Spór o Saharę Zachodnią pozbawi Hiszpanię i Portugalię dostaw gazu?

Konflikt polityczny pomiędzy Marokiem a Algierią o pustynne tereny Sahary Zachodniej może sprawić, że Półwysep Iberyjski zostanie pozbawiony dostaw gazu ziemnego

Gazociągi łączące przez Morze Śródziemne pola gazowe Algerii z Hiszpanią i Portugalią mogą wkrótce przestać działać. Oba te iberyjskie kraje są uzależnione od tych dostaw w skali ok. 40 proc. swego zapotrzebowania, a nie jest ono małe. Dla Hiszpanii wynosi ok. 35 mld m sześc., a dla Portugalii ok. 6,7 mld m sześc . Pozostałe potrzeby gazowe oba kraje wyrównują zakupami LNG.

Konflikt polityczny pomiędzy Marokiem a Algierią w europejskim wymiarze przypomina spór Rosji i Ukrainy. Oto z Algierii, która posiada 11 na świecie zasoby gazu ziemnego 119 Tcf (1Tcf = 28,3 mld m sześc.), dostarcza go do Hiszpanii i Portugalii rurociągiem biegnącym przez Maroko do Gibraltaru i stamtąd do Hiszpanii. Rurociąg ten posiada przepustowość 12 mld m sześc. gazu rocznie. Konflikt zaś Algierii z Marokiem dotyczy Sahary Zachodniej, do której Maroko rości sobie pretensje. Dzisiejsze spory o przynależność Sahary Zachodniej mają swoją historię walk Frontu Polisario z jego hiszpańskimi kolonizatorami. Po roku 1975, kiedy Hiszpanie wycofali się z tego kraju, terytorium to przypadło Maroku, ale Front Polisario nie podporządkował się nowym politycznym rozwiązaniom i dalej prowadził partyzanckie walki o jego wyzwolenie.

Front Polisario wspierany jest przez Algierię, co wywołuje gniew i niezadowolenie Maroka. O ile końcowymi odbiorcami gazu z Algierii jest Hiszpania, to po drodze zaopatruje się również Maroko, gdyż państwo to nie posiada tak bogatych złóż tego surowca. Zaostrzające się wzajemne zbrojne prowokacje wskazują na coraz większe prawdopodobieństwo zamknięcia tego rurociągu.

Jest tym bardziej niebezpieczna sprawa dla Hiszpanii, która zlikwidowała już wszystkie swoje kopalnie węgla kamiennego. Jednocześnie w maju 2021 r. uchwaliła zakaz nowych poszukiwań ropy i gazu, promując odnawialne źródła energii. Nowe prawo klimatyczne zakazuje również sprzedaży pojazdów benzynowych i diesla do 2040 r., a od 2043 r. produkcji paliw kopalnych na terenie swojego kraju. Prawie połowa importowanego do Hiszpanii gazu ziemnego stanowiła skroplony gaz ziemny (LNG). Trzema największymi dostawcami LNG w Hiszpanii były Algieria, Katar i Nigeria.

Obecnie Hiszpania dysponuje wystarczającą zdolnością regazyfikacyjną, wynoszącą ok. 6,7 mld m sześc., co stanowi największą ilość w Europie. Zagrożenie algierskich dostaw gazu ziemnego do Hiszpanii jest o tyle istotne, że kraj ten, według aktualnego rozpoznania, dysponuje zasobami wystarczającymi na ok. 100 lat przy obecnym poziomie ich eksploatacji.

Zachodnie media spekulują, że pod koniec października Algieria planuje zamknąć kluczowy rurociąg dostarczający algierski gaz do Maroka, Hiszpanii i Portugalii. Decyzja ta ma być częścią przedłużającego się sporu między Algierem a Marokiem, który jest niezadowolony z powodu wsparcia Algierii dla Frontu Polisario.