Kiedyś leczyły się tam dzieci górników, dziś sanatorium w Rabce coraz mocniej kieruje ofertę do dorosłych
Śląskie Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowe im. dr. Adama Szebesty w Rabce-Zdroju, znane z wieloletniej tradycji leczenia dzieci – w tym dzieci śląskich górników, coraz wyraźniej zmienia profil działalności. Powodem jest spadek liczby skierowań na uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku 3–18 lat, a w konsekwencji rosnące znaczenie rehabilitacji i sanatorium dla dorosłych.
fot: Tomasz Żak/UMWS
Śląskie Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowe im dr Adama Szebesty w Rabce-Zdroju
fot: Tomasz Żak/UMWS
Śląskie Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowe im. dr. Adama Szebesty w Rabce-Zdroju, znane z wieloletniej tradycji leczenia dzieci – w tym dzieci śląskich górników, coraz wyraźniej zmienia profil działalności. Powodem jest spadek liczby skierowań na uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku 3–18 lat, a w konsekwencji rosnące znaczenie rehabilitacji i sanatorium dla dorosłych.
Dzieci górników w Rabce
Dla wielu mieszkańców województwa śląskiego Rabka-Zdrój od dziesięcioleci kojarzy się przede wszystkim z dziecięcymi sanatoriami. W 1947 roku w miejscu dawnego Sanatorium Czerwonego Krzyża powstał Dziecięcy Ośrodek Sanatoryjno-Prewencyjny z około 800 łóżkami dla dzieci śląskich górników. Jego następcą jest obecne Śląskie Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowe im. dr. Adama Szebesty.
Rabka od końca XIX wieku rozwijała się jako uzdrowisko dziecięce. Pierwszy na polskich terenach Zakład Leczenia Dzieci Skrofulicznych otwarto tam w 1887 roku, a po II wojnie światowej miasto stało się ważnym ośrodkiem walki z gruźlicą.
Mniej skierowań dla dzieci
Z analizy wpływu i rezerwacji skierowań na 2026 rok, o której poinformował Małopolski Oddział Wojewódzki NFZ, wynika, że w Polsce nie ma oczekujących skierowań dziecięcych na przydzielenie miejsca i terminu leczenia. W piśmie do rabczańskiego ośrodka dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Krakowie Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska wskazała ryzyko braku możliwości realizacji umowy w zakresie uzdrowiskowego leczenia szpitalnego dzieci w wieku od 3 do 18 lat.
- W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o rozważenie możliwości zamiany skierowań dziecięcych na skierowania uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dorosłych – czytamy w piśmie.
Prezes Śląskiego Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowego Tomasz Kajor zaznaczył w odpowiedzi, że organizacja przyjazdów dzieci zależy wyłącznie od NFZ. Jednocześnie przyznał, że zapotrzebowanie na tę formę leczenia systematycznie maleje – zarówno z powodów demograficznych, jak i dlatego, że rodzice lub opiekunowie coraz częściej wybierają inne formy opieki zdrowotnej dla dzieci.
Kontrakt realizowany w ponad połowie
Skutkiem mniejszej liczby pacjentów jest trudna sytuacja finansowa placówki. Centrum realizuje kontrakt dotyczący uzdrowiskowego leczenia szpitalnego dzieci na poziomie nieco ponad 50 procent jego wartości.
- Przez prawie pół roku utrzymujemy zasoby personalne i rzeczowe bez uzyskiwania jakichkolwiek przychodów – napisał Tomasz Kajor, prezes Śląskiego Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowego im. dr. Adama Szebesty w Rabce-Zdroju. - Realizowany przez nas przez całe dwanaście miesięcy w roku kontrakt z NFZ na leczenie sanatoryjne dorosłych realizujemy na poziomie 97 procent – dodał prezes Tomasz Kajor.
Tomasz Kajor podkreślił, że ośrodek nadal chce leczyć dzieci – zarówno na oddziale rehabilitacji ogólnoustrojowej, jak i w oddziale dziennym rehabilitacji dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego. Po modernizacji placówka planuje dwukrotnie zwiększyć liczbę wykonywanych świadczeń w tym zakresie. Obecnie objętych nimi jest 260 dzieci, co oznacza wzrost o ponad 400 procent w ciągu ostatnich czterech lat.
Coraz więcej pacjentów dorosłych
Obecnie sanatorium w Rabce koncentruje się przede wszystkim na leczeniu osób dorosłych. Dr Magdalena Łuka ze Śląskiego Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowego im. dr. Adama Szebesty w Rabce-Zdroju wymieniła m.in. rehabilitację po endoprotezoplastyce, urazach kręgosłupa i schorzeniach neurologicznych, a także programy dla osób z chorobami związanymi z otyłością oraz pacjentów kardiologicznych w ramach programu KOS-zawał.
- Można także do nas przyjechać, by skorzystać z oferty leczenia uzdrowiskowego, czyli po prostu sanatorium – dodała dr Magdalena Łuka.
Placówka oferuje też całodobową opiekę, rehabilitację i wsparcie dorosłym, którzy potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu. W zespole lekarskim działają specjaliści m.in. z zakresu kardiologii, ortopedii, balneologii, rehabilitacji medycznej, neurologii, nefrologii, psychiatrii, laryngologii i chorób wewnętrznych.
Program naprawczy i współpraca
Śląskie Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowe jest w trakcie zatwierdzania programu naprawczego. Jego płynność finansową utrzymują kolejne dokapitalizowania ze strony właściciela – województwa śląskiego.
- Centrum nie ma wpływu na uzdrowiskowe leczenie szpitalne dzieci w wieku od 3 do 18 lat w Polsce. To ono ma wpływ, niestety negatywny, na sytuację ekonomiczno-organizacyjną Centrum – wskazał Tomasz Kajor, prezes Śląskiego Centrum Rehabilitacyjno-Uzdrowiskowego.
Kajor zaznaczył jednocześnie, że nie kwestionuje korzyści zdrowotnych dla młodych pacjentów. W liście intencyjnym dotyczącym współpracy z Uzdrowiskiem Goczałkowice-Zdrój Sp. z o.o. wskazano, że partner jest gotowy do przejęcia zaopatrzenia dzieci w zakresie leczenia uzdrowiskowego.
Zmieniające się uzdrowisko
Zmiana profilu sanatorium w Rabce pokazuje, jak w ciągu kilkudziesięciu lat zmieniły się potrzeby zdrowotne i organizacja leczenia. Miejsce, które dla wielu śląskich rodzin było kojarzone z wyjazdami dzieci górników na kurację, dziś coraz częściej służy dorosłym po operacjach, urazach i w ramach rehabilitacji przewlekłych schorzeń.
Jednocześnie Rabka nie rezygnuje z tradycji dziecięcego uzdrowiska – rozwijane są przede wszystkim świadczenia rehabilitacyjne dla dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego, choć klasyczne pobyty sanatoryjne najmłodszych pacjentów stają się coraz rzadsze.