Obniżka stóp procentowych – kto zyskuje, a kto traci?

Chociaż styczniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej (RPP) nie zaowocowało siódmym cięciem stóp procentowych, to prognozy ekonomistów wskazują, że można się spodziewać od jednej do trzech obniżek w najbliższych miesiącach. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo spadku głównej stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego (NBP) z aktualnych 4,00 proc. do 3,25 proc., a nawet 3,00 proc. Kto zyskuje, a kto traci na obniżkach stóp procentowych?

Niższe raty kredytów ze zmiennym oprocentowaniem cieszą kredytobiorców

Obniżka stóp procentowych wpływa na finanse konsumentów spłacających kredyty ze zmiennym oprocentowaniem. Spadki głównej stopy referencyjnej NBP oddziałują na wskaźnik WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate), który odzwierciedla koszt pożyczania pieniędzy między bankami. To jeden z najważniejszych parametrów dla kredytobiorców. WIBOR wraz z marżą banku składa się na zmienne oprocentowanie kredytu, od którego zależy wysokość odsetek stanowiących wynagrodzenie kredytodawcy za udostępnienie kapitału klientowi.

Kiedy stopy procentowe spadają, maleje też WIBOR, więc kredytobiorcy płacą niższe miesięczne raty kapitałowo-odsetkowe. Co istotne, umowy kredytowe wykorzystują najczęściej WIBOR 3M (aktualizowany co 3 miesiące) albo WIBOR 6M (aktualizowany co 6 miesięcy), więc obniżka stopy referencyjnej jest realnie odczuwalna dla kredytobiorców nawet po kilku miesiącach.

Lepsze warunki do inwestycji, ale nieco trudniejsze do oszczędzania

Według scenariusza sytuacji gospodarczej Polski w projekcie „Wieloletnie założeń makroekonomicznych na lata 2025-2029” Ministra Finansów spadek inflacji będzie sprzyjać wzrostowi gospodarczemu w najbliższych miesiącach. Siła nabywcza gospodarstw domowych się ustabilizuje, a przedsiębiorstwa zyskają lepsze warunki do funkcjonowania, w tym inwestowania, które przyczyni się do powstania nowych miejsc pracy. Wysoki poziom zatrudnienia i wyższe realne dochody będą stymulować prywatną konsumpcję, a zakupy wpłyną korzystnie na przychody firm.

Intensyfikacja konsumpcji oraz inwestycji wiąże się również z nieco mniejszą opłacalnością oszczędzania, szczególnie w przypadku tradycyjnych instrumentów finansowych. Obniżki stóp procentowych sprawiają, że spadają nie tylko raty kredytów ze zmiennym oprocentowaniem, ale także oprocentowanie lokat oraz obligacji skarbowych. O ile nowo zakupione obligacje wygenerują mniej odsetek dla ich nabywców, o tyle należy przyznać, że cięcia stóp procentowych nie zniechęciły Polaków do zakupu obligacji. Jak podał resort finansów, sprzedaż obligacji detalicznych w grudniu ub.r. wyniosła 6,8 proc. więcej r/r. Ponadto zdaniem analityków konsumenci będą zainteresowani przede wszystkim obligacjami ze stałym oprocentowaniem i dłuższym terminem zapadalności. Prognozy przewidują wzrost popytu na obligacje 6-letnie i 10-letnie.

Ożywienie na rynku nieruchomości po obniżce stóp procentowych

Jak podkreśla Biuro Informacji Kredytowej (BIK), rynek nieruchomości jest wysoce wrażliwy na wahania stóp procentowych ze względu na ich wpływ na koszty kredytów hipotecznych ze zmiennym oprocentowaniem. Co do zasady, kiedy kredyty tanieją, więcej konsumentów i przedsiębiorców kupuje nieruchomości, a rosnący popyt przekłada się na podwyżkę cen za 1 m2. Niemal 34 tys. osób złożyło wnioski o kredyt mieszkaniowy w grudniu ub.r. Wartość zapytań wzrosła o prawie 42 proc. r/r, a średnia wartość kredytu we wniosku – o blisko 10 proc. w porównaniu z grudniem 2024 roku.

Rosnące zainteresowanie zakupem nieruchomości wiąże się także ożywieniem w branżach ściśle związanych z wykończeniem, remontowaniem czy urządzaniem lokali. Firmy budowlane, biura architektoniczne czy sklepy mogą liczyć na wyższe przychody w porównaniu z miesiącami ub.r. Warto przypomnieć, że główna stopa referencyjna NBP wynosiła 5,75 proc. od października 2023 roku do maja 2025 roku, kiedy rozpoczął się cykl cięć stóp procentowych. Prawdopodobieństwo obniżenia głównej stopy referencyjnej do poziomu 3,25 proc., a nawet 3,00 proc. w kolejnych miesiącach 2026 roku tym bardziej będzie sprzyjać rynkowi nieruchomości i pokrewnym sektorom.