fot: UM Dąbrowa Górnicza/studio Analog
Fabryka Pełna Życia znajduje się na terenie po zakładzie Defum. Tak wygląda wizualizacja nowych obiektów
fot: UM Dąbrowa Górnicza/studio Analog
Ogłoszono przetarg na wybór wykonawcy I etapu modernizacji terenu po zakładach Defum w Dąbrowei Górniczej, dziś znanego jako Fabryka Pełna Życia. Zgodnie z założeniami, efekt prac ma być widoczny w 2027 r. Na realizację tego zadania miejska spółka pozyskała ponad 78 mln zł dofinansowania unijnego.
Wykonawca ma zostać wyłoniony jeszcze w tym roku, tak aby na początku 2025 r. rozpocząć prace. Na 2027 r. przewidziano odbiory i uzyskanie pozwoleń na użytkowanie. Realizacja projektu „Fabryka Pełna Życia – centrum przemian, etap I” otrzyma dofinansowanie z Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji, które opiewa na ponad 78 mln zł. Całościowa wartość wynosi przeszło 95,1 mln zł. Autorem projektu i wizualizacji jest studio Analog.
Zgodnie z założeniami, pierwsze zrewitalizowane obiekty zostaną oddane do użytku już w roku 2027. Funkcjonalnym centrum projektu będzie tzw. Zielony Rynek, wokół którego znajdą się zrewitalizowane przestrzenie publiczne. W ramach realizacji I etapu zaplanowano m.in. doprowadzenie do Fabryki wszystkich sieci, budowę systemów gromadzenia i powtórnego wykorzystywania deszczówki, zielony pasaż, ogród deszczowy, budowę sceny plenerowej i nadanie nowych funkcji dawnej hali montażowej.
Po rewitalizacji będzie się ona składała z dwóch modułów, stanowiących zamkniętą, dopełniającą się całość, w której przestrzeń poprzemysłowa połączy się z nowoczesną infrastrukturą konferencyjno-targowo-koncertowo-biurową. Dzięki temu, obiekt będzie dostosowany do nowych aktywności. Zapewni przy tym pełną dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i osób starszych – co jest głównym wskazaniem projektowym dla całego centrum.
Hala Tworzeń (bo taką nazwę będzie miał budowany obiekt) to wielofunkcyjna hala konferencyjno-targowo-koncertowa. Hala zostanie przykryta zielonym dachem i za pomocą szklanych wrót połączona z Zielonym Rynkiem Dąbrowy Górniczej, co sprawi, że w okresie letnim będzie przestrzenią półotwartą – idealną do organizacji koncertów i wydarzeń targowych.
W czterokondygnacyjnym nowoczesnym budynku biurowo-szkoleniowym, bezpośrednio przylegającym do Hali Tworzeń znajdą swoje miejsce: Centrum Senioralne i Integracji Międzypokoleniowej oraz Centrum Aktywności Obywatelskiej. Wielką atrakcją budynku z pewnością będzie ogród na dachu oraz obrośnięta zielenią fasada południowa.
Fabryka Pełna Życia znajduje się na terenie po zakładzie Defum, w rejonie ul. Kościuszki 3. Jest największym przedsięwzięciem rewitalizacyjnym w Dąbrowie Górniczej. Jego celem jest metamorfoza śródmieścia, której motor napędowy stanowi zagospodarowanie tego poprzemysłowego obszaru, który ma zmienić się w miejsce tętniące życiem, pełne zieleni, połączone z rejonem dworca kolejowego i Pałacem Kultury Zagłębia. Jego wielkim potencjałem, oprócz położenia w centrum miasta, są dawne hale fabryczne, które mogą zmienić swój dotychczasowy charakter na miejsce dla gastronomii, rekreacji, wydarzeń kulturalnych czy prowadzenia biznesu. Całość może zostać uzupełniona zabudową mieszkaniową. Zadania te realizuje powołana w 2019 r. gminna spółka Fabryka Pełna Życia.
Pierwsze zapiski o Dąbrowskiej Fabryce Maszyn pochodzą z 1879 r. Powstała wówczas Dąbrowska Fabryka Maszyn czeskiego przedsiębiorcy R. Farkaca i Spółki. W 1883 r. miał miejsce pożar fabryki i zakupienie jej przez Artura Braunsteina oraz utworzenie spółki z Emilem Škodą. 10 lat później nastąpiło zakupienie zakładów mechanicznych w Dąbrowie Górniczej przez Wilhelma Fitznera z Siemianowic. W 1897 r. powołano Towarzystwo Akcyjne Zakładów Kotlarskich i Mechanicznych Wilhelm Fitzner i Konrad Gamper (zakłady w Dąbrowie i Sosnowcu). W 1928 r. fabryka przekształca się w Zjednoczone Fabryki Maszyn, Kotłów i Wagonów „L. Zieleniewski i Fitzner–Gamper” SA (połączenie przedsiębiorstw w Dąbrowie Górniczej, Sosnowcu, Krakowie i Lwowie). W 1949 r. zakład został upaństwowiony przyjmując nazwę Śląsko-Dąbrowskiej Fabryki Urządzeń Mechanicznych. W 1959 r. zmieniono nazwę na Dąbrowskie Fabryki Obrabiarek Defum im. Stanisława Krzynówka.
Co ciekawe, w 2004 r. dąbrowska fabryka produkuje tokarki karuzelowe oraz wiertarko-frezarki. Trafiały one z Dąbrowy Górniczej do wielu krajów świata. W roku 2004 zakład wykonał szlifierkę do obróbki komór nabojowych w armatach okrętowych na zlecenie Ministerstwa Obrony USA. Początek XXI wieku nie był dla dąbrowskiej fabryki sprzyjający. Zmieniająca się sytuacja na rynkach oraz brak niezbędnych inwestycji powodowały, że coraz trudniej było zakładowi rywalizować z konkurencją, co ostatecznie w 2015 roku doprowadziło do likwidacji Fabryki.
