Katowice: Krzyże Wolności i Solidarności dla bohaterów opozycji

Wśród 46 odznaczonych znalazło się wielu górników, jak Leszek Witelus (na zdj.), działający w sosnowieckiej kopalni węgla kamiennego "Czerwone Zagłębie" (Mortimer, Porąbka i Klimontów) i internowany przez rok od 29 grudnia 1981 r.

W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej w piątek (27 października) Jan Baster, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej odznaczył Krzyżem Wolności i Solidarności 46 byłych działaczy opozycji antykomunistycznej związanych ze Śląskiem i Zagłębiem.

W uroczystości, która odbyła się w Sali Marmurowej Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach uczestniczyli najbliżsi i rodziny odznaczonych, senatorowie, posłowie, wojewoda śląski i kierownictwo katowickiego oddziału IPN.

Krzyż Wolności i Solidarności ustanowiony został w 2010 r. Nadawany jest przez Prezydenta RP na wniosek Prezesa IPN działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej w latach 1956-1989, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub walkę o prawa człowieka w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wzorcem historycznym odznaczenia jest Krzyż Niepodległości nadawany w okresie II Rzeczypospolitej.

- Ubeków, którzy przychodzą do naszych biur poselskich i narzekają, że nie da się po ustawie dekomunizacyjnej żyć za 2 tysiące złotych, odsyłam do Was! Życiorys każdego z Was pokazuje, jak wiele poświęceń byliście gotowi ponieść bez wahania dla Polski - mówiła europosłanka Jadwiga Wiśniewska, dodając, że uhonorowanie dla wielu bohaterów opozycji przychodzi za późno, coraz częściej na łóżkach szpitalnych a niekiedy dopiero po śmierci. Sześć osób odznaczono w piątek pośmiertnie, przekazując krzyże wdowom lub dzieciom nieżyjących. 

Czesław Sobierajski podkreślił, że walka z komunizmem była przede wszystkim kontynuacją historycznej, pełnej godności i odwagi postawy narodu, której streszczeniem jest zawołanie "Bóg, Honor, Ojczyzna". Wspominał, jak silne w okresie prześladowań były ludzkie więzy solidarności i normalne wówczas gesty pomocy dla pozbawionych pracy i uwięzionych.
Henryk Urban zwrócił uwagę, że w przywracaniu sprawiedliwej pamięci w ostatnich latach ogromna i tragiczna rola przypadła w udziale ofiarom katastrofy smoleńskiej (wśród nich znajdowało się wielu posłów, którzy zabiegali o ustanowienie Krzyża), akcentował też zasługi śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego w dziele honorowania zapomnianych bohaterów Solidarności.

Krzyżem Wolności i Solidarności uhonorowano w piątek: Wandę Dyrcz, Jerzego Gila, Ewę Karpuk, Zygfryda Kaszycę, Szczepana Korzańskiego, Józefa Kożusznika, Ryszarda Krysińskiego, Eugeniusza Krystiana, Stanisława Lizera, Elżbietę Łysoń, Jacka Machurę, Sławomira Machurę, Marka Mierzwiaka, Ryszarda Mikołajczyka, Tadeusza Młyńskiego, Pawła Molendę, Ryszarda Niedzielę, Pawła Nowoka, Dominikę Orkisz, Alinę Podmagórską, Romana Ptasińskiego, Damiana Pyploka, Jacka Rączkę, Marka Rozmarynowskiego, Romana Sadowskiego, Renatę Sanak, Edwarda Skonecznego, Czesława Sobierajskiego, Elizę Spitzer, Janusza Spitzera, Tadeusza Stachę, Andrzeja Szostaka, 
Joachima Szustera, Aleksandrę Trzaskę, Krzysztofa Trzaskę, Henryka Urbana, Jolanta Sylwestra Waszkiewicza, Leszka Witelusa, Wiesława Włodarczyka, Michała Woziwodzkiego.
Pośmiertnie uhonorowano: Zdzisława Bojarskiego, Edwarda Czapigę, Marka Gabrysia, Kazimierza Macińskiego, Lidię Pilch i Andrzeja Simona.

W galerii: uroczyść odznaczenia Krzyżami Wolności i Solidarności, Katowice, Sala Marmurowa Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, piątek 27 października (zdjęcia Witold Gałązka - Trybuna Górnicza, portal nettg.pl).