Pisaliśmy 30 lat temu: Od początku swego istnienia Janów związany jest z węglem

Okładka „Górniczej” nr 25

Przez cały 2024 rok świętujemy 30-lecie założenia „Trybuny Górniczej”. Naszym Czytelnikom przypominamy najciekawsze fragmenty tekstów, które w tygodniku ukazywały się dokładnie 30 lat temu. Zapraszamy do lektury!

24 listopada 1994 r. ukazał się 25. numer „Trybuny Górniczej”. Tym razem czołówkowy materiał zatytułowany „Apoteoza Janowa” był poświęcony tej dzielnicy Katowic. Janów obchodził 250-lecie. Kazimierz Kutz, który wziął udział w sesji popularnonaukowej zorganizowanej z okazji wydarzenia, powiedział: „Jak się ma takie warunki jak kopalnia Wieczorek, to trzeba je pokazać światu! Każdy człowiek ma w swoim życiu pejzaż centralny, do którego wraca, od którego nie może się oderwać”. W tekście przypomnieliśmy także inne nazwiska związane z Janowem, w tym prof. Dorotę Simonides, Teofila Ociepkę i Pawła Wróbla.

W głównym tekście pisaliśmy także, że od początku swego udokumentowanego istnienia Janów związany jest z węglem. Przodkiem dzisiejszej kopalni Wieczorek była inna – Morgenroth (Jutrzenka), założona 6 stycznia 1826 r. „I można by wiele pisać o starych szybach, takich jak: Agata, Pepita, Zuzanna, Wojciech, Wodny, o zmniejszającym się obszarze górniczym spowodowanym eksploatacją węgla i tworzeniem się nowych kopalń, o tym, że dni Wieczorka są policzone. Według aktualnego rozpoznania geologicznego kopalnia dysponuje zasobami około 72 mln ton kopaliny głównej, co wystarczy na 25 lat eksploatacji” – informowaliśmy.

„Oby tak dalej” – taki tytuł miał tekst o najświeższych górniczych statystykach. „W październiku utrwaliły się korzystne tendencje w zakresie wyników ekonomiczno-finansowych górnictwa węgla kamiennego. Sprzedaż węgla ogółem wyniosła 11 mln 667 tys. t i była wyższa w porównaniu do osiągniętej w październiku ub. roku o 5,7 proc.” – cieszył się autor. „Wyższy poziom sprzedaży węgla był możliwy do zrealizowania dzięki wzrastającemu w ostatnich miesiącach wydobyciu węgla oraz systematycznemu obniżaniu ilości węgla zalegających na zwałach kopalni”.

W krótkim tekście informowaliśmy, że kopalnia Rydułtowy jest jedną z najstarszych kopalń w Rybnickim Okręgu Węglowym. „Ta wiekowa dama ma jednak jeszcze bardziej sędziwego antenata – kopalnię Ignacy w Niewiadomiu, której żywot rozpoczął się około roku 1790, jako kopalnia Hoym, a obecnie dobiega zdecydowanie końca. Ta dostojna staruszka schodzi już ze sceny jako niewydolna, czyli nierentowna część kopalni Rydułtowy” – pisaliśmy w 25. numerze „TG”.

Trochę miejsca poświęciliśmy także bazie wypoczynkowej kopalni Zofiówka w Jastrzębiu-Zdroju. Okazało się, że tym majątkiem będzie wkrótce gospodarować związkowo-kopalniana spółka pod nazwą Jastrzębskie Towarzystwo Gospodarcze „Antracyt”. „Przyjmie ona 4 obiekty: Dom Wczasowy „Antracyt” w Gdyni, DW „Sokół” w Ustroniu, Ośrodek Sportów Wodnych w Rynie na Mazurach i wyciąg narciarski w Istebnej – łącznie ponad 360 miejsc noclegowych oraz 60 proc. z działu socjalnego kopalni” – donosiliśmy.

W tym wydaniu „TG” opublikowaliśmy rozmowę z mgr. inż. Józefem Urbańczykiem, dyrektorem Biura Techniczno-Handlowego „Mechanizacja”. „Posługiwanie się ogniem otwartym w podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych zawsze stanowiło poważne, potencjalne zagrożenie, a wykonywanie prac spawalniczych było bezpośrednią przyczyną szeregu niebezpiecznych wydarzeń, takich jak pożary oraz wybuchy pyłu węglowego, w wyniku których zaistniały zbiorowe wypadki, w tym ze skutkami śmiertelnymi. Wystarczy tu przypomnieć tylko najgroźniejsze zdarzenia, które miały miejsce w KWK Niwka-Modrzejów w lutym 1985 r. i KWK Mysłowice w lutym 1987 r. „Ustalone przez komisje powypadkowe wnioski i zalecenia każdorazowo odnosiły się do konieczności ograniczenia eliminacji prac spawalniczych w podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych, zwłaszcza metanowych i wydobywających kopaliny palne” – przypomniał dyrektor.

„Krajowa energetyka stanęła ostatnio przed dwoma poważnymi zagrożeniami. Jednym z nich jest problem kosztów pozyskania energii elektrycznej dostarczanej do krajowego systemu elektroenergetycznego, drugim zaostrzone normy emisji pyłów i tlenków siarki obowiązujące po 1997 r. Oba te zagadnienia wiążą się ściśle z jakością węgla dostarczanego energetyce oraz cenami, które energetyka zapłacić musi za węgiel” – pisaliśmy w tekście zatytułowanym „Szanse i zagrożenia”.

„Kopalnie wydobywają każdej doby około 1 mln m sześc. wody, z czego trzecia część to woda o wysokim stopniu zasolenia. Dotychczasowe metody przeciwdziałania temu zjawisku są już dziś niewystarczające. Minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa powołał zespół realizujący, któremu powierzono opracowanie w ciągu 30 miesięcy kompleksowej „Strategii ochrony zasobów wodnych w Polsce”. Badania będą wykonywane przez 11 krajowych ośrodków naukowo-badawczych. Główny Instytut Górnictwa, jako jedyny z Katowic, wygrał konkurs na rozpoznanie tematu” – pisaliśmy w krótkim tekście.

W specjalnej rubryce „Kęsy i miał” pisaliśmy z kolei: „W 1993 r. w światowym górnictwie węglowym zatrudnionych było ponad 9,5 miliona pracowników, najwięcej w Chinach, Indiach, Ukrainie, Rosji i Polsce”.

W rubryce „Górnicza statystyka” podaliśmy, że od początku roku do 22 listopada wydobyto 117 249 802 t węgla (plan zakładał 121 249 802 t); w tym okresie wyeksportowano 24 832 301 t, a na zwałach zalegało 2 056 136 t węgla.