Nowe obwodnice w Śląskiem. GDDKiA prowadzi i planuje inwestycje za setki milionów złotych

Budowa obwodnic w woj. śląskim

Łączna długość budowanych obecnie obwodnic Kroczyc, Pradeł oraz drugiego etapu obwodnicy Poręby i Zawiercia wynosi niemal 19 km. Wartość tych inwestycji to łącznie 461,3 mln zł. Wszystkie trasy powstaną w klasie GP, czyli jako drogi główne ruchu przyspieszonego. Ich nawierzchnie będą przystosowane do przenoszenia obciążenia 11,5 tony na oś.

Obwodnica Poręby i Zawiercia

Drugi etap obwodnicy Poręby i Zawiercia w ciągu DK78 obejmuje odcinek od Kromołowa do Żerkowic o długości niemal 7,5 km. Trasa będzie kontynuacją oddanego do ruchu w ubiegłym roku fragmentu od obwodnicy Siewierza do Kromołowa.

Umowę o wartości ponad 234 mln zł podpisano 18 listopada 2024 r. z firmą Polaqua z Piaseczna. Inwestycja jest realizowana w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych, a jej zakończenie zaplanowano na marzec 2028 r.

Początek nowej trasy znajdzie się na istniejącym węźle Kromołów, natomiast koniec zostanie połączony z rondem w Żerkowicach, powstającym w ramach budowy obwodnicy Kroczyc. W przeciwieństwie do pozostałych opisywanych odcinków obwodnica Poręby i Zawiercia będzie drogą dwujezdniową.

W ramach inwestycji powstaną między innymi:

• drogi obsługujące tereny przyległe do trasy;

• infrastruktura dla pieszych i rowerzystów;

• cztery wiadukty nad ulicami Harcerską, Karlińską i Szymona Szymonowica oraz nad przejazdem rolniczym;

• oświetlenie i kanały technologiczne;

• urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego;

• obustronne zatoki do kontroli pojazdów.

GDDKiA przewiduje również budowę ekranów akustycznych i przeciwolśnieniowych, przejść dla zwierząt, przepustów ekologicznych oraz ogrodzeń ochronno-naprowadzających. Droga zostanie wyposażona w kompleksowy system odwodnienia, obejmujący między innymi rowy, kanalizację deszczową, urządzenia podczyszczające oraz zbiorniki retencyjne i retencyjno-infiltracyjne.

Zaawansowanie robót budowlanych wynosi obecnie 34 proc. Prace mostowe zrealizowano w 44 proc., a drogowe w 13 proc. Wykonawca kończy wypełnianie pustek krasowych i prowadzi intensywne roboty ziemne, w tym wzmacnianie podłoża oraz wymianę gruntu.

Na wiaduktach nad ul. Harcerską i przejazdem rolniczym wykonano już ustroje nośne. Przekroczono także połowę prac przy przepustach dla małych zwierząt. Przebudowano dwa odcinki linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, wykonano kanalizację sanitarną i usunięto kolizje z siecią niskiego napięcia, gazociągiem oraz wodociągiem.

Obwodnica Kroczyc

Jednojezdniowa obwodnica Kroczyc będzie miała 9,1 km długości. Trasa rozpocznie się rondem w Żerkowicach, a zakończy przed miejscowością Pradła. Jej wykonawcą jest firma NDI z Sopotu, z którą 11 października 2024 r. podpisano umowę o wartości 162,3 mln zł.

Inwestycja powstaje w ramach rządowego Programu budowy 100 obwodnic na lata 2020–2030. Zakończenie robót przewidziano na kwiecień 2027 r.

W ramach zadania wybudowane zostaną dwa ronda — w Żerkowicach oraz na skrzyżowaniu z ul. Jana Pawła II w Kroczycach — a także cztery wiadukty nad szlakami migracji zwierząt. Powstaną również drogi dojazdowe, chodniki, ścieżki pieszo-rowerowe, zjazdy, oświetlenie, kanały technologiczne i urządzenia bezpieczeństwa ruchu.

Postęp prac budowlanych sięga 61 proc. Zaawansowanie robót mostowych wynosi 71 proc., a drogowych — 56 proc. Kierowcy korzystają już z ronda w Żerkowicach, które udostępniono w listopadzie ubiegłego roku.

Na trasie ułożono dotychczas ponad 40 tys. ton mieszanki mineralno-asfaltowej. Według szacunków do budowy całej obwodnicy potrzeba będzie około 54 tys. ton. W wielu miejscach wykonywana jest warstwa wiążąca i ścieralna nawierzchni, a postęp prac przy wzmacnianiu podłoża i korpusu drogowego przekroczył 70 proc.

GDDKiA kończy przebudowę wodociągu i sieci elektroenergetycznych. Zaawansowanie budowy kanalizacji deszczowej i kanału technologicznego wynosi niemal 90 proc.

Obwodnica Pradeł

Obwodnica Pradeł będzie miała 2,3 km długości i stanie się przedłużeniem obwodnicy Kroczyc. Połączy się z dalszym przebiegiem DK78 w kierunku Szczekocin i Jędrzejowa.

Umowę z firmą NDI podpisano 9 stycznia 2025 r. Wartość kontraktu wynosi niemal 65 mln zł, a zakończenie prac planowane jest na III kwartał 2027 r. Inwestycja również realizowana jest w ramach Programu budowy 100 obwodnic.

Nowa trasa ominie Pradła od północy. W ramach zadania przebudowany zostanie także istniejący odcinek DK78 o długości ponad 1,2 km. Powstaną drogi dodatkowe, ciągi piesze i pieszo-rowerowe, rondo na przecięciu z dotychczasowym przebiegiem drogi, a także wiadukt nad drogą wojewódzką nr 794 i most nad rzeką Krztynią.

W planach jest również przejście dla dużych zwierząt nad DK78, przepusty dla mniejszych zwierząt, zatoki do kontroli pojazdów, oświetlenie i kompleksowy system odwodnienia.

Roboty budowlane są zaawansowane w 76 proc. Prace mostowe wykonano w 85 proc., a drogowe w 57 proc. Na rondzie ułożono już warstwę ścieralną, zamontowano oświetlenie i w większości wykonano oznakowanie. GDDKiA planuje przełożyć tam ruch na nową trasę w IV kwartale tego roku.

Na pozostałym odcinku układane są podbudowa bitumiczna, warstwa wiążąca i — lokalnie — warstwa ścieralna. Do tej pory wykorzystano ponad 17 tys. ton mieszanki mineralno-asfaltowej. Łączne zapotrzebowanie dla inwestycji szacowane jest na blisko 22 tys. ton.

Trwają także prace przy moście na Krztyni, zbiorniku retencyjnym, kanalizacji deszczowej oraz przejściach dla zwierząt.

Przetarg na obwodnicę Szczekocin

Kolejnym planowanym odcinkiem jest obwodnica Szczekocin i Goleniów w ciągu DK78. Jednojezdniowa trasa będzie miała 13,1 km długości i ominie od północy Grabiec, Bonowice, Starą Wieś, Szczekociny oraz Goleniowy.

Początek obwodnicy przewidziano w Zawadzie Pilickiej, a koniec w Moskorzewie w województwie świętokrzyskim. W rejonie skrzyżowania DK78 z DK46 w Szczekocinach powstanie krótki odcinek dwujezdniowy z dwoma pasami ruchu w każdym kierunku.

Przetarg na budowę trasy ogłoszono 2 grudnia 2024 r. Początkowo wybrano najkorzystniejszą ofertę, jednak Krajowa Izba Odwoławcza nakazała unieważnienie tego wyboru, ponowne zbadanie i ocenę ofert oraz odrzucenie oferty firmy Budimex.

Po zakończeniu ponownej analizy dokumentów GDDKiA planuje ogłosić ponowny wybór wykonawcy na przełomie III i IV kwartału tego roku. Jeśli nie będzie kolejnych odwołań, umowa może zostać podpisana jeszcze w 2026 r. Realizację inwestycji zaplanowano na lata 2026–2029.

W ramach obwodnicy powstaną między innymi trzy mosty — dwa na Krztyni i jeden na Pilicy — a także wiadukty nad drogami gminnymi, DK46, DK78 i linią kolejową nr 64. Zaplanowano również węzeł drogowy w Szczekocinach, drogi dodatkowe, ciągi piesze i pieszo-rowerowe oraz przejścia dla zwierząt i płazów.

Dwie kolejne obwodnice

GDDKiA prowadzi także przygotowania do budowy obwodnic Nakła Śląskiego i Świerklańca w ciągu DK78 oraz Blachowni i Herb w ciągu DK46.

W przypadku obwodnicy Nakła Śląskiego i Świerklańca opracowywane jest Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowe wraz z elementami koncepcji programowej. W zależności od wybranego wariantu trasa będzie miała od 12,2 do 15,1 km. Wniosek o decyzję środowiskową ma zostać złożony w IV kwartale tego roku, a realizację inwestycji zaplanowano na lata 2029–2033.

Dla obwodnicy Blachowni i Herb analizowane jest kilka wariantów. Preferowany przez GDDKiA wariant 2.1A ma 12,5 km długości. Trasa ominie Herby i Pietrzaki od północy, a Blachownię od południa. Początek zaplanowano przy ul. Lublinieckiej w Herbach, natomiast koniec na węźle Blachownia, łączącym trasę z autostradą A1.

Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej złożono 28 lutego 2025 r. Realizację obwodnicy w systemie „Projektuj i buduj” zaplanowano na lata 2027–2032.

Mniej ruchu w miejscowościach

Budowa obwodnic ma wyprowadzić znaczną część ruchu tranzytowego i regionalnego z zurbanizowanych oraz niebezpiecznych odcinków DK78. Nowe trasy mają ograniczyć liczbę zdarzeń wynikających między innymi z wymuszania pierwszeństwa na skrzyżowaniach z lokalnym ruchem.

Po oddaniu obwodnic dotychczasowy przebieg DK78 będzie w większym stopniu wykorzystywany przez kierowców lokalnych. GDDKiA zakłada poprawę bezpieczeństwa mieszkańców, zwiększenie przepustowości połączenia z autostradą A1 i DK11, a w przyszłości także z planowaną drogą ekspresową S11.

Podobny efekt ma przynieść obwodnica Blachowni i Herb w ciągu DK46. Nowa droga wyprowadzi ruch tranzytowy z miejscowości i poprawi warunki przejazdu między Lublińcem a Częstochową. W przyszłości trasa będzie również ważnym połączeniem autostrady A1 z planowaną S11.