Polski system energetyczny z nowymi zasadami. Co daje nowelizacja Prawa energetycznego?
Nowelizacja Prawa energetycznego wejdzie w życie. W Ministerstwie Energii podkreślają, że porządkuje ona kluczowe zasady funkcjonowania rynku energii i zwiększa bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego. Resort wskazał także najważniejsze zmiany w przepisach.
fot: PSE
Stacja elektroenergetyczna
fot: PSE
Nowelizacja Prawa energetycznego wejdzie w życie. W Ministerstwie Energii podkreślają, że porządkuje ona kluczowe zasady funkcjonowania rynku energii i zwiększa bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego. Resort wskazał także najważniejsze zmiany w przepisach.
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw została podpisana przez prezydenta RP w czwartek, 15 października 2026 r.. Nowe przepisy wejdą w życie dzień po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw. Wyjątkiem są regulacje dotyczące obowiązków w zakresie przekazywania danych, które zaczną obowiązywać po 14 dniach od ogłoszenia.
Co zmieniają nowe przepisy?
Nowelizacja porządkuje przepisy w ważnych obszarach funkcjonowania rynku energii. Nowe przepisy zwiększają bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego, usprawniają procesy rynkowe oraz dostosowują je do wyzwań związanych z cyfryzacją sektora energii.
Najważniejsze rozwiązania obejmują:
- zwiększenie bezpieczeństwa i odporności systemu elektroenergetycznego
- wprowadzenie obowiązku przekazywania danych czasu rzeczywistego, danych grafikowych oraz danych strukturalnych
- sprawniejsze wdrożenie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE)
- doprecyzowanie przepisów dotyczących liczników zdalnego odczytu
Lepsze dane dla bezpiecznej pracy systemu
Rozwiązaniem zwiększającym bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego jest obowiązek przekazywania operatorom danych czasu rzeczywistego, danych grafikowych oraz danych strukturalnych. Dzięki temu operatorzy będą mieli pełniejszą wiedzę o bieżącej pracy źródeł wytwórczych i magazynów energii, co ułatwi bilansowanie systemu i pozwoli ograniczyć ryzyko zakłóceń.
Zmiany mają zapobiegać sytuacjom, w których wytwórcy nagle wstrzymują lub wznawiają dostawy energii bez wcześniejszego przekazania odpowiedniej informacji właściwemu operatorowi.
Nowe przepisy to m.in.:
- dostosowanie zakresu przekazywanych danych do rodzaju źródła oraz podmiotu objętego obowiązkiem
- określenie szczegółowych zasad przekazywania danych w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci przesyłowych i dystrybucyjnych
- możliwość ograniczenia albo wstrzymania na okres nie dłuższy niż 24 godziny świadczenia usług przesyłania lub dystrybucji energii dla instalacji, której wytwórca rażąco naruszy obowiązek przekazywania danych
Wdrożenie CSIRE bez zakłóceń
Jednym z elementów nowelizacji są rozwiązania wspierające wdrożenie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE). CSIRE to ogólnopolski system teleinformatyczny, który po pełnym wdrożeniu usprawni wymianę informacji między uczestnikami rynku energii oraz przyspieszy procesy, takie jak zmiana sprzedawcy energii elektrycznej czy rozliczenia.
Ustawa przewiduje m.in.:
- obowiązek przygotowania planów działania na wypadek zakłóceń w funkcjonowaniu CSIRE i systemów z nim współpracujących, co pozwoli zapewnić ciągłość działania rynku energii
- doprecyzowanie zasad prowadzenia rozliczeń w przypadku czasowej niedostępności CSIRE lub innych współpracujących systemów informatycznych, w tym obowiązków informacyjnych oraz zasad późniejszej korekty danych
- możliwość odstąpienia przez Prezesa URE od nałożenia kar na podmioty, które z przyczyn technicznych lub organizacyjnych nie zdążą wdrożyć obowiązków związanych z CSIRE w pierwotnym terminie, pod warunkiem zakończenia procesu integracji najpóźniej do 19 kwietnia 2028 r.
Sprawniejsze działanie rynku energii
Nowelizacja wprowadza również rozwiązania, które usprawnią funkcjonowanie krajowego systemu elektroenergetycznego i ograniczą zbędne obciążenia administracyjne.
Nowe przepisy przewidują m.in.:
- zmianę modelu rozliczeń za realizację płatnych stopni zasilania poprzez dostosowanie go do rzeczywistej roli operatorów systemów dystrybucyjnych. Rozliczenia będą prowadzone bezpośrednio pomiędzy operatorem systemu dystrybucyjnego a odbiorcą, co pozwoli ograniczyć liczbę dokumentów księgowych i uprościć proces wypłaty wynagrodzenia za zastosowanie się do ograniczeń w poborze energii elektrycznej.
- możliwość odstąpienia od instalacji liczników zdalnego odczytu na stacjach transformatorowych w przypadkach, gdy jest to niemożliwe z przyczyn technicznych lub prawnych albo nieuzasadnione ekonomicznie, przy jednoczesnym obowiązku udokumentowania przesłanek
