fot: Maciej Dorosiński
Ruch Piast
fot: Maciej Dorosiński
14 grudnia 1981 r., w reakcji na wprowadzenie stanu wojennego, strajk rozpoczęli górnicy z kopalni Piast. To był jeden z najdłuższy protestów prowadzonych pod ziemią. Zorganizowany spontanicznie strajk zakończył się 28 grudnia. Mijają 44 lata od tych wydarzeń.
Trwający dwa tygodnie podziemny strajk w kopalni Piast w Bieruniu był najdłuższym tego typu protestem stanu wojennego. Był prowadzony 650 m pod ziemią i trwał od 14 do 28 grudnia 1981 r. Górnicy spędzili pod ziemią Boże Narodzenie i Wigilię przy wstrzymanych dostawach żywności i gasnących lampkach, praktycznie w ciemnościach.
W grudniu 1981 r. w całej Polsce w akcji protestacyjnej wzięły udział 24 kopalnie, w sześciu protestowano pod ziemią. Górnicy w ten sposób wyrazili swój sprzeciw na wprowadzenie stanu wojennego.
14 grudnia o godzinie 13 górnicy pierwszej zmiany przerwali pracę po tym, gdy dowiedzieli się o zatrzymaniu członków "Solidarności" Przedsiębiorstwa Robót Górniczych z Mysłowic, które wykonywało zlecone prace w kopalni Piast. 15 grudnia pod ziemią strajkowało już ponad 2 tys. osób. 16 grudnia strajkujący dowiedzieli się o masakrze w kopalni Wujek. Do górników zjeżdżali też księża.
Strajkujący zażądali zniesienia stanu wojennego, uwolnienia działaczy Solidarności z kopalni i PRG Mysłowice oraz respektowania porozumień jastrzębskich.
28 grudnia załoga zadecydowała o przerwaniu protestu. Z dołu wyjechało około tysiąca osób. Strajkujący wyjechali na powierzchnię po uzyskaniu od władz gwarancji bezpieczeństwa, ale gwarancje te nie zostały dotrzymane. Wielu z nich aresztowano oraz internowano. Niektórych zwolniono z pracy.
4 grudnia 1995 r. w cechowni kopalni odsłonięto upamiętniającą grudniowy strajk tablicę, na której można przeczytać: „W hołdzie załodze KWK Piast za solidarne przeciwstawienie się strajkiem od 14 do 28 grudnia 1981 roku stanowi wojennemu”.
O wydarzeniach na Piaście nakręcono film dokumentujący relacje uczestników najdłuższego podziemnego strajku w historii stanu wojennego. Pomysłodawcą projektu „Ocalić od zapomnienia” są przedstawiciele Stowarzyszenia Solidarności Pamięci Strajkujących Górników w Kopalni Węgla Kamiennego Piast 14-28 Grudnia 81 roku, a wsparcia udzieliła Polska Grupa Górnicza. Realizacją dokumentu zajął się jeden ze znanych twórców kina niezależnego Wojciech Wikarek.
