Tylko 33 proc. pracujących Polaków ma podstawową wiedzę finansową
Jedynie 33 proc. pracujących Polaków poprawnie odpowiedziało na wszystkie cztery pytania sprawdzające podstawową wiedzę finansową - wynika z badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE).
fot: Pixabay.com
O finansach wiemy niewiele
fot: Pixabay.com
Jedynie 33 proc. pracujących Polaków poprawnie odpowiedziało na wszystkie cztery pytania sprawdzające podstawową wiedzę finansową - wynika z badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE).
Największe trudności sprawiło im pytanie o dywersyfikację ryzyka inwestycyjnego. Badanie przeprowadzone przez PIE w październiku br. objęło 1 tys. 982 dorosłych Polaków wykonujących pracę zarobkową.
Mężczyźni wiedzą więcej
Dotyczyło czterech zagadnień: zysku z konta oszczędnościowego, inflacji, porównania ryzyka inwestowania w akcje i obligacje oraz dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego. Jeden błąd, uwzględniając odpowiedzi "nie wiem", popełniło 24 proc. badanych, a 10 proc. nie odpowiedziało poprawnie na żadne pytanie. Średnia liczba prawidłowych odpowiedzi wyniosła 2,6 na cztery możliwe.
Najłatwiejsze okazało się pytanie o zysk z konta oszczędnościowego - poprawnie odpowiedziało na nie 76 proc. respondentów. Natomiast 72 proc. badanych prawidłowo oceniło wpływ inflacji przewyższającej oprocentowanie oszczędności na siłę nabywczą pieniądza. Uczestnicy badania mieli wyobrazić sobie, że mają 100 zł na koncie oszczędnościowym, na którym oprocentowanie wynosi 2 proc. rocznie, i wskazać, ile pieniędzy mieliby na tym koncie po 5 latach, gdyby pieniądze przez cały ten czas pozostawały na koncie - mniej niż 102 zł, więcej niż 102 zł lub dokładnie 102 zł.
Z kolei 64 proc. poprawnie porównało ryzyko inwestowania w akcje i obligacje. Najwięcej trudności sprawiła kwestia dywersyfikacji ryzyka. Poprawnej odpowiedzi udzieliło 46 proc. respondentów, a 43 proc. wskazało "nie wiem".
Badani mieli ocenić, czy zakup akcji pojedynczej spółki zazwyczaj wiąże się z mniejszym ryzykiem i pewniejszym zwrotem niż inwestowanie w portfel funduszu akcji. Mężczyźni uzyskali średnio 2,8 poprawnych odpowiedzi, a kobiety 2,3. Najniższy wynik odnotowano wśród osób w wieku 18-24 lat - 2,3, a najwyższy w grupie powyżej 55 lat - 2,9. Wynik zależał również od wykształcenia: osoby z wyższym wykształceniem uzyskały średnio 3 poprawne odpowiedzi, a respondenci z wykształceniem podstawowym, gimnazjalnym lub niższym - 1,6.
Pod względem miejsca zamieszkania najniższą średnią uzyskali mieszkańcy wsi - 2,4. Najwyższą odnotowano w Warszawie - 3, a także w miastach liczących od 500 tys. do 1 mln mieszkańców - 2,8.
Edukacja finansowa jest konieczna
PIE zwrócił uwagę, że niski odsetek poprawnych odpowiedzi dotyczących dywersyfikacji wskazuje na potrzebę edukacji finansowej w zakresie podstaw inwestowania. Jest to szczególnie istotne w kontekście osobistych kont inwestycyjnych (OKI), które mają zostać wprowadzone w styczniu 2027 r. Instytut zaznaczył, że podobne trudności z tym zagadnieniem widać było w badaniu z 2023 r.
Wówczas poprawnie na pytanie o dywersyfikację odpowiedziało 67 proc. respondentów wobec 84 proc. w pytaniu o zysk z oszczędności i 74 proc. w pytaniu o inflację.
PIE zastrzegł jednak, że poprzednie badanie obejmowało szerszą grupę respondentów, a pytanie o dywersyfikację było sformułowane w prostszy sposób. Zdaniem instytutu edukacja dotycząca podstaw inwestowania i mechanizmów rynku finansowego powinna być stałym elementem polityki publicznej, również przy wdrażaniu nowych rozwiązań, takich jak OKI.