Rakowski, oficer LWP i działacz partyjny PPR i PZPR, historyk i dziennikarz, był od 1958 r. redaktorem naczelnym tygodnika \"Polityka\", z której uczynił jeden z najważniejszych w Europie tzw. tygodników opinii.
W 1981 roku na prośbę generała Jaruzelskiego objął funkcję wicepremiera w rządzie PRL. Równolegle piastował stanowisko przewodniczącego Komisji Rady Ministrów ds. Dialogu ze Związkami Zawodowymi (1981-1985). W 1988 roku Mieczysław Rakowski zastąpił Zbigniewa Messnera w roli premiera PRL.
Za kadencji Rakowskiego rozpoczęły się istotne reformy gospodarcze, których wprowadzenie nie powiodło się Jaruzelskiemu i Messnerowi. Uchwalono korzystną dla drobnych przedsiębiorców ustawę o działalności gospodarczej, rozpoczęto też komercjalizację niektórych przedsiębiorstw. Duże kontrowersje wzbudziła decyzja Rakowskiego o zamknięciu Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Dopatrywano się w tym zemsty za postawę robotników gdańskich w latach 1980-1981.
Za premierostwa Rakowskiego ruszyły też reformy polityczne. Rozpoczęły się obrady w Magdalence zakończone podpisaniem porozumień tzw. Okrągłego Stołu, które wyznaczyły m.in. termin częściowo wolnych wyborów na 4 czerwca 1989 r.
W wyniku głosowania 4 czerwca 1989 r. Rakowski znalazł się poza Sejmem, co było powodem dymisji jego rządu. Na odchodne wydał decyzję o urynkowieniu cen, która wzbudziła znaczną niechęć w społeczeństwie, ale była ważnym krokiem do stworzenia wolnorynkowej gospodarki w Polsce.
W lipcu 1989 roku po odejściu Jaruzelskiego z partii Rakowski objął funkcję szefa PZPR. Doprowadził do jej rozwiązania w styczniu 1990 roku i przekształcenia w SdRP, której został szeregowym członkiem. Na ostatnim zjeździe PZPR wypowiedział słynne słowa o wyprowadzeniu sztandaru partii.
Od 1990 do 1993 roku przeciwko Rakowskiemu był postawiony zarzut przestępstwa dewizowego, związany z tzw. moskiewską pożyczką. Postępowanie zostało umorzone po dojściu do władzy SLD w 1993 roku.