fot: Kajetan Berezowski
W nowej lokalizacji dyspozytorzy ZG Sobieski mają całą kopalnię pod przysłowiowym palcem
fot: Kajetan Berezowski
Zapyta ktoś, ile ma wspólnego ZG Sobieski z Gazpromem czy siłami powietrznymi Stanów Zjednoczonych (USAF). Wydawałoby się, że nic. A jednak tak nie jest. Oto bowiem wszędzie tam funkcjonują dyspozytorskie panele operatorskie typu Open Scape Xpert - najnowsze rozwiązanie służące łączności.
Spółka TAURON Wydobycie po okresie dwuletnich prac przygotowawczych podjęła skomplikowaną z perspektywy widzenia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego operację, polegającą na przeniesieniu czynnych urządzeń centrali telefonicznej i dyspozytorni zakładowej z centrum Jaworzna do nowej lokalizacji na terenie ZG Sobieski. Zadanie realizowano etapami, aby przypadkiem zakład nie pozostał bez jakiejkolwiek łączności. Dzięki inwestycji ograniczono możliwość powstawania przerw w łączności, spowodowanych kradzieżami kabli i usterkami na liniach.
Technologia 4K
W nowej centrali i dyspozytorni zakładowej zastosowano szereg nowoczesnych rozwiązań. Zaraz po wejściu do pomieszczenia dyspozytorni uwagę przykuwa tablica synoptyczna, zestawiona z monitorów o przekątnej 40 cali. Umożliwia ona niezależne wyświetlanie sygnałów wideo z czterech źródeł, np. komputerów lub rzutników. Prezentowane są na niej schematy dróg transportowych, układy pracy maszyn górniczych, parametry uzyskiwane z czujników gazometrycznych oraz obrazy z kamer telewizji przemysłowej. Dyspozytor ma możliwość wyboru, na którym z ekranów będzie wyświetlana określona informacja, może również dowolnie ją powiększać lub wybierać do dokładniejszego odczytu histogramy z poszczególnych czujników. Nowoczesne rozwiązanie pozwala na wyświetlanie obrazów w rozdzielczości 4K (nazwa pochodzi od 4 tys. pikseli umieszczonych w pozycji horyzontalnej - przyp. red.). Tablica współpracuje z wieloma systemami kontroli pracy i monitoringu urządzeń.
Łączność w dyspozytorni zakładowej zapewnia platforma telekomunikacyjna zbudowana w oparciu o serwer HiPath 4000 z najnowszą, szóstą wersją oprogramowania.
- Jest ona w stanie obsłużyć 2 tys. użytkowników w ramach różnych protokołów wymiany. Możliwe więc jest podłączenie aparatów telefonicznych z funkcją identyfikacji abonenta, telefonów systemowych typu Open Stage, telefonów ISDN, urządzeń IP, a także telefono-sygnalizatorów. Na pulpitach dyspozytorskich znajdują się dotykowe panele operatorskie typu Open Scape Xpert używane m.in. na giełdach finansowych - zwraca uwagę Jacek Dubrowski, nadsztygar elektryczny ds. łączności w ZG Sobieski, a zarazem inżynier projektu.
System wyśle SMS
Dyspozytor zakładu posiada teraz własną, niezależną łączność, pozwalającą na prowadzenie rozmów z wybranymi użytkownikami na dole zakładu, co ma kluczowe znaczenie dla prowadzenia ruchu kopalni i bezpieczeństwa załogi.
Całość systemu pracuje na wewnętrznej sieci komputerowej, niedostępnej z zewnątrz. Z kolei dystrybucja danych dla wybranych użytkowników sieci zakładowej LAN w zakresie nadzoru na pracą maszyn i urządzeń oraz gazometrią odbywa się przy pomocy serwerów lustrzanych.
Na uwagę zasługuje także system kierowania akcją ratowniczą typu SKAR. Umożliwia on nasłuch rozmów prowadzonych przez kierownika akcji za pomocą nowoczesnych sieciowych przystawek akustycznych i jednoczesne nagrywanie prowadzonych rozmów. Pozwala ponadto na powiadamianie osób funkcyjnych wymienionych w planie ratownictwa zwykłym SMS-em.
Wszystkie pomieszczenia nowej dyspozytorni i centrali są klimatyzowane, a tablica synoptyczna posiada swój niezależny system wentylacji odprowadzający ciepło wytwarzane podczas pracy monitorów.
- W ramach realizacji zadania zostały zastosowane najnowocześniejsze urządzenia, które mogą być użyte w branży górniczej. Inaczej być nie mogło. Współczesna teletechnika górnicza to interdyscyplinarna technologia, wymagająca wielu narzędzi do obsługi i rozwiązywania problemów. Dlatego szkoliliśmy ludzi, aby ją zgłębili. Zastosowane rozwiązania niewątpliwie plasują naszą kopalnię w czołówce kopalń w zakresie telemetrii i monitoringu pracy maszyn. Pozwalają na dużo sprawniejsze zarządzanie i szybsze reagowanie na często pojawiające się sytuacje awaryjne. Nie do przecenienia jest zwłaszcza skuteczna diagnostyka systemów - podkreśla Dubrowski.
Wykonanie projektu zlecono firmie zewnętrznej, lecz zaangażowanie osób dozoru oraz pracowników oddziału teletechnicznego kopalni było tym razem wyjątkowe. Całość operacji przeniesienia urządzeń wraz z ich uruchomieniem w nowej sieci trwała niespełna 10 godz., bez wstrzymywania ruchu zakładu górniczego.
- Możemy to z pewnością uznać za sukces - podsumowuje nadsztygar Jacek Dubrowski.
