MSP o projekcie ustawy o zasadach wykonywania niektórych uprawnień Skarbu Państwa

Projekt ustawy o zasadach wykonywania niektórych uprawnień Skarbu Państwa budzi sporo kontrowersji, jedną z nich jest przeniesienie nadzoru właścicielskiego nad górnictwem z Ministerstwa Gospodarki do Ministerstwa Skarbu Państwa. Portal nettg.pl zapytał Ministerstwo Skarbu o interpretację niektórych zapisów ustawy. Odpowiada Maciej Wiewiór, rzecznik prasowy ministerstwa.

Ograniczenie udziału pracowników radach nadzorczych

- Chciałbym wyjaśnić, że ograniczenie udziału pracowników w radach nadzorczych i zarządach spółek Skarbu Państwa nie doprowadzi do pozbawienia pracowników choćby minimalnego wpływu na zarządzanie w tych przedsiębiorstwach. Rozwiązanie, na które powołują się górnicy, adresowane jest już dziś do niewielkiej grupy podmiotów działających z wykorzystaniem majątku państwowego (bo tylko tych, które powstały w drodze komercjalizacji, a nie jak się powszechnie błędnie przyjmuje do wszystkich spółek z udziałem Skarbu Państwa). Zawarta bowiem w Pakcie o przedsiębiorstwie państwowym w trakcie przekształcania idea zagwarantowania pracownikom znaczącego (a nie minimalnego) wpływu na zarządzanie wszystkimi przedsiębiorstwami (a więc należącymi zarówno do podmiotów prywatnych, jak i publicznych) została w międzyczasie uwzględniona w szeregu aktów prawnych, w tym uwzględniających wymagania prawa unijnego, m.in. w ustawie z dnia 5 kwietnia 2002 r. o europejskich radach zakładowych; ustawie z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. Powyższe akty prawne w zdecydowanie bardziej kompleksowy sposób zapewniają współuczestnictwo pracowników niż rozwiązania przyjęte w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji, która odnosi się jedynie do określonej grupy podmiotów. Co więcej, uczestnictwo pracowników w takim organie spółki, jakim jest Rada Nadzorcza rodzi swego rodzaju sprzeczność. Dochodzi bowiem do sytuacji, w której pracownicy w ramach rady nadzorczej mają nadzorować pracę osoby, która często jest ich przełożonym.

Powołanie Komitetu Nominacyjnego

- Skład Komitetu nie jest ustalany arbitralnie przez prezesa Rady Ministrów. Komitet Nominacyjny zgodnie z przepisami projektowanej ustawy jest powoływany przez prezesa Rady Ministrów spośród osób zgłoszonych z zewnątrz, np. przez członków rządu czy instytucje finansowe działające w Polsce czy organizacje pracodawców, organizacje samorządu pracowniczego, korporacje zawodowe. Założeniem jest, że członkowie komitetu będą już samym swoim nazwiskiem firmowali właściwy dobór kandydatów do rad nadzorczych kluczowych spółek Skarbu Państwa. Osoby te będą legitymować się niepodważalnymi kompetencjami i powszechnym uznaniem, bowiem prezes Rady Ministrów jest ustawowo obowiązany powoływać członków Komitetu Nominacyjnego z uwzględnieniem wiedzy, doświadczenia lub autorytetu, dających rękojmię prawidłowej realizacji zadań związanych z udzielaniem rekomendacji. Ponadto, poza powołaniem członków Komitetu Nominacyjnego Prezes Rady Ministrów nie został wyposażony w jakiekolwiek administracyjne instrumenty oddziaływania na prace tego organu. W szczególności Prezesowi Rady Ministrów nie przysługuje prawo do uznaniowego odwoływania członków Komitetu Nominacyjnego w trakcie jego kadencji. Co więcej, projektowana ustawa ma na celu zapewnienie możliwości doboru kandydatów o najwyższych kwalifikacjach, w tym kandydatów posiadających wiedzę i doświadczenie zdobyte w czasie pełnienia funkcji nadzorczych lub zarządczych za granicą lub w liczących się podmiotach prywatnych. Warto zauważyć, że określone w uchwale Komitetu szczególne wymagania stawiane kandydatom oraz sama rekomendacja podlegają ujawnieniu przez publikację w Biuletynie Informacji Publicznej, co pozwala na powszechny osąd jakości zarówno kryteriów oceny przyjętych przez Komitet, jak i efektów jego prac. Jak już wspominałem, to nazwiska tych powszechnie szanowanych osób będą dawały gwarancje kompetencji wskazywanych przez nich kandydatów na członków rad nadzorczych. Warto przy tym zauważyć, że podstawowe wymagania stawiane osobom ubiegającym się o rekomendację Komitetu Nominacyjnego są wprost określone w ustawie i są to np.: posiadanie tytułu magistra lub tytułu równorzędnego, spełnienie wymagań określonych w przepisach prawa, w szczególności w zakresie nie naruszania ograniczeń lub zakazów zajmowania stanowiska członka rady nadzorczej w spółkach, posiadanie okresu zatrudnienia nie krótszego, niż 10 lat, legitymowanie się wiedzą lub doświadczeniem zawodowym w zakresie: zarządzania działalnością przedsiębiorstw lub nadzoru nad działalnością organów zarządzających przedsiębiorców lub doradztwa gospodarczego lub specyfiki funkcjonowania rynku objętego przedmiotem działalności podmiotu o kluczowym znaczeniu dla Skarbu Państwa, eliminują zagrożenie udzielania rekomendacji osobom bez specjalnych kwalifikacji, czy kierowanie się pozamerytorycznymi kryteriami w procesie dokonywania oceny kandydatów. Zależy nam na tym, aby zdjąć z członków zarządów i rad nadzorczych opinię o ich upolitycznieniu, która niejednokrotnie utrudnia im pracę. Celem tego projektu ustawy jest dostosowanie działalności tych podmiotów do najwyższych standardów ładu korporacyjnego, zarówno tych, które wynikają z obowiązujących obecnie dobrych praktyk spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych, jak i tych, które zostały sformułowane przez organizacje międzynarodowe.

Przeniesienie nadzoru nad górnictwem

- Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zmian w strukturze właścicielskiej w spółkach z sektora górnictwa kamiennego, to projektowana ustawa nie wprowadza zmian w tym zakresie. Zmiana ta dotyczy jedynie przeniesienia kompetencji w strukturze organów administracji rządowej z Ministerstwa Gospodarki na Ministerstwo Skarbu Państwa. Rozstrzygnięcie to jest związane z porządkowaniem organizacji wykonywania zadań z zakresu wykonywania władzy państwowej oraz zadań z zakresu realizacji praw i obowiązków majątkowych państwa, które w dziedzinie wykonywania tego rodzaju uprawnień podlega takim samym regułom, jak podmioty prywatne. Przyjęcie takiego rozwiązania jest przy tym logiczną konsekwencją trwającego w Polsce od 1996 roku procesu oddzielania funkcji regulacyjnych państwa od jego aktywności gospodarczej, w której państwo występuje jako równoprawny uczestnik konkurujący z podmiotami prywatnymi, a nie jako podmiot wpływający na życie społeczne i gospodarcze z wykorzystaniem instrumentów władczych. W zakresie prywatyzacji spółek górnictwa węgla kamiennego projekt ustawy o zasadach wykonywania niektórych uprawnień Skarbu Państwa nie zmienia normy zawartej w art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015, zgodnie z którą dokonanie prywatyzacji przedsiębiorstw górniczych wymaga porozumienia z ministrem właściwym do spraw gospodarki. Mówiąc o prywatyzacji w sektorze górniczym nie sposób pominąć procesu prywatyzacji LW Bogdanka. Spółka z poparciem pracowników z sukcesem zadebiutowała na warszawskim parkiecie 25 czerwca 2009 r. Również 9 marca 2010 r., gdy Skarb Państwa sprzedał swoje udziały w Bogdance, transakcję tę poparła załoga spółki. Warto zauważyć, że ofertę sprzedaży MSP skierowało do OFE, jako inwestorów długofalowych, które tworząc swój portfel, dążą do maksymalizacji zysku, dbając tym samym o emerytury nas wszystkich. Na prywatyzacji kopalni finansowo zyskali też sami pracownicy, którym już 9 marca 2010 r. rozpoczęto wydawanie akcji pracowniczych, a ich pula wynosiła 3.243.000 szt. akcji na 3917 uprawnionych do ich nabycia.