Nowe wyzwania dla geologów

W perspektywie10–15 lat nastąpi wyczerpanie około połowy z aktualnie eksploatowanych złóż, pomimo zmniejszającego się wydobycia - twierdzi doc. dr hab. Jerzy Nawrocki, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego

.

90-lecie naszego Instytutu uświadamia, jak bardzo zmieniają się zadania służb geologicznych nie tylko w Polsce. Przeszłość wyznaczają setki głębokich wierceń badawczych i tysiące prospekcyjnych za złożami. Zaowocowały one licznymi odkryciami, na przykład: polskiej miedzi, siarki, węgla brunatnego i kamiennego, uranu, soli kamiennej i potasowych, rud żelaza, cynku, ołowiu. Złoża zostały rozpoznane i udokumentowane. Dysponujemy potężną bazą danych o kopalinach, pozwalającą na monitoring zasobów krajowych.

Dzisiaj PIG pełni funkcję państwowej służby geologicznej i hydrogeologicznej. Oceniamy stan wód podziemnych. Tworzymy system informacji o osuwiskach, glebach, o zagrożeniach naturalnych i skażeniach geochemicznych. PIG jest instytutem badawczym, wspierającym Ministerstwo Środowiska, administrację geologiczną, akademickie ośrodki naukowe i firmy geologiczne.
Coraz więcej użytkowników naszych zasobów kartograficznych oczekuje modeli nie tylko trójwymiarowych, ale również czterowymiarowych – uwzględniających zmiany środowiska w czasie. Musimy sprostać nowym wyzwaniom w dziedzinie geologii inżynierskiej. Jednym z nowych zadań jest przeciwdziałanie skutkom ocieplenia klimatu. Nasz instytut jest liderem konsorcjum, które zajmuje się podziemną sekwestracją dwutlenku węgla. Musimy wyznaczyć struktury geologiczne do składowania CO2 z elektrowni Bełchatów.

Ocena zasobów węgla kamiennego w związku z restrukturyzacją górnictwa wykazała duży ich ubytek, zarówno zasobów bilansowych, jak i przemysłowych. W perspektywie 10–15 lat nastąpi wyczerpanie około połowy z aktualnie eksploatowanych złóż, pomimo zmniejszającego się wydobycia. Konieczne stanie się zagospodarowywanie nowych złóż oraz zweryfikowanie podejścia do złóż zlikwidowanych kopalń. Dysponujemy szczegółową waloryzacją wszystkich niezagospodarowanych złóż węgla brunatnego w Polsce, uwzględniającą opłacalność wydobycia, poziom konfliktu potencjalnej eksploatacji ze środowiskiem oraz społecznej akceptacji inwestycji. Wytypowano 41 złóż spełniających podstawowy wymóg, czyli opłacalność ekonomiczną. Eksploatacja 17 z nich, ze względu na bardzo wysoki poziom konfliktu potencjalnej eksploatacji ze środowiskiem i niski poziom spodziewanej akceptacji społecznej, w chwili obecnej nie może być brana pod uwagę.

14 –15 maja w ramach obchodów jubileuszu naszego Instytutu odsłonięte zostanie popiersie Pawła Edmunda Strzeleckiego, polskiego geologa i odkrywcy, wielce zasłużonego dla światowej nauki.