fot: Kajetan Berezowski
Na swoim wyjazdowym posiedzeniu podkomisja zawnioskowała m.in. o powołanie w ramach Programu dla Śląska, operatora ds. rewitalizacji i rekultywacji terenów zdegradowanych
fot: Kajetan Berezowski
W unijnej perspektywie finansowej na lata 2021 - 2027 województwo śląskie będzie największym beneficjentem środków przeznaczonych na transformację regionów górniczych. Ze strony polskiej, nad finalizacją tego projektu pracować ma m.in. sejmowa Komisja do Spraw Unii Europejskiej. Przygotowania do sięgnięcia po środki z unijnej „Platformy Wsparcia Regionów Górniczych" to jeden z tematów wyjazdowego posiedzenia Podkomisji Nadzwyczajnej do Spraw Polityki Energetycznej Unii Europejskiej, które odbyło się w poniedziałek, 6 maja, w Zabrzu w podziemiach kopalni Guido.
Strona polska na forum unijnych instytucji od lat zabiega o pomoc dla regionów górniczych, które ponoszą największe konsekwencje coraz bardziej restrykcyjnej polityki klimatycznej Unii Europejskiej.
Platforma koncentruje się na trzech głównych obszarach: restrukturyzacji regionów górniczych, pracach badawczo-rozwojowych w zakresie czystych technologii węglowych oraz zagospodarowaniu terenów inwestycyjnych likwidowanych kopalń. Projekty mogą realizować samorządy, uczelnie i instytucje badawcze oraz podmioty gospodarcze. W kwietniu br., w Brukseli został otwarty stały sekretariat odpowiedzialny za realizację tego bezprecedensowego, unijnego programu. We wstępnych planach finansowych Unii Europejskiej, na „Platformę Wsparcia Regionów Górniczych" zapisano 4,8 mld euro.
W jej ramach utworzono dwie grupy robocze. Pierwsza zajmuje się „gospodarką węglową i transformacją strukturalną". To zagadnienie obejmuje projekty koncentrujące się na dywersyfikacji gospodarczej regionów węglowych. Druga grupa skupia się na „transformacji systemu energetycznego i czystym powietrzu". Tu prace skoncentrowane są na poprawie jakości powietrza i technologiach zgodnych z długoterminową wizją dekarbonizacji europejskiej gospodarki.
Wśród głównych pomysłów na wykorzystanie środków w województwie śląskim wymienia się: rozwój nowych gałęzi przemysłu – elektromobilność, w tym zeroemisyjny transport publiczny, inteligentne sieci, OZE, a także magazynowanie energii, restrukturyzację terenów pokopalnianych i walkę ze smogiem.
Na swoim wyjazdowym posiedzeniu podkomisja zawnioskowała m.in. o powołanie w ramach Programu dla Śląska, operatora ds. rewitalizacji i rekultywacji terenów zdegradowanych.
- Inicjatywa unijna jest pomysłem, który wyszedł ze strony Komisji Europejskiej. Do chwili obecnej jeszcze się nie zmaterializował w postaci konkretnej propozycji budżetowej. W unijnej perspektywie finansowej na lata 2021 – 2027 takiej konkretnej propozycji nie ma. Rozmawiamy na temat tego, jak te inicjatywę wpisać w nowej perspektywie finansowej. Nie chcemy jednak, aby została ustanowiona kosztem tych pieniędzy, które już nam zaproponowano, ale żeby była to zupełnie nowa inicjatywa, dla Polski i innych regionów, wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z sektorem wydobywczym – podsumował Jerzy Kwieciński, minister inwestycji i rozwoju.
Zdaniem Izabeli Kloc, przewodniczącej Podkomisji Nadzwyczajnej do Spraw Polityki Energetycznej Unii Europejskiej, ważne będzie teraz zdiagnozowanie, jakie projekty i inicjatywy są niezbędne do tego, aby Platforma mogła ruszyć.
Tymczasem w opinii Mariusz Oriona-Jedryska, głównego geologa kraju, restrukturyzacji terenów pogórniczych w niczym nie przeszkadza dalszy rozwój górnictwa, ponieważ zabezpieczenie surowcowe i bezpieczeństwo energetyczne kraju są priorytetem.
- Niezbędna jest nam państwowa służba geologiczna. Do jej kompetencji powinno należeć zapewnienie bezpieczeństwa surowcowego kraju w obszarze kopalin energetycznych. W tym zakresie Główny Geolog Kraju w Ministerstwie Środowiska i jednocześnie pełnomocnik rządu ds. polityki surowcowej państwa wraz z administracją geologiczną próbują z wielkim wysiłkiem realizować te cele opierając się także na pracy Państwowego Instytutu Geologicznego - Państwowego Instytutu Badawczego. Zadania te częściowo tylko są wypełniane, a mankamenty wynikają z braku jednostki będącej państwową służbą geologiczną. Istnieje zespół zadań, ale brak jest jednostki wykonawczej. Zastępczo wykonuje je zatem jednostka naukowa PIG-PIB. Bez efektywnej geologii nie ma efektywnego górnictwa – podkreślił Orion-Jędrysek.
