Krzemionki Opatowskie ubiegają się o wpis na listę UNESCO. Decyzja zapadnie w Azerbejdżanie

Urobek uzyskany z drążenia chodnika w kopalni krzemienia trafi do zakładu przeróbczego

Być może za kilka miesięcy Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki staną się szesnastym polskim obiektem, który trafi na prestiżową Listę światowego dziedzictwa UNESCO. W osiągnięciu sukcesu medialnego pomaga im specjalna mobilna wystawa, która od ponad roku wędruje po różnych miejscach naszego kraju. Teraz zagościła w murach Zabytkowej Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach - poinformował portal netTG.pl członek zarządu Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, które zarządza tarnogórskimi obiektami, obecnymi od dwóch na liście światowego dziedzictwa. 

 Wystawa „Krzemionki - pradziejowe kopalnie krzemienia pasiastego. W drodze do UNESCO” powstała jako element strategii informacyjnej mającej przybliżyć ideę wpisu najcenniejszego polskiego zabytku archeologicznego na Listę światowego dziedzictwa. Została zorganizowana przez Muzeum i Rezerwat Krzemionki – Oddział Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim, które jest opiekunem kopalń i wnioskodawcą ich zgłoszenia na Listę UNESCO.

Wystawę promującą nową polską propozycję do wpisu na Listę światowego dziedzictwa można oglądać bezpłatnie do końca maja, w tzw. Galerii pod Kopułą, która znajduje się w budynku nadszybia Zabytkowej Kopalni Srebra. Miejsce to jest dostępne w godzinach otwarcia obiektu.

Wystawa miała swoją inaugurację w Sejmie RP, w lutym 2018 r. Następnie gościła w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej w Przemyślu, Skansenie Archeologicznym – Grodzisko w Sopocie – Oddziale Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, na Wydziale Górnictwa i Geoinżynierii Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, a także w Muzeum Miejskim Sztygarka w Dąbrowie Górniczej. Prezentowana była również w trakcie imprezy „Weekend z Archeologią. Zagadki przeszłości” organizowanej przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku oraz Muzeum i Rezerwacie Krzemionki podczas wizyty eksperta ICOMOS, stanowiącej element oceny wniosku nominacyjnego.

Neolityczne kopalnie krzemienia pasiastego w Krzemionkach to jeden z najcenniejszych na świecie zabytków pradziejowego górnictwa. Po dziś dzień możemy tu oglądać nietknięte ludzką ręką wyrobiska oraz doskonale zachowane hałdy i zagłębienia poszybowe, składające się na jedyny w swoim rodzaju krajobraz przemysłowy stworzony ponad 5000 lat temu. Celem pradziejowych górników był niepowtarzalny krzemień pasiasty z którego wykonywano gładzone ostrza siekier. Przedmioty te rozprowadzano wśród odbiorców zamieszkujących znaczne obszary Europy Środkowej.

W Krzemionkach do dyspozycji zwiedzających przygotowana jest trasa turystyczna o długości 1,5 km, w tym prawie 500 m pod ziemią. Prezentuje ona oryginalne wnętrza neolitycznych kopalń oraz rekonstrukcje górniczych obozowisk, pracowni krzemieniarskich i osady z młodszej epoki kamienia. Dla grup szkolnych prowadzone są lekcje muzealne prezentujące życie człowieka w pradziejach.

- Krzemionki to niezwykłe miejsce, które w pełni zasługuje, aby znaleźć się na najważniejszej liście zabytków naszego globu. Trzymamy za nich mocno kciuki i wierzymy, że za kilka miesięcy będą mogli się cieszyć się tak jak my, 9 lipca 2017 r. - komentuje Zbigniew Pawlak, przewodniczący zarządu Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Ze względu na swą wyjątkowość obiekt wpisany jest do rejestru zabytków oraz posiada status Pomnika Historii i rezerwatu przyrody. Wraz z kilkoma sąsiadującymi zabytkami pradziejowego górnictwa krzemienia („Krzemionkowski Region Prehistorycznego Górnictwa Krzemienia Pasiastego”) pretenduje także do miana pierwszego polskiego zabytku archeologicznego na Liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Pomysł zgłoszenia kopalń krzemionkowskich do tego prestiżowego zestawienia powstał już pod koniec lat 90. ubiegłego wieku. Jego realizacja nabrała tempa w 2016 r., kiedy Krzemionki pojawiły się na liście informacyjnej UNESCO jako oficjalny polski kandydat do wpisu. Przygotowany w kolejnych latach wniosek nominacyjny objął również sąsiadujące z Krzemionkami dwie inne, świetnie zachowane, prahistoryczne kopalnie krzemienia – Borownię i Koryciznę, a także największą z osad związanych z wydobyciem krzemienia, położoną na wzgórzu Gawroniec w Ćmielowie.

W ten sposób, w 2018 r., pod nazwą „Krzemionkowski Region Prehistorycznego Górnictwa Krzemienia Pasiastego” zgłoszony został zespół czterech najcenniejszych zabytków reprezentujący unikatowe „zagłębie górnicze” z neolitu i wczesnej epoki brązu (IV – II tys. przed Chrystusem). Obecnie trwa proces oceny wniosku nominacyjnego.

O tym czy miejsce to znajdzie się na prestiżowej Liście światowego dziedzictwa UNESCO dowiemy się prawdopodobnie podczas 43 Sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. W tym roku odbywa się ona w stolicy Azerbejdżanu - Baku w dniach od 30 czerwca do 10 lipca.