fot: Jarosław Galusek/ARC
fot: Jarosław Galusek/ARC
Kwiecista łąka na skale płonnej? Tak! To możliwe, jeśli posypie się skały specjalnym preparatem glebotwórczym – dowodzą wyniki testów przeprowadzonych na hałdzie w Rybniku przez Polską Grupę Górniczą i naukowców Głównego Instytutu Górnictwa w ramach projektu rekultywacji terenów pogórniczych REECOL, który współfinansowany jest przez Unię Europejską. O projekcie poinformowała PGG.
PGG działa w międzynarodowym konsorcjum, które skupia 11 partnerów z Polski, Francji, Słowenii, Grecji, Republiki Czeskiej – są to zarówno instytucje naukowo-badawcze jak i firmy przemysłowe. Ich współdziałanie, wspierane w projekcie Reecol przez Fundusz Badawczy Węgla i Stali UE, ma służyć zrównoważonemu rozwojowi regionów węglowych w okresie transformacji. Konsorcjanci opracowują i testują na swoich terenach innowacyjne metody rekultywacji gruntów pogórniczych i odbudowy ekosystemów.
Jak informuje PGG, w jednym z zadań projektu na powierzchni zwałowiska Jankowice-Północ testom poddano metodę rekultywacji opracowaną w GIG-PIB, która polega na wspomaganiu rozwoju roślinności bezpośrednio na skale płonnej.
Na hałdzie wygrodzono poletko doświadczalne o powierzchni około tysiąca metrów kwadratowych. Najpierw naukowcy przebadali parametry fizykochemiczne podłoża. Potem dobrali składniki niezbędne do rozwoju roślinności. W laboratoriach przeprowadzono testy stymulacji wzrostu roślin i opracowano skład mieszanki rekultywacyjnej. Naukowcy postanowili użyć specjalnego dodatku glebotwórczego, który wynaleziono już we wcześniejszym projekcie GI-mine. W kopalni doświadczalnej Barbara w GIG przemielono na proszek skały płonne z zakładów górniczych PGG i użyźniono ją porcją ustabilizowanych osadów ściekowych z komunalnej oczyszczalni. Tak wytworzone syntetyczne podłoże przebadano w poznańskim Uniwersytecie Przyrodniczym zasiewając gorczycę białą. Sztuczna gleba okazała się wolna od chwastów i bardzo dobra dla wzrostu roślin.
– Mieszanka nadaje się do zastosowania bezpośrednio na powierzchnię zwałowiska odpadów wydobywczych przed rekultywacją, bez nakładu żyznej gleby. Skład gatunkowy roślinności dobrano w taki sposób, aby miała małe wymagania siedliskowe i pielęgnacyjne, a dużą odporność na okresy suszy i wkraczanie innych, niepożądanych roślin, np. drzewiastych - objaśnia Bartłomiej Bezak, kierownik Zespołu Projektów Innowacyjnych i Badań w Biurze Kontrolingu Strategicznego PGG.
Na przełomie kwietnia i maja tego roku poletko badawcze zwałowiska Jankowice-Północ w Rybniku posypano dodatkiem mineralno-organicznym i wysiano mieszankę rekultywacyjną nasion. Po kilku miesiącach widać już, że eksperyment się powiódł.
– Rozwój roślinności na powierzchni poletka badawczego wskazuje na skuteczność zastosowanych zabiegów. Wprowadzone z obsiewem i spontanicznie pojawiające się gatunki roślin, stopniowo zasiedlają powierzchnie zwałowiska. Zastosowany dodatek mineralno-organiczny znacząco poprawił warunki dla rozwoju roślinności na trudnym podłożu, jaki stanowi odpad wydobywczy - opisuje kierownik projektu Łukasz Pierzchała z Zakładu Ochrony Wód GIG-PIB.
W obrębie powierzchni badawczej naukowcy doliczyli się 25 rodzimych gatunków roślin.
