fot: Tomasz Rzeczycki
Nieczynny kamieniołom dolomitu niemalże przylega do terenu rezerwatu Segiet
fot: Tomasz Rzeczycki
Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO rezerwat przyrody Segiet na pograniczu Bytomia i Tarnowskich Gór jeszcze w styczniu będzie miał prawie trzykrotnie większą niż dotychczas powierzchnię. Będzie ona wynosiła ponad 92 ha. Poszerzona o ponad 60 ha zostanie też jego otulina.
Jak podała Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach (RDOŚ), decyzja o powiększeniu rezerwatu jest moywowana potrzebą zachowania wyjątkowych walorów kulturowych tego obszaru, określanego mianem zielonej perły Bytomia i Tarnowskich Gór. Zarządzenie w tej sprawie wejdzie w życie 27 stycznia.
Największą wartością Segietu jest las bukowy - najstarsze drzewa liczą nawet 150 lat i sięgają wysokości prawie 40 metrów. Jak przypomina RDOŚ, historia ochrony Lasu Segieckiego jest ściśle związana z rozwojem górnośląskiego górnictwa kruszcowego, które na tym terenie istniało już w XIV w. Las rośnie na obszarze mocno przekształconym przez działalność górniczą, co w głównej mierze zadecydowało o jego włączeniu na listę UNESCO w 2017 r. wraz z innymi obiektami w Tarnowskich Górach, Bytomiu i Zbrosławicach.
Głównym powodem poszerzenia rezerwatu jest potrzeba zachowania walorów kulturowych obszaru charakteryzującego się śladami długotrwałych przekształceń związanych z działalnością człowieka, w postaci dawnych wyrobisk górniczych rudy żelaza, galmanu, galeny, srebra, pozyskiwanych metodą odkrywkową - powiedziała regionalna dyrektor ochrony środowiska w Katowicach Mirosława Mierczyk-Sawicka.
W nowym zarządzeniu przewidzieliśmy również zmianę celu ochrony obowiązującego w rezerwacie poprzez uzupełnienie przesłanek ochronnych także o względy społeczne oraz dodanie do przedmiotów ochrony dawnych wyrobisk górniczych. Zmiana ta ma na celu podniesienie rangi chronionego terenu, zwracając uwagę na historię prowadzonego na tym obszarze górnictwa odkrywkowego - dodała.
Na terenie włączonym do rezerwatu znajdują się liczne drzewostany bukowe z domieszką jawora i świerka oraz innych gatunków. Są tam też niezliczone pamiątki po dawnej działalności górniczej, jak zapadliska, głębokie leje (warpie), usypiska i wystające z gruntu skały dolomitowe. Po powiększeniu rezerwat obejmie też zarastającą hałdę wapienia szarego.
Inicjatorem i współautorem planu powiększenia Segietu jest pasjonat przyrody i miłośnik tego rezerwatu Wojciech Sutor. Jego propozycje zaaprobowali przedstawiciele Nadleśnictwa Brynek. Jak zaznacza Sutor, o wyjątkowości Lasu Segieckiego świadczą przede wszystkim sędziwe buki, z których wiele ma wymiary pomnikowe, a obwód największych dochodzi do 5 metrów.
Moje obserwacje tego terenu pozwoliły na wyszczególnienie wyjątkowych walorów przyrodniczych w tym występowanie chronionych gatunków roślin i zwierząt. Ze świata roślin na uwagę zasługują przede wszystkim storczyki takie jak obuwik pospolity oraz licznie występujące buławniki: mieczolistny, wielkokwiatowy i czerwony, które są wymienione w czerwonych księgach dla województwa śląskiego i Polski - powiedział Sutor.
Jak dodał, w Segiecie jest jedyne na Wyżynie Śląskiej naturalne stanowisko tojadu dzióbatego, który jest rośliną górską. Występuje tam 49 gatunków reprezentujących warstwę drzew i krzewów, 174 gatunki warstwy runa - krzewinki i zielne rośliny naczyniowe (w tym 18 gatunków chronionych), 11 gatunków paprotników i ponad 20 gatunków traw i turzyc.
W sumie wszystkich przedstawicieli flory mamy ponad 250 gatunków. Wśród przedstawicieli fauny tereny te zamieszkują owady związane z martwym i rozkładającym się drewnem takie jak pachnica dębowa, ciołek matowy czy dyląż garbarz. Spotkamy tu licznie dzięcioły: czarne, zielone, zielonosiwe, duże, średnie i dzięciołki. W Segiecie występuje największa krajowa traszka, traszka grzebieniasta, która także znajduje się w czerwonej księdze naszego województwa - wyliczał Sutor. Zwrócił uwagę, że przez minione wieki Las Segiecki był przekształcany, eksploatowany i niszczony przez człowieka. Natura jednak powróciła na zdegradowany teren i dziś Segiet jest zdaniem wielu przyrodników najcenniejszym lasem Wyżyny Śląskiej.
