fot: FB/Miłosz Motyka
Miłosz Motyka, minister energii
fot: FB/Miłosz Motyka
Rząd przyjął w środę projekt zmiany Prawa energetycznego, m.in. reformujący procesy przyłączeń źródeł energii do sieci elektroenergetycznych - poinformował minister energii Miłosz Motyka.
Jak podkreślał Motyka na konferencji prasowej po posiedzeniu rządu, projekt przewiduje wprowadzenie “transparentnego i sprawiedliwego“ procesu uzyskiwania warunków przyłączenia źródeł do sieci elektroenergetycznych. Gwarantuje, że inwestycje związane z nowymi źródłami przestaną być przedmiotem spekulacji i handlu, a staną się realnymi inwestycjami - podkreślił minister.
Motyka zaznaczył, że projekt zawiera rekomendacje operatora przesyłowego energii elektrycznej po ubiegłorocznym blackoucie na Półwyspie Iberyjskim, a Polska jest pierwszym państwem UE, które wdraża takie rekomendacje do systemu prawnego. Minister dodał, że dzięki rozwiązaniom z projektu m.in. spadnie ryzyko blackoutu, a w przyszłości przełożą się one na niższe ceny energii.
Projektowana ustawa ma zobowiązać operatorów systemów dystrybucyjnych (DSO) i przesyłowego (TSO) do tworzenia dostępnych publicznie platform z informacjami m.in. o dostępnych zdolnościach przyłączeniowych, złożonych wnioskach o określenie warunków przyłączenia, statusie rozpatrywania wniosku, wnioskach odrzuconych wraz z uzasadnieniem, czy też kryteriach stosowanych do obliczania przepustowości sieci dostępnej dla nowych przyłączeń. Jak podkreśla się w uzasadnieniu, zapewni to większą przejrzystość i efektywność procesu przyłączania, ponieważ obecnie podmioty ubiegające się o przyłączenie nie mają dostępu do informacji na temat innych wniosków złożonych do tych samych stacji elektroenergetycznych.
Projekt przewiduje rozszerzenie koncepcji i formuły cable pooling, czyli współdzielenia jednego przyłącza przez kilka różnych źródeł. Obecnie współdzielić przyłącze mogą jedynie OZE; propozycja przewiduje, że będą mogły to być różne źródła, w tym i magazyny energii elektrycznej.
W proponowanej ustawie znajdują się też zapisy dotyczące tzw. strażnika mocy, czyli zabezpieczenia zdolności technicznych do nieprzekraczania mocy przyłączeniowej; w przypadku niepoprawnej pracy strażnika mocy czy przekroczenia mocy przyłączeniowej, DSO lub TSO będzie mógł wstrzymać wprowadzanie energii do sieci lub jej pobór przez podmiot przyłączony.
Wzrosnąć ma kwota zaliczki na poczet opłaty za przyłączenie: z 30 zł na 60 zł za każdy kilowat wnioskowanej mocy przyłączeniowej. Maksymalna kwota zaliczki wyniesie 6 mln zł. Zaliczkę będą musiały wnosić wszystkie podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci o napięciu wyższym niż 1 kV. Pojawi się bezzwrotna opłata za rozpatrzenie wniosku o określenie warunków przyłączenia, w wysokości 1 zł za każdy kilowat wnioskowanej mocy przyłączeniowej, jednak nie więcej niż 100 tys. zł. Dodatkowo podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci o napięciu powyżej 1 kV będą musiały składać zabezpieczenie, np. w formie kaucji: 30 zł za każdy kilowat mocy przyłączeniowej do 100 MW, oraz 60 zł dla źródeł powyżej 100 MW.
Projekt przewiduje też likwidację wymogu realizacji przyłączenia OZE w terminie 48 miesięcy od zawarcia umowy o przyłączenie. Okres ważności warunków przyłączenia skróci się z dwóch lat do roku. Będzie też możliwość ponownej weryfikacji warunków przyłączenia na etapie zawierania umowy o przyłączenie i odmowy jej zawarcia w przypadku stwierdzenia braku warunków. Zmiany te mają na celu rozwiązanie problemu “blokowania mocy przyłączeniowych“ w związku z wydanymi, a nie realizowanymi warunkami przyłączenia - stwierdza się w uzasadnieniu. Umowy o przyłączenie do sieci o napięciu wyższym niż 1kV będą wygasały w przypadku, gdy podmiot przyłączany do sieci w określonym terminie nie wykaże, że zdobył odpowiednie pozwolenie na budowę.
Projekt wprowadza też możliwość wyznaczenia w planach rozwoju DSO i TSO stref bez możliwości przyłączania nowych instalacji, wraz z obowiązkiem uzasadnienia wyznaczenia takiej strefy oraz zaproponowania warunków poprawy możliwości przyłączania tam nowych instalacji w kolejnych edycjach planu rozwoju.
Projektowane przepisy umożliwiają wytwórcom energii elektrycznej sprzedaż energii wytworzonej w okresie rozruchu instalacji. Jako pilotaż projekt przewiduje mechanizm przydzielania mocy przyłączeniowych dla OZE w formie konkursów organizowanych przez TSO. Pilotaż ma potrwać do roku 2028.
