Obrażanie pracowników, groźby czy upokarzające zachowania - te zjawiska muszą zniknąć ze środowiska pracy. Porozumienie w sprawie eliminowania przemocy w miejscu pracy podpisali szefowie związków zawodowych i pracodawców z Komisji Trójstronnej.
- Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych warunków pracy. Coraz częściej rozumie się przez to również czynniki wpływające na dobry stan psychiczny pracowników. Taka jest tendencja unijna, a jej wyrazem są dwa porozumienia europejskich partnerów społecznych. Jedno dotyczy stresu związanego z pracą, a drugie nękania i przemocy w pracy - wyjaśnia Barbara Surdykowska, ekspert NSZZ Solidarność.
Nękanie i przemoc mogą być powodowane nieakceptowanym zachowaniem i przyjmować różne formy: fizyczne, psychiczne lub o charakterze seksualnym. Mogą występować w każdym miejscu pracy, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, obszaru działalności lub formy stosunku pracy. Zaliczamy do nich jednorazowe przypadki lub systematyczne wzorce zachowań. Do nękania czy przemocy może dochodzić między współpracownikami, między przełożonym a podwładnymi lub ze strony osób trzecich, np. klientów, czy podopiecznych. Dotyczy to szczególnie sektora usług, np. ochrony osób i mienia, handlu czy ochrony zdrowia.
Polscy partnerzy społeczni deklarują w zawartym porozumieniu, iż w ramach relacji pracodawca pracownik nie będą tolerowane żadne przejawy nękania czy przemocy. Natomiast eliminowanie i ograniczanie zagrożeń spowodowanych występowaniem tych zjawisk w miejscu pracy powinno być przedmiotem wspólnej troski pracodawców oraz pracowników i ich przedstawicieli przy wsparciu ze strony władz publicznych.
Partnerzy społeczni zwracają uwagę na potrzebę promocji działań zapobiegających nękaniu i przemocy w pracy, identyfikowaniu tych problemów czy właściwej prewencji.
- Tym bardziej, że jak szacuje Światowa Organizacja Zdrowia do 2020 roku problemy psychiczne będą podstawową przyczyną niezdolności do dalszej pracy. Dbałość o dobry stan psychiczny pracowników prowadzi do zmniejszenia absencji, poprawia relacje między pracownikami oraz zwiększa efektywność pracy a to już przekłada się na finanse – uważa Surdykowska.
Jak dodaje, Fundacja Dublińska obliczyła, że roczne straty z powodu stresu związanego z pracą w UE15 w 2002 roku szacowane były na poziomie 20 miliardów euro. Badania wskazują, że najczęściej występującą formą przemocy są słowne zniewagi. Skarży się nie ponad 12 proc. badanych przez Fundację Dublińską pracowników.
Podpisana przez partnerów społecznych deklaracja to kolejny po porozumieniu w sprawie telepracy i stresu w pracy, przykład wdrożenia w Polsce Europejskiego Porozumienia Ramowego. Porozumienie dotyczące nękania i przemocy w miejscu pracy na poziomie europejskim zostało podpisane przez organizacje pracowników – EKZZ i pracodawców - BusinessEurope, UEAPME i CEEP w kwietniu 2007 r. . Negocjacje w sprawie wdrożenia w Polsce porozumienia podjęto z inicjatywy NSZZ „Solidarność” w 2009 r.
