Patologia na rynku pracy

fot: Maciej Dorosiński

Wiceminister Jacek Męcina odniósł się również do sytuacji w województwie śląskim. Stwierdził, że to właśnie na Śląsku i na Mazowszu najbardziej odczuwalne były zwolnienia grupowe i te regiony były w najtrudniejszej sytuacji w czasie kryzysu

fot: Maciej Dorosiński

Rynek pracy trzeba "odczarować" i uświadomić sobie, że nie wszystko na tym rynku jest na sprzedaż i nawet, jeśli ktoś ma dużo pieniędzy, to powinien wiedzieć, że są rzeczy, których nie kupi albo nie powinien móc kupić - przekonuje prof. Zbigniew Lasocik.

Prof. Lasocik z Katedry Kryminologii i Polityki Kryminalnej Uniwersytetu Warszawskiego w poniedziałek (8 grudnia) zaprezentował wstępny raport, który przygotował na zlecenie szefa OPZZ Jana Guza.

Jak dowodził, na patologie rynku pracy powinniśmy patrzeć nie jak na "specyficzną grę rynkową", tylko zachowania kryminalne. I wymienił czynniki, sprzyjające - jego zdaniem - takim zjawiskom. Jak mówił, są to: pracodawca nieliczący się z interesami pracownika lub o złej woli, pracownik podatny na wykorzystanie i słaby społecznie oraz państwo, które nieefektywnie strzeże relacji społecznych.

Do naruszeń ładu społecznego na rynku pracy - wskazywał - może dochodzić zarówno ze strony pracodawcy, jak i pracownika. Prof. Lasocik przytoczył kilka potencjalnych obszarów takich nadużyć: wszystkie zdarzenia wiążące się z maksymalizacją zysków przy minimalizacji nakładów, każde działanie pracodawcy i pracownika, które prowadzi do uszczuplenia podatkowego, czy tolerowanie emisji do środowiska szkodliwych substancji. Mówił również w tym kontekście o zaniżaniu wysokości dodatków wakacyjnych dla pracowników, a z drugiej strony - wyłudzaniu przez nich nienależnych świadczeń tego typu.

Ekspert mówił, że naruszają i destabilizują sytuację na rynku pracy również: przewaga jednej ze stron, czy dominacja pośredników zamiast bezpośrednich relacji pracownik - pracodawca oraz tzw. leasing pracowników.

Zwracał ponadto uwagę na naruszanie obowiązków uczestników rynku pracy wobec siebie - np. kierowanie przez pracodawcę dwuznacznych propozycji o charakterze seksualnym czy rozpowszechnianie przez pracownika plotek o pracodawcy.

Za zdarzenia o charakterze kryminalnym ekspert uznał także: fatalne warunki socjalne czy tolerowanie przez pracodawcę przemocy między pracownikami oraz arbitralne zwolnienia czy nietransparentne zasady zatrudnienia, ale też szantaż związków zawodowych czy zatrzymanie dokumentów tożsamości cudzoziemców.

W ocenie uczestniczącego w poniedziałkowej prezentacji wiceministra pracy Jacka Męciny "na naszym rynku pracy mamy problemy z takimi aspektami, jak niewypłacanie wynagrodzeń, czy mobbing oraz przestępstwa związane z bezpieczeństwem i higieną pracy" - podkreślił.

Zaznaczył, że wszystkie strony dialogu społecznego - rząd, związki zawodowe i pracodawcy - powinni szukać obszarów, w których dochodzi do łamania praw pracowniczych.

- Jeśli ma to charakter permanentny, czy wypełnia znamiona przestępstwa, to powinno być ścigane - dodał.

Szef OPZZ Jan Guz wyjaśnił z kolei, że centrala związku, organizując poniedziałkową konferencję, chciała zainicjować debatę na temat kryminalnych aspektów funkcjonowania rynku pracy.

- Chcemy ten dorobek konferencji spisać, zasygnalizować i może wspólnie z ministerstwem zastanowić się, jakie podjąć działania - podsumował Guz. 

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Emisje gazów cieplarnianych w UE znów w górę. Napędza je sektor energetyczny

W pierwszym kwartale 2026 roku sezonowo skorygowane emisje gazów cieplarnianych w gospodarce Unii Europejskiej wzrosły o 0,3 proc. kwartał do kwartału, osiągając poziom 837 mln ton ekwiwalentu CO₂ – poinformował Eurostat. Wzrost ten nastąpił przy stabilnym PKB UE, podczas gdy w ujęciu rok do roku emisje spadły o 1,2 proc., a gospodarka rozrosła się o 0,8 proc.

Zetki nie czekają na lepsze czasy. Chcą zawalczyć o wyższe zarobki

Niemal co druga osoba z pokolenia Z dobrze ocenia swoją sytuację na rynku pracy, ale młodzi z dużym realizmem patrzą w przyszłość. Tylko 15 proc. spodziewa się, że w kolejnym roku ich pozycja zawodowa się poprawi. Nie oznacza to jednak braku ambicji. Z „Barometru Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service wynika, że więcej niż co trzeci młody Polak planuje zmianę pracy, a niemal siedmiu na dziesięciu chce zawalczyć o wyższe zarobki. 

Mniej nowych firm, stabilna liczba upadłości. Co mówią dane GUS za II kwartał 2026 r.?

W drugim kwartale 2026 roku Polacy zarejestrowali 80 566 nowych przedsiębiorstw – to o 9,2% mniej niż rok wcześniej. Jednocześnie sądy ogłosiły 94 upadłości firm, czyli o cztery więcej niż w analogicznym okresie 2025 r. – wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS).

Tusk: Przyspieszymy realizację kluczowych inwestycji infrastrukturalnych

Radykalne przyspieszenie przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji infrastrukturalnych, które mają znaczenie dla obronności, bezpieczeństwa i gospodarki Polski - zapowiedział we wtorek przed posiedzeniem rządu premier Donald Tusk.