fot: Tomasz Rzeczycki
Rozlewisko w pobliżu wsi Kłopotowo
fot: Tomasz Rzeczycki
W tym roku przypada osiemnasta rocznica utworzenia Parku Narodowego Ujście Warty. To jedyny jak dotąd park utworzony w XXI w. i trzeci pod względem... rentowności po parkach Tatrzańskim i Gór Stołowych.
Jak większość pozostałych polskich parków, tak i ten w dolinie Warty posiada górnicze epizody w swojej historii i otoczeniu. W bliskim sąsiedztwie parku na terenie gminy Witnica wydobywano niegdyś węgiel brunatny. Niewielkie złoża tego surowca znajdują się jeszcze na północnej krawędzi doliny Warty. W samym parku prowadzona była miejscami eksploatacja torfu. Nie wiadomo jednak, kiedy i na jaką skalę, gdyż Park nie przejął jakiejkolwiek dokumentacji w tym zakresie. Przypuszcza się, że torf mogły wydobywać Państwowe Gospodarstwa Rolne. Świadectwem tamtej działalności są dwie ścieżki przyrodnicze Olszynki i Torfianka. Zachodnią granicę parku na terenie starego miasta w Kostrzynie nad Odrą stanowi magistrala nadodrzańska, czyli linia kolejowa, którą transportowany jest węgiel z Górnego Śląska do portów w Szczecinie i w Świnoujściu.
Wbrew nazwie Park Narodowy Ujście Warty samego ujścia Warty do Odry nie obejmuje. Na jego terenie znajduje się tylko ujście Postomii do Warty. Jest za to parkiem położonym najbliżej granicy z Republiką Federalną Niemiec. W pobliżu stacji benzynowej w Chyrzynie od granicy parku do granicy polsko-niemieckiej jest około czterystu metrów. W granicach parku znajduje się zaledwie kilkanaście kilometrów znakowanych szlaków turystycznych. Wstęp na teren parku jest darmowy, płaci się tylko za wejście na wieżę widokową w Chyrzynie, czy na położony u jej podnóża przyrodniczy ogród zmysłów. Niezależnie od tego PNUW zanotował w 2018 r. aż 2,2 mln zł zysku z działalności. Były to głównie dopłaty do działalności rolniczej.
Oficjalnych obchodów przypadającej pierwszego lipca rocznicy powstania parku nie będzie. Park prowadzi za to budowę Ośrodka Muzealno-Edukacyjnego. Powstanie on w Słońsku, na terenie dawnego placu wyładunkowego przy nieistniejącej już stacji kolejowej. Mniejszą inwestycją planowaną na ten lub następny rok będzie remont wieżyczki widokowej przy Betonce.
Park Narodowy Ujście Warty jest ewenementem na tle pozostałych obszarów chronionych tej rangi w Polsce. Obejmuje on tereny w znacznym stopniu przekształcone przez człowieka: uregulowane, sztucznie wyprostowane koryto rzeki Warty, system prostych dróg i sztucznych kanałów w Obwodzie Ochronnym Polder Północny-Witnica. Ponieważ największym bogactwem parku są liczne gatunki ptaków bytujących w terenach podmokłych, w minionych latach prowadzono na tym terenie... odlesianie, czyli wycinkę drzew i krzewów, aby zapewnić odpowiednie warunki dla ptactwa. Wielkie połacie parku przeznaczone są dla wypasów bydła, aby sztucznie zapewnić utrzymanie łąk i nie dopuścić do ich zarastania. Kłóci się to z potocznym obrazem parku narodowego jako terenu, gdzie człowiek nie prowadzi jakiejkolwiek ingerencji w przyrodę.
