Oszukani właściciele domów będą mogli ponownie złożyć wnioski o dotację w Czystym Powietrzu

Zmiana zasad rządowego programu

Sejmowe komisje środowiska oraz ds. energii rozpatrzyły w środę projekt ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze". Dokument z niewielkimi zmianami został prawie jednomyślnie poparty posłów (przy dwóch głosach wstrzymujących). Podstawowy cel nowych przepisów to pomoc dla poszkodowanych beneficjentów (właścicieli domów jednorodzinnych), którzy zostali oszukani przez nieuczciwych wykonawców prac termomodernizacyjnych.

Właściciel domu będzie mógł ponownie złożyć wniosek o dotację

W środę w trakcie posiedzenia połączonych komisji poseł Marek Suski (PiS) pytał przedstawicieli resortu klimatu i środowiska, czy przewidziana jest jakaś droga do dokończenia lub przeprowadzenia inwestycji termomodernizacyjnej, w sytuacji, gdy wykonawca otrzymał na to środki z wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska, a prace nie zostały wykonane.

- Cały system opieki nad beneficjentem (właścicielem domu jednorodzinnego - PAP) przewiduje, że robimy wszystko, żeby znaleźć zastępczego wykonawcę, ale jak już dojdzie do sytuacji, kiedy faktycznie to jest nieuczciwy wykonawca, który schodzi (z inwestycji), nie ma innej możliwości, żeby dokończyć inwestycję, to beneficjent może - ten poszkodowany, może znowu wystąpić o wniosek do NFOŚiGW o nową dotację - odpowiedział wiceszef MKiŚ Krzysztof Bolesta.

Dopytywany przez Suskiego, czy to oznacza, że właściciel domu będzie mógł ponownie złożyć wniosek o dotację, Bolesta odpowiedział - "tak, dokładnie".

Przygotowany przez ministerstwo klimatu projekt ma wprowadzić rozwiązania prawne umożliwiające zawieszenie spłaty należności, ich umarzanie oraz bezpośrednie dochodzenie roszczeń od oszustów przez fundusze ochrony środowiska. Resort zwracał uwagę, że niektóre firmy wykorzystywały system prefinansowania i pełnomocnictwa, aby przejmować dotacje bez realizacji prac, pozostawiając właścicieli domów z długami. Projekt ustawy przewiduje również pięcioletni zakaz udziału w programie dla wykonawców skazanych za przestępstwa popełnione na szkodę beneficjentów.

Całość kosztów wsparcia w ciągu dekady oszacowano na ponad 550 mln zł, co ma stanowić formę ochrony dla tysięcy poszkodowanych gospodarstw domowych. Według szacunków MKiŚ problemy ma do 8 tys. osób.

Nowe przepisy będą dotyczyły umów o dofinansowanie zawartych na podstawie reguł programu obowiązujących od 15 lipca 2022 r. do 28 listopada 2024 r.

Aby móc skorzystać z pomocy, właściciel domu jednorodzinnego, który podpisał umowę z wojewódzkim funduszem ochrony środowiska w programie "Czyste Powietrze" i został poszkodowany przez firmę prowadzącą inwestycję termomodernizacyjną, musi najpierw zgłosić ten fakt do organów ścigania.

Zgodnie z projektem zawieszenie spłaty należności przysługuje w przypadku wszczęcia postępowania karnego ws. o popełnienie przestępstwa związanego z realizacją umowy o dofinansowanie na szkodę beneficjenta albo spadkobiercy przez wykonawcę lub osobę trzecią działającą w imieniu, lub na rzecz wykonawcy, lub tego beneficjenta. Wniosek o zawieszenie spłaty należności wraz z dokumentem potwierdzającym wszczęcie postępowania karnego, trzeba będzie złożyć do właściwego funduszu ochrony środowiska. Zwieszenie spłaty nastąpi z dniem doręczenia wniosku i skończy się z dniem prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Prawomocne skazanie nieuczciwego wykonawcy, który nie wykonał inwestycji, wyłączy finansową odpowiedzialność poszkodowanego właściciela domu względem funduszu.