Komisja Europejska proponuje „sprawiedliwą, ekologiczną i dostatnią przyszłość”. Pytanie – jakim i czyim kosztem?

Budynek Berlaymont, w którym mieści się siedziba Komisji Europejskiej, został oświetlony na zielono z okazji Europejskiego Zielonego Ładu

Komisja Europejska odsłoniła kolejne karty przy stole pod nazwą polityka klimatyczna. Fit for 55 to pakiet zmian w przepisach, które mają doprowadzić do realizacji nowych ambitnych celów klimatycznych, czyli m.in. redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 55 proc. do 2030 r. To cel krótkoterminowy. Natomiast długofalowo w 2050 r. Europa ma się stać pierwszym na świecie kontynentem neutralnym dla klimatu. Tak zapisano w Europejskim Zielonym Ładzie, który Komisja przedstawiła w grudniu 2019 r.

Wnioski, które 14 lipca zaprezentowała KE, są określane mianem narzędzi prawodawczych służących do realizacji celów zawartych w europejskim prawie o klimacie oraz gruntownej transformacji gospodarki i społeczeństwa. Ma to prowadzić – jak napisano – do „sprawiedliwej, ekologicznej i dostatniej przyszłości”.

Przyjęte przez KE wnioski to przyspieszenie redukcji emisji gazów cieplarnianych w najbliższym dziesięcioleciu. Łączą one: stosowanie systemu handlu uprawnieniami do emisji w nowych sektorach oraz zaostrzenie zasad obecnego unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. To też większe wykorzystanie OZE, wyższa efektywność energetyczna i szybsze wprowadzanie niskoemisyjnych rodzajów transportu oraz infrastruktury i paliw, które je wspierają. To również dostosowanie polityki podatkowej do celów Europejskiego Zielonego Ładu, działania zapobiegające ucieczce emisji gazów cieplarnianych oraz narzędzia służące ochronie i rozwojowi naturalnych pochłaniaczy CO2, czyli lasów.

– Gospodarka oparta na paliwach kopalnych osiągnęła swoje granice. Następnym pokoleniom chcemy zostawić zdrową planetę, a także zapewnić dobre miejsca pracy i wzrost gospodarczy, który nie szkodzi przyrodzie. Europejski Zielony Ład to nasza strategia wzrostu, która zmierza ku gospodarce bezemisyjnej – argumentuje szefowa KE Ursula von der Leyen.

Wiceprzewodniczący wykonawczy do spraw Europejskiego Zielonego Ładu, Frans Timmermans wskazuje natomiast, że Unia Europejska wyznaczyła ambitne cele i pokazuje, w jaki sposób można je osiągnąć.

– Wspólnie nasze wnioski nadadzą bieg niezbędnym zmianom, umożliwią wszystkim obywatelom jak najszybsze czerpanie korzyści z działań w dziedzinie klimatu oraz zapewnią wsparcie gospodarstwom domowym znajdującym się w najtrudniejszej sytuacji – ocenia Holender.

Do jego słów odniosła się europosłanka PiS Jadwiga Wiśniewska.

– Z zaprezentowanych przez KE propozycji wynika, że Komisja nie ma umiaru w sposobach realizowania rygorystycznych celów polityki klimatycznej. Według Fransa Timmermansa te propozycje są ambitne i na miarę aspiracji Unii Europejskiej, jednak z perspektywy wielu państw członkowskich, a zwłaszcza Polski, budzą uzasadnione obawy – ocenia eurodeputowana. Dodaje, że transformacja klimatyczna może być szansą dla polskiej gospodarki, ale tylko wtedy, kiedy będzie jej towarzyszyło wsparcie adekwatne do poniesionych kosztów.

Europoseł Wiosny Łukasz Kohut przyznaje, że Fit for 55 jest niezbędnym elementem wprowadzania Zielonego Ładu, a 55-procentowa redukcja emisji jest obecnym minimum dla zapobieżenia katastrofie klimatycznej.

– Definiowanie kwestii w kategoriach korzyści lub zagrożenia nie ma większego sensu. Działanie jest po prostu konieczne, pytanie tylko, jak to dobrze zrobić. Moim zdaniem najważniejsze jest zabezpieczenie odpowiednich funduszy na te zmiany – uważa pochodzący ze Śląska europoseł. Przypomina także, że sam komunikat KE to jeszcze nie prawo, a zmiany muszą być przeprowadzane mądrze i stopniowo.