fot: Krystian Krawczyk
FST finansuje zarówno inwestycje w zakresie gospodarki, środowiska, jak i społeczne
fot: Krystian Krawczyk
W ciągu półtora roku w woj. śląskim ogłoszono nabory na 64 proc. środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, a do dofinansowania wybrano wnioski na 34 proc. środków - wynika z danych Urzędu Marszałkowskiego Woj. Śląskiego.
O transformacji Śląska w obszarze energetyki, cyfryzacji, górnictwa i hutnictwa mówiono w środę w Katowicach podczas konferencji zorganizowanej przez katowicki oddział Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.
Informację na temat stanu realizacji wsparcia transformacji regionu w ramach Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) przedstawiła Anna Dudek, kierująca referatem transformacji regionu w departamencie rozwoju śląskiego urzędu marszałkowskiego.
FST to dotacyjne narzędzie unijnego Mechanizmu Sprawiedliwej Transformacji (Just Transition Mechanism - JTM), które ma odpowiadać na wyzwania społeczne i gospodarcze w regionach górniczych. W Polsce zostało umieszczone w programach operacyjnych regionów węglowych. Do woj. śląskiego ma trafić z FST ok. 2,2 mld euro - zapisanych w tzw. priorytecie 10. regionalnego programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego (cały FE SL to 5,1 mld euro), co według obecnego kursu daje ponad 9 mld zł.
Dudek przypomniała, że wdrażanie programu FE SL, a w nim FST, trwa od półtora roku. Dotąd w ramach FST zrealizowano 50 naborów wniosków na ponad 6 mld zł (ponad 64 proc. alokacji). Złożono ponad 1,5 tys. wniosków (hipotetycznie dofinansowanie wszystkich złożonych wniosków wyczerpałoby już alokację). Do dofinansowania wybrano 488 projektów na ponad 3,27 mld zł (34 proc. alokacji). Zakontraktowano dotąd 20 proc. alokacji.
FST finansuje zarówno inwestycje w zakresie gospodarki, środowiska, jak i społeczne. Ogółem w priorytecie 10. FE SL wyodrębniono 26 działań.
Ponad 200 mln euro służy wsparciu w procedurze pozakonkursowej regionalnej innowacyjności (budowa i rozwój infrastruktury biznesowej w poszczególnych podregionach górniczych woj. śląskiego, a także budowa Śląskiej Sieci Innowacji - systemu usług doradczych - przez Fundusz Górnośląski; ten ostatni projekt jest w trakcie oceny).
W obszarze wsparcia dużych przedsiębiorstw okołogórniczych w kierunku dywersyfikacji działalności w pierwszym naborze dofinansowanie dostało osiem firm, w drugim w ramach preselekcji złożono 36 propozycji projektów. W obszarze wsparcia lokalnej przedsiębiorczości przeprowadzono już większość naborów (planowane są jeszcze w styczniu 2025 r. nabory na wsparcie działalności rzemieślniczej oraz przemysłu czasu wolnego).
W obszarze środowiskowym ponad 300 milionów euro przeznaczono na inwestycje w odnawialne źródła energii; rozstrzygnięto tu już dwa duże nabory, w których wybrano 74 projekty za ponad 650 mln zł (trwają jeszcze nabory na OZE dla samorządów w mechanizmie Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych).
Kluczowym obszarem w części środowiskowej jest zagospodarowanie terenów pogórniczych i poprzemysłowych na cele gospodarcze, środowiskowe i społeczne tutaj. Zidentyfikowane tu inwestycje strategiczne zostały w większości zgłoszone do dofinansowania w instytucji zarządzającej; część inwestycji ma już też podpisane umowy w procedurze konkursowej (np. Centrum Transformacji w Rudzie Śląskiej). Część naborów jest jeszcze w toku.
