fot: Tomasz Rzeczycki
Zalanie wyrobiska starej piaskowni w ramach rekultywacji może stanowić zagrożenie dla fauny i flory terenu proponowanego rezerwatu
fot: Tomasz Rzeczycki
Stara piaskownia w gminie Bierawa, znajdująca się niedaleko od czynnej kopalni piasku Kotlarnia, zgłoszona została w tym roku na listę proponowanych rezerwatów przyrody. Jeśli tak się stanie, byłby to już kolejny rezerwat na terenie pogórniczym w województwie opolskim.
Proponowany rezerwat Grabówka znajduje się na terenie Nadleśnictwa Rudy Raciborskie, niedaleko miejscowości Grabówka i Lubieszów. Ta część gminy Bierawa położona na prawym brzegu Odry znana jest od lat jak rejon eksploatacji odkrywkowej złóż piasku.
W pierwszym półroczu 2021 r. ukończone zostało opracowanie pod nazwą „Ekspertyza kierunków rozwoju sieci opolskich rezerwatów przyrody”. Zaproponowano w nim, aby rezerwat Grabówka powstał w celu zachowania mozaiki siedlisk wodnych i murawowych będących miejscami rozrodu zróżnicowanego zespołu ważek, w tym chronionych i zagrożonych, entomofauny stepowej oraz chronionych gatunków ptaków.
„Projektowany rezerwat przyrody obejmuje mozaikę siedlisk wodnych, murawowych o charakterze kserotermofilnym oraz porośniętych rzadkim zadrzewieniem występującym na rozległym obszarze wyrobiska po zakończonej eksploatacji kruszyw. Siedliska te wyróżniają się wyjątkowymi wartościami przyrodniczymi i naukowymi” - napisano w ekspertyzie, opracowanej na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Opolu.
Naukowcy stwierdzili na terenie dawnej piaskowni występowanie około czterdziestu gatunków ważek. W tym gronie są rzadkie gatunki, takie jak szablak przepasany czy szafranka czerwona. W miejscach, gdzie powstały siedliska wodno-błotne, zaobserwowano ptactwo preferujące tego rodzaju miejsca, a więc takie gatunki, jak: bąk, gęgawa, zimorodek czy podróżniczka. Botanicy potwierdzili, że na terenie po eksploatacji piasku spotkać też można rzadkie gatunki roślin, takie jak: m.in. widłaczek torfowy, gruszyczka mniejsza, widłak goździsty czy skrzyp olbrzymi.
Autorzy wspominanej ekspertyzy zwracają uwagę, że zagrożeniem dla przyrody terenu starej piaskowni może być zalanie w ramach planu rekultywacji wyrobiska w kierunku wodnym.
Gdyby rezerwat Grabówka został utworzony, byłby to drugi rezerwat przyrody w Polsce o takiej nazwie. Istnieje już bowiem od 1996 r. inny rezerwat noszący nazwę Grabówka, a znajdujący się w gminie Zambrów w województwie podlaskim.
