fot: Tomasz Rzeczycki
W okolicy Kielc znajduje się sporo pozostałości po górnictwie odkrywkowym
fot: Tomasz Rzeczycki
Staraniem trojga autorów powstało pierwsze opracowanie dziejów górnictwa odkrywkowego na terenie Sitkówki. Zawiera ono opis dziejów sześciu miejsc, gdzie prowadzono eksploatację górniczą.
- Mamy dużo archiwalnych zdjęć pokazujących, jak był ładowany kamień na wagony - opowiada Grzegorz Pabian, były pracownik kopalni odkrywkowej w Sitkówce, współautor opracowania. - Głównie bazujemy na materiale źródłowym z Archiwum Państwowego, także z dokumentacji zakładów przekazywanych do Urzędu Górniczego.
Prócz Grzegorza Pabiana, współautorami monografii są Paweł Król - kierownik Działu Historii Naturalnej w Muzeum Narodowym w Kielcach oraz Anna Fijałkowska-Mader z Państwowego Instytutu Geologicznego, Oddział Świętokrzyski w Kielcach.
Sitkówka jest wsią leżącą na południe od Kielc, oddzielona od stolicy województwa grzbietem Gór Świętokrzyskich. Surowce skalne zaczęto tam eksploatować na przełomie XIX i XX w. Pozyskiwano tutaj wapienie dewońskie. Istniało tutaj kilka kopalń odkrywkowych, m.in. Kostrzewa, Bełkowa czy Sitkowieckie Nowiny. Urobek pozyskiwany w tych kopalniach służył rozmaitym celom, np. na potrzeby hutnictwa, a nawet przemysłu cukrowego.
Najsłynniejszym wytworem sitkówkowskiego górnictwa odkrywkowego jest oczywiście sejmowa kolumnada w sali posiedzeń polskiego Sejmu w Warszawie.
Powstała ona w latach 1925-1928 i zachowała się do dzisiaj. Kopalnia, z której pozyskano ten urobek, już nie funkcjonuje. Był to stary zakład Sitkówka, po którym zostało wyrobisko, wykorzystywane jako osadniki poprodukcyjne kopalni Trzuskawica.
Prace archiwalne i terenowe nad monografią trwały rok. Ze względów finansowych nie zdecydowano się jej wydać w formie osobnej książki. Ma się ona ukazać jako spory artykuł w XI tomie periodyku Studia Muzealno-Historyczne, wydawanego przez Muzeum Historii Kielc.
