Ruch Jankowice: Dwie ściany i metan pod kontrolą

Górnicy ruchu Jankowice kopalni ROW przed zjazdem na popołudniową zmianę

Ruch Jankowice kopalni ROW fedruje obecnie dwiema ścianami zlokalizowanymi w partiach M i Z w pokładach 502/1 oraz 503 i 504. 

Wybieg ściany Z-2 w pokładzie 503 i 504 wynosił w momencie uruchomienia około 1 km. Wybieg ściany M-5 w pokładzie 502/1 nie przekraczał 400 m. Ich wysokości natomiast sięgają od 3,0 do 3,8 m.

– W br. mamy zamiar oddać do ruchu jeszcze trzy fronty robót wydobywczych. W maju będzie miała rozruch ściana Z-4 w pokładzie 502/1. Na przełomie lipca-sierpnia ściana Z-8 w pokładzie 409/2. Na koniec roku planujemy jeszcze oddać ścianę Z-4a w pokładzie 501/3, co zapewni nam osiągnięcie planowanego wydobycia w wysokości 1 mln 750 tys. t w 2026 r. – tłumaczy Dariusz Filec, szef Działu Energetyczno-Maszynowego.

Siedem przodków

Poza ścianami roboty przygotowawcze realizowane są obecnie w siedmiu przodkach, w tym w dwóch prowadzonych „na strzał”.

Należy wspomnieć, że pokłady występujące w ruchu Jankowice zaliczone zostały do I oraz III kategorii metanowej. Zagrożenie to jest zróżnicowane, utrzymuje się na średnim poziomie i wymaga w niektórych rejonach stosowania odmetanowania. Prowadzone jest z zastosowaniem otworów metanowych do powierzchniowej stacji odmetanowania zlokalizowanej w rejonie szybu III kopalni ROW – Jankowice, która wykorzystana jest również do prowadzenia odmetanowania z sąsiedniego ruchu Chwałowice. Pozyskany metan z eksploatowanych pokładów Jankowic i Chwałowic jest następnie spalany w dwóch silnikach gazowych na terenie szybów głównych ruchu Jankowice i wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Jednocześnie rozpoczęto zabudowę dodatkowych dwóch silników gazowych do wytwarzania energii elektrycznej, które zlokalizowane są w sąsiedztwie bramy głównej kopalni.

Zagrożenie tąpaniami w dotychczasowej historii kopalni kształtowało się na niskim poziomie. Obecnie eksploatacja prowadzona jest z pokładów 503 i 504 ścianą Z-2 w I stopniu zagrożenia tąpaniami. Z uwagi na rejestrowaną aktywność sejsmiczną (wstrząsy średnio- i wysokoenergetyczne) prowadzona jest aktywna profilaktyka tąpaniowa oraz wyznaczono strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodnikach przyścianowych. Na cyklicznych posiedzeniach kopalniane Zespoły ds. Tąpań analizują oraz dostosowują profilaktykę do panujących warunków geologiczno-górniczych oraz stwierdzonego zagrożenia. Dlatego też w ruchu Jankowice uruchomiony został system PORTAS wspomagający pracę dyspozytora ruchu w zakresie koordynacji przemieszczania się i ewidencji osób zatrudnionych w podziemnych wyrobiskach górniczych. Przy jego pomocy dyspozytor ruchu na bieżąco monitoruje liczbę osób przebywających na odcinkach wyrobisk uznanych za szczególnie niebezpieczne. 

Model dwuścianowy

Podstawowymi elementami systemu są transpondery i węzły radiowe. Transpondery zainstalowane w lampach lub transpondery indywidualne, czyli tzw. tagi, pobierane są w lampowni i przypisywane do danego pracownika udającego się w rejon objęty systemem PORTAS. Sygnał wysyłany przez identyfikatory personalne jest odbierany przez węzły radiowe zabudowane w wyrobiskach. Ich głównym zadaniem jest identyfikacja wejścia lub wyjścia pracownika ze strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami, jak również ciągła lokalizacja pracowników na całej długości strefy. Informacje przekazywane są do serwera systemu PORTAS i wyświetlane na przygotowanych planszach w systemie dyspozytorskim u dyspozytorów ruchu i tąpań. Aktualna liczba osób przebywających w danej strefie jest również wyświetlana lokalnie na cyfrowych transparentach, zabudowanych przy wejściach do strefy szczególnego zagrożenia tąpaniami. Transmisja danych na powierzchnię realizowana jest z kolei w oparciu o sieć teletechniczną. 

W przypadku przekroczenia dozwolonego limitu osób przebywających w wyznaczonej strefie istnieje możliwość automatycznego wyłączenia kombajnu ścianowego. 

W zakresie poprawy bezpieczeństwa pracy odnotujmy ponadto wprowadzenie do użycia urządzenia służącego do rabowania obudowy chodników przyścianowych. Świetnie sprawdza się ono w wyrobiskach. Pozwala na podparcie łuków obudowy chodnikowej, demontaż zamków i bezpieczne zrabowanie ze strefy zawału bez konieczności przebywania ludzi w tej strefie. Demontaż łuków jest możliwy za sprawą podpory rabującej oraz ramion ociosowych. Konstrukcja urządzenia daje ponadto możliwość przemieszczania się wzdłuż wyrobiska za pomocą siłownika przekładkowego. Podczas przekładki urządzenia rabującego łuki obudowy są cały czas podparte przez jedną lub dwie belki podporowe w zależności od etapu pracy urządzenia.

Do 2030 r. ruch Jankowice kopalni ROW będzie fedrował przeważnie w oparciu o dwuścianowy model funkcjonowania. W kolejnych latach planuje się rozcinki następnych ścian. Ich wybiegi będą już znaczące, nawet do 2 km! Pierwsza taka ściana w ruchu Jankowice powinna zostać oddana do eksploatacji na przełomie lat 2028/2029.