fot: Tomasz Rzeczycki
Schronisko PTTK Samotnia w Karkonoszach
fot: Tomasz Rzeczycki
Ograniczenie emisji pyłów i gazów do atmosfery bez rezygnacji z węgla - to jeden z długofalowych celów energetycznych, jakie stawia sobie spółka Sudeckie Hotele i Schroniska, zarządzająca kilkunastoma obiektami położonymi od Masywu Śnieżnika po Góry Izerskie. Ewentualne przejście sudeckich schronisk górskich na ogrzewanie elektryczne w obecnych realiach byłoby nieekonomiczne. Zwłaszcza, że część obiektów w ogóle nie posiada podłączenia do sieci elektrycznej.
Obecnie wszystkie czynne schroniska spółki, oprócz wałbrzyskiej Harcówki, korzystają z węgla lub koksu. Ten ostatni obiekt w 2020 r. otrzymał kotłownię pracującą w oparciu o gaz ziemny. Wcześniej nigdy tam nie było ogrzewania gazowego, gaz był wykorzystywany w kuchni. Harcówka jest o tyle specyficznym obiektem, że choć znajduje się na zadrzewionym wzgórzu, to leży tuż przy centrum Wałbrzycha i o dostawy gazu nie jest tam trudno.
Schroniska górskie to jednak nie to samo co huty czy elektrociepłownie, więc w ramach realizacji celu - ograniczenia emisji pyłów do atmosfery - nie ma się co spodziewać w którymkolwiek obiekcie założenie na kominy filtrów wyłapujących zanieczyszczenia.
- Dla nas bez sensu, co z wyłapywanymi zanieczyszczeniami, jak je transportować, jak utylizować, kto za to zapłaci? - pyta retorycznie Grzegorz Błaszczyk, prezes zarządu spółki Sudeckie Hotele i Schroniska PTTK w Jeleniej Górze.
W sudeckich schroniskach położonych wysoko w górach z różnych względów nadal jest i będzie używane ogrzewanie węglowe. O rezygnacji z węgla czy drewna opałowego na rzecz prądu elektrycznego, przy obecnych uwarunkowaniach ekonomicznych, nie ma co myśleć.
- Stosowanie energii elektrycznej do ogrzewania obiektów pozostających w naszej gestii, na dzień dzisiejszy, jest ekonomicznie nieopłacalne. Być może w niedalekiej przyszłości nowe systemy np. ogrzewanie promiennikowe czy wykorzystywanie kotłów indukcyjnych tak obniżą cenę, że będzie je można wykorzystywać w naszych obiektach. Tu należy sobie zdawać sprawę, że struktura techniczna obiektów niejednokrotnie uniemożliwia ich zastosowanie. Chodzi przede wszystkim o sieci centralnego ogrzewania oraz energochłonność obiektów, a w kilku przypadkach brak zasilania w energię elektryczną, a tam, gdzie jest zasilanie relatywnie niewielka przepustowość sieci, czyli po prostu za mało prądu - objaśnia Grzegorz Błaszczyk.
Obecnie tylko w schronisku PTTK Samotnia w Karpaczu funkcjonują kotły elektryczne stanowiące wspomaganie systemu centralnego ogrzewania. Natomiast w położonym na Pogórzu Izerskim gościńcu PTTK Perła Zachodu pompy ciepła zasilane prądem wykorzystywane są do podgrzewania ciepłej wody użytkowej.
Schroniska PTTK Na Szczelińcu w Górach Stołowych oraz Strzecha Akademicka, Na Hali Szrenickiej i Samotnia w Karkonoszach posiadają baterie słoneczne służące do podgrzewu ciepłej wody.
Alternatywnym źródłem energii dla niektórych schronisk były w przeszłości małe elektrownie wodne. Obecnie taka funkcjonuje tylko w schronisku PTTK na Śnieżniku. Jednak długotrwała susza w minionych latach spowodowała brak wystarczającej ilości wody. To uniemożliwia pełne wykorzystanie elektrowni. Z informacji historycznych wynika, że w przeszłości mała elektrownia działała przy schronisku PTTK Nad Łomniczką. Obiekt ten został wyłączony z użytkowania 17 września 2019 r., obecnie jest remontowany i nie posiada zasilania w energię elektryczną z sieci. Nie planuje się tam nowej elektrowni wodnej. Przy obecnych przepisach o ochronie środowiska, ustawie Prawo wodne, funkcjonowaniu w otoczeniu Karkonoskiego Parku Narodowego - jest to nierealne. Tam rozważany jest wariant ogrzewania w oparciu o kogenerację i fotowoltaikę oraz kocioł ekologiczny.
Natomiast przy schronisku PTTK Kochanówka elektrownia wodna nie funkcjonuje od około dziesięciu lat. Ten obiekt musi korzystać z agregatu prądotwórczego.
- Nasza spółka we własnym zakresie położyła kabel energetyczny od wejścia do KPN-u wzdłuż szlaku do schroniska Kochanówka, niestety Tauron wycofał się ze swojej planowanej inwestycji w zakresie naszego przyłączenia - stwierdza Grzegorz Błaszczyk.
W trosce o ekonomię i sprostanie wymogom ochrony środowiska w przeszłości wykonano już remonty i modernizacje systemów cieplnych w wielu obiektach, a kotły centralnego ogrzewania wymieniane były we wszystkich. W ostatnim czasie inwestowano w innych dziedzinach. W 2020 r. przeprowadzone zostały remont i modernizacja oczyszczalni dla schroniska Na Hali Szrenickiej, budowa oczyszczalni dla schroniska Jagodna, rok wcześniej - remont i modernizacja oczyszczalni schroniska Pod Łabskim Szczytem. Trzy lata wcześniej nastąpiła budowa nowej oczyszczalni dla schroniska Strzecha Akademicka. Poza tym w 2020 r. przeprowadzona została budowa ujęcia głębinowego dla schronisk Jagodna, Szwajcarka i Perła Zachodu oraz przygotowanie do budowy takiego ujęcia w schronisku Pod Muflonem.
Plany na 2021 r. przewidują m.in. w schroniskach Harcówka, Strzecha Akademicka, Odrodzenie oraz Pod Muflonem dalszy ciąg modernizacji i budowę zabezpieczeń przeciwpożarowych.
