fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Przedstawiamy drugi tom publikacji pt. „Patronackie osiedla robotnicze” autorstwa Michała Bulsy, który zabiera nas w podróż do Zagłębia Dąbrowskiego, ziemi rybnickiej i wodzisławskiej. Wszystko to pod patronatem m.in. „Trybuny Górniczej” i portalu netTG.pl, nakładem Domu Wydawniczego Księży Młyn.
Autor to młody historyk po Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, archiwista, muzealnik, pracownik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach, współautor książek: „Ulice i place Katowic”, „Domy i gmachy Katowic”, „Sekrety Katowic”, „Katowice, których nie ma”. W najnowszej publikacji odpowiada na pytania: czym osiedla robotnicze Zagłębia Dąbrowskiego różnią się od tych górnośląskich? Czy w Sosnowcu są familoki? Kto i dla kogo je zbudował? Dlaczego kolonie z powiatów wodzisławskiego i rybnickiego pozostają nieco na uboczu zainteresowań badaczy, niejako w cieniu Katowic i centrum województwa śląskiego?
Michał Bulsa w najnowszej publikacji odpowiada, m.in., na pytanie, czym osiedla robotnicze Zagłębia Dąbrowskiego różnią się od tych górnośląskich?. Zdj.: ARC
– Widok ceglanego domu wielorodzinnego kojarzy się głównie z terenami Katowic, Rudy Śląskiej, Chorzowa, Bytomia, a znacznie mniej z terenami np. Sosnowca, Będzina czy Dąbrowy Górniczej. Zagłębie Dąbrowskie należy do silnie zindustrializowanych regionów Polski i Europy, tworząc z górnośląską częścią okręg przemysłowy, nazywany Okręgiem Katowickim. Z kolei osiedla z terenu np. Rybnika, Pszowa czy Radlina – miast leżących na południe od centrum regionu – są nadal poza głównym nurtem badań architektów i historyków sztuki. Tą publikacją spróbujemy to zmienić! Odkryjemy również, kim jest ów „patron”, decydujący o powstaniu osiedla, nazywanego „patronackim” – czytamy w opisie książki.
Opisano wybrane osiedla Zagłębia Dąbrowskiego (w Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej, Czeladzi, Będzinie, Wojkowicach, a także Zawierciu) oraz południowo-zachodniej części województwa śląskiego (w Czerwionce-Leszczynach, Rybniku, Radlinie, Pszowie, Rydułtowach, Gorzyczkach i Olzie).
Drugi tom stanowi uzupełnienie tomu pierwszego, oddaje należne miejsce ważnemu regionowi, jakim jest Zagłębie Dąbrowskie. Przemysłowy Górny Śląsk to nie tylko industrialny okręg wokół Katowic, lecz także nieco mniejsze – chociaż równie istotne – miejscowości tzw. Rybnickiego Okręgu Węglowego. Czytelnikom może nasunąć się pytanie: dlaczego w jednej publikacji połączono osiedla z powiatów rybnickiego i wodzisławskiego z tymi z Zagłębia Dąbrowskiego? Otóż wszystkie one – o różnych uwarunkowaniach historycznych, kulturowych i społecznych – leżą dziś na terenie jednego województwa, wpisując się w jego unikatowy różnorodny charakter.
W tym tomie również zaprezentowane zostały stare pocztówki i fotografie, mapy i plany oraz archiwalia. Całość obrazuje – dziś zanikającą – historię starych osiedli robotniczych. To świetna propozycja dla wielbicieli regionu, architektury i przemysłu.
