fot: Bartłomiej Szopa/ARC
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Medycyna, energetyka i technologie informatyczne to tzw. inteligentne specjalizacje woj. śląskiego. Region planuje swój rozwój poprzez specjalizowanie się w określonych innowacjach od kilkunastu lat. Powstały tam liczne narzędzia wspierania tej ścieżki rozwoju.
Woj. śląskie było pierwszym województwem w Polsce, w którym przed 12 laty powstała strategia innowacji dla regionu. Skupiono się w niej na stworzeniu sieci ułatwiającej przepływ informacji i współpracę między biznesem, nauką i administracją. Powstały projekty wspierające transfer nowości technicznych z nauki do przemysłu - w obrębie perspektywicznych technologii wybranych w oparciu m.in. o foresight (narzędzie polegające na aktywnym prognozowaniu przyszłości).
Za priorytetowe dla zrównoważonego rozwoju woj. śląskiego już ok. 2006 r. uznano: biotechnologie, technologie dla energetyki, technologie ochrony środowiska, technologie informatyczne i telekomunikacyjne, technologie inżynierii materiałowej, technologie transportu i infrastruktury transportowej, technologie inżynierii medycznej, a także nanotechnologie i nanomateriały.
Wdrażaniu obecnych inteligentnych specjalizacji służyć mają obowiązująca od dwóch lat obecna Regionalna Strategia Innowacji na lata 2013-2020 (RSI) oraz nowy Regionalny Program Operacyjny na lata 2014-2020 (RPO).
Jak przekazała PAP Anna Jedynak, zastępca dyrektora wydziału rozwoju regionalnego w urzędzie marszałkowskim woj. śląskiego, obecną RSI przygotowywano nieco zmieniając wcześniejsze "technologiczne" podejście do innowacji - na tematyczne, z trzema inteligentnymi specjalizacjami: medycyną, energetyką i technologiami informatycznymi.
Obecna Regionalna Strategia Innowacji ma bezpośrednie przełożenie na kształt nowego RPO. Budowa strategii skończyła się w 2012 r., co umożliwiło odpowiednie konstruowanie programu (zatwierdzonego przez Komisję Europejską w grudniu ub. roku).
W efekcie np. unijne fundusze na infrastrukturę badawczo-rozwojową, która będzie wspierana w RPO, trafią wyłącznie na projekty w obrębie inteligentnych specjalizacji. Również tzw. usługi proinnowacyjne mają być adresowane przede wszystkim do firm działających w inteligentnych specjalizacjach (chodzi o projekty przygotowujące przedsiębiorców do badań naukowych, a także do kupowania sprzętu związanego z badaniami, a docelowo z produkcją).
- Jeśli będziemy mówić o wspieraniu działań inwestycyjnych przedsiębiorców, tu także jest szczególne wsparcie dla inteligentnych specjalizacji - działającym w tych branżach chcemy dać dotacje. W przypadku pozostałych obszarów będą to już instrumenty zwrotne - wskazała Jedynak.
Praktycznie całe wsparcie dla inteligentnych specjalizacji ma odbywać się w RPO w trybie konkursowym. W pewnej części zamknięty będzie jednak katalog wspieranych projektów, np. środki na infrastrukturę badawczo-rozwojową dla instytucji naukowych będą rozdzielane tylko w obrębie projektów zawartych w Kontrakcie Terytorialnym dla Woj. Śląskiego. Przedstawiciele urzędu marszałkowskiego wstępnie planują ogłoszenie pierwszych takich konkursów w drugim lub trzecim kwartale br.
Jedną z instytucji ważnych dla dotychczasowych i najpewniej przyszłych przedsięwzięć związanych z innowacyjnymi kierunkami rozwoju regionu jest Główny Instytut Górnictwa w Katowicach (GIG).
