Dużo związków w kopalniach

Górnictwo nie jest jedyną branżą w Polsce, w której w jednym zakładzie działa po kilkanaście związków zawodowych (w KGHM i energetyce także), ale tylko tutaj ich działalność przybiera formy ekstremalne – czytamy w „Rzeczpospolitej”.

Na wynagrodzenia etatowych związkowców w Jastrzębskiej Spółce Węglowej (ok. 19 tys. zatrudnionych) spółka wydała w 2006 roku 11,7 mln zł. Danych za zeszły rok nie ma, ale kwota będzie podobna. W pięciu kopalniach JSW działa 13 związków i 44 zakładowe organizacje związkowe.

W Jastrzębskiej Spółce należy do związków blisko 105 proc. załogi. Jak to możliwe? Niektórzy górnicy należą do dwóch lub więcej związków. Najwięcej osób należy do „Solidarności” (ponad 33 proc.) i do Związku Zawodowego Górników (ZZG – 24,5 proc.). Są i takie związki, jak ostatnio utworzony Wolny Autonomiczny Związek Zawodowy, do którego należy kilkanaście osób. 

Związki od dawna konkurują pomiędzy sobą. Prześcigają się w żądaniach, co najostrzej widać w trwających właśnie strajkach płacowych. Radykalizmem przebija wszystkie WZZ Sierpień ’80. Ostatnio polem doświadczalnym Sierpnia ’80 jest kopalnia Budryk (zatrudnia 2430 osób). Działa w niej dziewięć związków. Najliczniejsze są tradycyjnie „Solidarność” (830 członków) i ZZG (510 członków). Sierpień ’80 ma trzykrotnie mniej członków (280 osób) niż „Solidarność”, a mimo to od blisko trzech tygodni kopalnia strajkuje. Cztery, najmniej liczne związki zawodowe z Sierpniem ‘80 na czele, w sumie skupiające nie więcej niż 500 osób, były w stanie zablokować całą kopalnię. Liderzy pozostałych związków bezradnie przyglądają się strajkowi. ZZG zdecydowało się poprzeć żądania płacowe. Jeśli nie zrobią tego także „Solidarność” i inne związki, być może stracą poparcie.

Najmniej związków, bo dziewięć, jest w Katowickim Holdingu Węglowym. Trzeci pod względem wielkości jest WZZ Sierpień ’80 (blisko 14 proc.), lecz nie daje się tak bardzo we znaki jak w innych spółkach. Zarząd holdingu obrał skuteczną, jak się okazuje, strategię prowadzenia rozmów bezpośrednio z górnikami. Dzięki temu po dziesiątkach spotkań z pracownikami udało się większość z nich przekonać do prywatyzacji. W referendum zorganizowanym przez zarząd spółki, a nie, jak to zwykle bywa, przez związki, 52 proc. górników opowiedziało się za sprzedażą mniejszościowego pakietu akcji spółki na GPW.