fot: Kajetan Berezowski
Do badania próbek węgla służy specjalistyczny sprzęt laboratoryjny obsługiwany przez wykwalifikowaną kadrę pracowników. W większości są to panie
fot: Kajetan Berezowski
Jeszcze kilka lat temu Centralne Laboratorium Pomiarowo-Badawcze w Jastrzębiu-Zdroju służyło jedynie Jastrzębskiej Spółce Węglowej. Obecnie jest jednym z największych centrów badawczych w Polsce. Wykonuje badania nie tylko dla górnictwa, ale również dla innych gałęzi przemysłu.
W 1998 r. z kilku kopalnianych laboratoriów utworzono ośrodek, w którym zaczęto wykonywać badania i pomiary dla zakładów wydobywczych JSW. Załoga liczyła wówczas zaledwie 40 osób. Już dwa lata później CLB-P zyskało status laboratorium akredytowanego. Zakres badań był dość skromny, bo obejmujący jedynie badania węgla kamiennego, wód i ścieków, gazów oraz pyłów kopalnianych. Punktem zwrotnym było przejęcie obsługi laboratoryjnej podmiotów wchodzących w skład Grupy Kapitałowej JSW. Proces ten odbywał się sukcesywnie, począwszy od 2008 r. przez pięć kolejnych lat. Powstały wówczas oddziały CLB-P w Dąbrowie Górniczej, Radlinie, Czerwionce-Leszczynach, Zabrzu i Wałbrzychu. Było to konieczne, zważywszy na fakt, że wiele procesów technologicznych w przemyśle węglowym i koksownictwie wymaga stałego monitorowania.
Trzy dziedziny
Dziś laboratorium skupia się na badaniach w trzech podstawowych dziedzinach: paliw stałych, środowiskowych oraz zagrożeń naturalnych w górnictwie. Te pierwsze pozwalają precyzyjnie określić parametry jakościowemu paliw stałych - węgla kamiennego, koksu i biomasy energetycznej. Służą także rozeznaniu geologicznemu złóż i określeniu jakościowemu sortymentów produkowanego węgla. Badania środowiskowe związane są z wpływem działalności człowieka na środowisko naturalne oraz ochroną stanowisk pracy zatrudnionych tam ludzi. Są niezmiernie istotne, ponieważ dotyczą w głównej mierze obszaru regulowanego prawnie, m.in. wód, ścieków, odpadów, w tym odpadów wydobywczych, emisji pyłowo-gazowej i pomiarów na stanowiskach pracy.
Badania składu powietrza kopalnianego, części niepalnych w pyle kopalnianym, stały monitoring atmosfery kopalnianej pod kątem ryzyka pożarowego - odnoszą się z kolei do zagrożeń naturalnych w górnictwie. Właściwa i szybka ocena prawdopodobieństwa wybuchu pożaru endogenicznego pozwala na bezpieczne prowadzenie eksploatacji wyrobisk górniczych i jest ważna z punku widzenia bezpieczeństwa załóg pracujących na dole.
- Naszymi klientami są głównie producenci węgla, przedsiębiorstwa zajmujące się jego obrotem oraz wykorzystujące węgiel do celów energetycznych i koksowniczych. Badania z zakresu środowiska naturalnego i otoczenia pracy człowieka prowadzimy również na zlecenie podmiotów gospodarczych niezwiązanych z górnictwem. Rynek usług laboratoryjnych jest trudny. Wygrywa ten, kto elastycznie dostosowuje się do wymagań klienta i świadczy usługi wysokiej jakości za rozsądną cenę. My mamy takie ambicje, dlatego wdrażamy systemy zarządzania jakością, czego dowodem są posiadane certyfikaty.
Dla dopełnienia kompleksowości usług powołaliśmy w swoich strukturach Jednostkę Inspekcyjną, świadczącą usługi w zakresie nadzoru nad załadunkiem i rozładunkiem węgla oraz pobierania wszelakich próbek do badań. Przygotowujemy raporty, opracowania i ekspertyzy. Jednocześnie jesteśmy akredytowanym organizatorem badań biegłości, tzn. umożliwiamy innym laboratoriom weryfikację swoich kompetencji technicznych - wyjaśnia Wiesława Budziszewska, prezes zarządu jastrzębskiego CLB-P.
Kopalnie i koksownie
Każdego dnia pracownicy jastrzębskiego laboratorium wyjeżdżają do kopalń i koksowni w celu pobrania próbek. Jest to zajęcie zarezerwowane dla męskiej części niespełna trzystuosobowej załogi. Zdecydowaną jej większość stanowią panie aż 75 proc.
- Działalność analityczna to w naszej firmie domena płci pięknej - zauważa Wiesława Budziszewska i przyznaje, że to dzięki wyjątkowej załodze udało się uzyskać tak wysoką pozycję na rynku akredytowanych laboratoriów w Polsce.
- Połowa kadry posiada wyższe wykształcenie. Dbamy o podnoszenie kwalifikacji załogi - dodaje.
Ponad 1100 certyfikowanych metod badawczych i ok. 2,5 mln badań i pomiarów w roku - to wynik godny uwagi. I choć badania węgli, wód i ścieków oraz powietrza kopalnianego wciąż stanowią główne źródło przychodów CLB-P, to JSW jest już tylko w 35 proc. ich odbiorcą.
