fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Wszystkie zajęcia odbywają się w Katowicach w akredytowanym Centrum Szkoleniowo-Informacyjnym GIG
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Nawozy z materiałów wybuchowych? To możliwe dzięki patentowi naukowców z Głównego Instytutu Górnictwa. Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania mineralnego nawozu azotowego, w postaci mieszaniny azotanu amonu i azotanu wapnia z nieuczulonych, odpadowych matryc MWE. Jego twórcami są dr Henryk Świnder i dr Jacek Myszkowski.
Emulsyjne materiały wybuchowe MWE oraz materiały wybuchowe typu ANFO są najpopularniejszymi materiałami wybuchowymi stosowanymi obecnie w górnictwie podziemnym. W porównaniu z tradycyjnymi, nitroglicerynowymi materiałami wybuchowymi mają wiele zalet, a najważniejsze z nich związane są z bezpieczeństwem ich użytkowania. Do zalet tych można zaliczyć m.in.: niską wrażliwość na bodźce zewnętrzne oraz fakt, że transportujemy nie gotowy materiał wybuchowy, lecz jedynie jego komponenty.
Podstawowymi składnikami emulsyjnych materiałów wybuchowych MWE są: utleniacze, paliwa, woda, emulgatory, środki uczulające i modyfikujące. Jako utleniacz najczęściej stosowany jest azotan amonu (saletra amonowa). Azotan amonu i azotan wapnia #saletrawapniowa są również popularnymi składnikami mieszanek nawozów mineralnych, szeroko stosowanymi w rolnictwie.
Jak wyjaśnia dr Henryk Świnder MWE mogą być stosowane w formie nabojów ładowanych w tradycyjny sposób w otworach strzałowych lub luzem, kiedy materiał dostarczany jest na miejsce prac strzałowych i ładowany do otworów bezpośrednio przed ich wykonaniem z użyciem odpowiedniego systemu załadowczego. W takim przypadku od producenta do użytkownika nieuczulona matryca MWE jest przewożona przez specjalne przystosowane do tego celu pojazdy. Uciążliwością takiego rozwiązania jest fakt, że po każdym transporcie we wnętrzu zostaje kilkadziesiąt kilogramów nieuczulonej matrycy, która wraca do producenta. W skali miesiąca jest to często kilkadziesiąt ton. Ponowne jej wykorzystanie jest problematyczne, ponieważ matryca ta nie spełnia już wymogów technologicznych i producenci traktują ją jako odpad, który podlega utylizacji przez obce firmy, niezależne od producenta.
Jak się okazuje, możliwe jest oddzielenie od matrycy azotanu amonu i azotanu wapnia oraz ponowne ich wykorzystanie jako nawóz mineralny, co potwierdza patent GIG. Odseparowanie tych substancji chemicznych od reszty składników pozwoli na ponowne ich wykorzystanie w przemyśle rolniczym oraz w znacznym stopniu ograniczy problem utylizacji niewykorzystanych elementów matrycy MWE.
