Mundury, stopnie, dystynkcje

Przez wieki mundur górniczy zmieniał się...

Pierwsza duża reforma umundurowania górniczego po uzyskaniu przez Polskę niepodległości miała miejsca w 1931 r. Ustawa wprowadziła podział wszystkich urzędników górniczych na 12 stopni służbowych i jednocześnie dla każdego z nich określiła wzory dystynkcji służbowych wyszytych na patkach.

Karta Górnicza, ustanowiona w 1949 r., powiększyła liczbę stopni górniczych do 19. Ustanowiono wówczas trójstopniowość dla korpusów: generalnych dyrektorów górniczych, dyrektorów górniczych, inżynierów górniczych, techników górniczych, górników oraz aspirantów górniczych. Wprowadzono także stopień generalnego dyrektora.

Ostatnia reforma umundurowania górniczego i stopni miała miejsce zaledwie dziewięć lat temu. Ogłoszona 14 lutego 2003 r. ustawa "O stopniach górniczych, honorowych szpadach górniczych i mundurach górniczych" wprowadziła spore zmiany w trybie ich nadawania. W opinii ekspertów jest to jeden z najbardziej szczegółowych aktów prawnych, odnoszących się do górniczego umundurowania, od momentu uzyskania przez Polskę niepodległości. Zlikwidowano grupę aspirantów górniczych i wprowadzono dodatkowy stopień generalnego honorowego dyrektora górniczego. Nadawany jest on osobom za szczególne zasługi dla górnictwa.

Dystynkcja ta została określona jako dwa wężyki generalskie, wyszyte po brzegach czarnej borty, bez rozetek. Ustawodawca nie omieszkał ponadto określić, z jakich okazji można przyodziać galowy uniform górniczy. Są to święta państwowe, Dzień Górnika, uroczystości dekoracji orderami, odznaczeniami państwowymi i odznakami, uroczystości nadania stopnia górniczego i wręczania honorowej szpady górniczej, a także inne ceremonie i wystąpienia ważne dla środowiska górniczego. Ten sam akt prawny określa także kolory czak orkiestry górniczej, w tym kapelmistrza, i krój żeńskiego galowego munduru górniczego. Przy okazji dokładnie sprecyzowano wygląd szerokiego kołnierza-pelerynki oraz zmieniono krój płaszcza noszonego do munduru galowego. Dawny, zapinany pod szyję, z naszytymi dystynkcjami stopnia, zmieniono na płaszcz z wykładanym kołnierzem bez naszywek dystynkcji. Zmniejszono liczbę guzików na płaszczu z dwóch rzędów po sześć guzików na dwa rzędy po trzy guziki. Zmiany objęły też wygląd godła górniczego na czaku. Z dwukolorowego, wytłaczanego z blachy koloru żółtego i srebrnego, na jednolity kolorystycznie, wyszywany złotym bajorkiem.