Rząd litewski kupił za 900 tys. euro 4 mln preparatów jodowych w tabletkach dla mieszkańców na wypadek promieniowania z elektrowni jądrowej na Białorusi

Komisarz Marosz Szefczovicz podczas pobytu w Wilnie oglądał z balonu pobliską budowę siłowni atomowej na Białorusi w Ostrowcu

Władze Litwy kupiły za prawie 900 tys. euro ponad 4 mln tabletek jodowych. Powodem jest planowane w tym roku uruchomienie elektrowni atomowej, którą wybudowano tuż przy granicy w sąsiedniej Białorusi - poinformowało w poniedziałek, 19 sierpnia, Radio Svoboda w serwisie internetowym (radiosvoboda.org)

Tabletki w ciągu miesiąca mają dotrzeć na Litwę transportem od producenta i zostaną rozdane mieszkańcom kraju na wypadek promieniowania z przyszłej elektrowni atomowej na Białorusi pod miejscowością Ostrowiec. Odległość od reaktorów do stolicy Litwy wynosi tylko ok. 50 km.

Jod stosuje się w celu ochrony organizmu człowieka poddanego pierwszej fali promieniowań jądrowych różnego typu. Skażenia promieniotwórcze charakteryzują się m.in. dużą zwartością radioaktywnego jodu (który nie zostanie pochłonięty i zgromadzony w tarczycy, o ile wcześniej została nasycona bezpiecznym jodem).

Pierwsą elektrownię jądrową na Białorusi budują Rosjanie według rosyjskiego projektu. Uruchomienie pierwszego reaktora zaplanowano do końca tego roku, drugiego - w 2020 r. Łączna moc osiagalna w obu reaktorach wyniesie 2,4 GW.

Litwini dowodzą, że siłownia budowana przez spółki Rosatomu, narusza postanowienia konwencji z Espoo i Aarhus, które określają zasady wnoszenia instalacji jądrowych w strefach przygranicznych. Władze litewskie nie otrzymały m.in. uzasadnienia lokalizacji elektrowni blisko granicy. Białorusini nie wykonali też analizy możliwych skutków skażenia promieniotwórczego dla wód, środowiska naturalnego i mieszkańców sąsiedniej Litwy w przypadku wystąpienia awarii.

Dotychczas na budowie elektrowni doszło już do kilku wypadków, świadczących o nieprzestrzeganiu zasad bezpieczeństwa.

Rząd litewski wielokrotnie wyrażał na forum międzynarodowym poważne obawy i zaniepokojenie co do stanu bezpieczeństwa obiektu na Białorusi. Już wcześniej zapowiadano m.in. właśnie prewencyjny zakup preparatów jodowych w programie ochrony zdrowia publicznego.

Na Litwie gotowe są także schematy ewakuacji ludności w przypadku awaryjnych sytuacji w białoruskiej elektrowni jądrowej. Trwają m.in. próby działania systemu alarmowania mieszkańców (w tym syren ogłaszających nadzwyczajne zagrożenie promieniotwórcze).

Jedyna litewska elektrownia jądrowa - produkcji radzieckiej, bardzo niebezpiecznego typu - została zamknięta przed dziesięciu laty z pomocą Unii Europejskiej. Likwidacja siłowni była jednym z warunków wstąpienia Litwy do UE.