Kompleks „Riese” (Olbrzym) ciągle strzeże swej tajemnicy – po co władze III Rzeszy nakazały wykuć w twardych gnejsach i piaskowcach Gór Sowich sieć sztolni oraz komór?

fot: Krystian Krawczyk

Umieszczona w Sztolniach Walimskich pomniejszona atrapa latającej bomby V-1 uzmysławia zwiedzającym, że ta broń nie mogłaby być tam produkowana, gdyż byłyby problemy z przetransportowaniem jej na powierzchnię

fot: Krystian Krawczyk

O rozmachu tego górniczego przedsięwzięcia świadczy kubatura znanych podziemnych obiektów: „Włodarz” – 31 tys. m sześc., „Rzeczka – 14 tys. m sześc., „Osówka” – 26 tys. m sześc., „Soboń” – 4 tys. m sześc., „Sokolec” – 6 tys. m sześc., „Jugowice Górne” – 3,5 tys. m sześc. Badacze wiążą też z kompleksem „Riese” oddalony od niego Zamek Książ – podziemia o wielkości 14 tys. m sześc.

Prace na ogromną skalę w Górach Sowich były prowadzone od 1943 r. Niektórzy eksploratorzy wskazują, że ta budowa ruszyła już na początku 1940 r. Przy robotach wykorzystano pracowników przymusowych i jeńców wojennych. Od kwietnia 1944 r. nadzór nad projektem przejęła Organizacja Todt, która zapewniła sobie dodatkową siłę roboczą z więźniów obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Wielu więźniów nie doczekało wyzwolenia. Dlatego też przez te obiekty prowadzi czarny Szlak Martyrologii, który biegnie przez Jugowice Górne, Walim, podziemny kompleks militarny „Rzeczka”, Grządki, Podziemne Miasto Osówka, Kolce do stacji kolejowej w Głuszycy Górnej.

Hipotez, po co hitlerowcy prawie do ostatnich dni przed swoim upadkiem tworzyli kompleks „Riese”, jest wiele. Najbardziej rozpowszechniona i udokumentowana mówi o budowie kwatery głównej dla Hitlera oraz najwyższego kierownictwa III Rzeszy. Niektórzy badacze twierdzą, że w podziemiach miały być ukryte fabryki zbrojeniowe lub tajne laboratoria, w których miałaby powstać cudowna broń (Wunderwaffe), a nawet latające spodki.

Jedno wiadomo na pewno, warto będąc w Górach Sowich zwiedzić udostępnione sztolnie kompleksu „Riese”.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Sylwester w domu, hotelu, a może na stoku

Domówka w gronie przyjaciół, wyjazd we dwoje czy powitanie Nowego Roku na nartach? Jeśli chcesz zamienić przygotowania i sprzątanie na wypoczynek w górach, poznaj propozycje Hotelu NAT*** Wisła: „Pobyt sylwestrowy 2026/2027 w Wiśle” oraz „Narciarski Sylwester 2026/2027 w Wiśle”.

Mija 48 lat od katastrofy w Wilczym Jarze, w której zginęło 27 górników. W tym roku upamiętniono ich przy kopalni

Mija 48. rocznica katastrofy w Wilczym Jarze. 15 listopada 1978 roku z 18-metrowego mostu w spadły dwa autobusy wiozące górników wracających z szychty.

Książka na weekend: „Niecodzienne przypadki Denny’ego Vossa”. Trzeba ją przeczytać!

Rzadko zdarzają się książki tak pięknie napisane i z tak wzruszającym głównym bohaterem, że można się w nich zakochać od pierwszej strony. „Niecodzienne przypadki Denny’ego Vossa” do nich należą. Denny, nieporadny trzydziestolatek, miłośnik zwierząt i przyrody zawsze chciał czynić dobro. Jak to się więc stało, że został posądzony o morderstwo?

Tragedia w kopalni i dramatyczny apel sztygara. „Umierał nam na rękach, a my nie mieliśmy jak zawiadomić bliskich”

Powiem Wam z ręką na sercu, że takiej tragedii, jak ta w Krakowie, to jeszcze nie oglądałem, przynajmniej w Polsce. Ja na takie sceny to zawsze spoglądam z punktu widzenia ratownika górniczego, bo byłem nim przez całe piętnaście lat. Jestem pełen podziwu dla ludzi, którzy rzucili się na pomoc ofiarom zamachu. Myśmy też zawsze w takich sytuacjach szli na pomoc kolegom i nieważne, czy byliśmy ratownikami, czy nie.