fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Zwieńczeniem obchodów było oczywiście złożenie kwiatów pod pomnikiem. Wiązanki składali m.in. premier, ministrowie, parlamentarzyści i władze lokalne, szefowie central związkowych i spółek górniczych
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Tradycyjnie, jak co roku 3 sierpnia pod ruchem Zofiówka kopalni Borynia-Zofiówka-Jastrzębie świętowano rocznicę podpisania Porozumienia Jastrzębskiego. W tym roku – 38 lat od tego wydarzenia, w obchodach wziął udział m.in. premier Mateusz Morawiecki.
- Sierpień 1980 roku to wielka historyczna chwila; to moment, w którym skruszały mury niewoli okalające Polskę – mówił szef rządu pod pomnikiem, stojącym na placu pod kopalnią.
38. rocznica podpisania Porozumienia była wyjątkowym dniem dla tego miejsca. Od dziś bowiem plac będzie nosił imię zmarłego niedawno sygnatariusza Porozumienia – Tadeusza Jedynaka. Nieopodal pomnika stanęła tablica upamiętniająca tę wyjątkową postać.
- Ludzie Sierpnia, ludzie tamtych czasów, byli żołnierzami sztafety wolności. (…) Strajk z tamtych lat, z roku 1980, był naszym narodowym zrywem, narodowym powstaniem, był kolejnym wielkim świadectwem odwagi – dodał premier, który dziękował górnikom i hutnikom. - Wierzę w to, że przyszłość Polski musi polegać na tym również, żeby wykorzystać te zasoby: wasz trud, wasze doświadczenie i waszą pracę – mówił.
Podczas obchodów pod kopalnią Zofiówka liderzy Solidarności niejednokrotnie przypominali, że rocznica jest podwójna Oprócz podpisania Porozumienia Jastrzębskiego świętowano także 30. rocznicę strajków górniczych, które utorowały drogę do przemian ustrojowych w Polsce.
Zwieńczeniem obchodów było oczywiście złożenie kwiatów pod pomnikiem. Wiązanki składali m.in. premier, ministrowie, parlamentarzyści i władze lokalne, szefowie central związkowych i spółek górniczych.
Uroczystości pod pomnikiem poprzedziła msza w kościele pw. Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła (znanym jako kościół „na górce”).
- O potrzebie porozumienia w Polsce dla dobra narodu, człowieka i państwa mówił katowicki biskup Marek Szkudło. W swojej homilii podkreślił też konieczność szanowania i przestrzegania prawa oraz przypomniał, że osoby sprawujące publiczne urzędy mają służyć człowiekowi i społeczeństwu.
- Rocznica, która nas gromadzi, to rocznica pewnego porozumienia - czegoś, co bezpośrednio związane było z prawem ludzkim, prawem stanowionym przez człowieka – dodał.
Po mszy nieopodal kościoła posadzono "Dąb Wolności" - jeden ze stu dębów poświęconych przez papieża Franciszka z okazji obchodzonego w tym roku 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.
Jak przypomniała 3 września Kancelaria Premiera, porozumienie zawarte 3 września 1980 r. w Jastrzębiu-Zdroju było dopełnieniem porozumień zawartych w sierpniu 1980 r. między ówczesną władzą a strajkującymi robotnikami. W zapisach Porozumienia Jastrzębskiego potwierdzono ustalenia gdańskie oraz m.in. zniesiono czterobrygadowy system pracy w górnictwie, oznaczający konieczność pracy siedem dni w tygodniu. Ważnym ustaleniem było również przyznanie dodatków za rozłąkę z rodzinami. Ponadto górnicy wywalczyli podnoszenie zarobków w ślad za wzrostem kosztów utrzymania, a władza zgodziła się na wiele branżowych postulatów pracowników kopalń.
- Wielu historyków uważa, że ówczesne strajki na Śląsku, których efektem były ustalenia zawarte w Jastrzębiu-Zdroju, miały wpływ na tempo i skuteczność negocjacji prowadzonych w Gdańsku oraz Szczecinie. Porozumienie Jastrzębskie przypieczętowało wcześniejsze umowy – przypomina KPRM.
Śląsko-dąbrowska Solidarność z okazji poniedziałkowego wydarzenia przypomniała na swojej stronie postać Tadeusza Jedynaka. Notkę zamieszczamy poniżej:
"Tadeusz Jedynak urodził się w 1949 roku w Niesadnej niedaleko Garwolina. Po skończeniu technikum budowlanego w Płocku pracował m.in. w płockiej Naftobudowie. W kopalni Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju został zatrudniony w 1974 roku. 29 sierpnia 1980 roku przyłączył się do strajku w tym zakładzie. Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. Był jednym z sygnatariuszy Porozumienia Jastrzębskiego podpisanego w kopalni 3 września.
W Solidarności od momentu powstania związku, czyli od września 1980 roku. Był jednym z twórców i redaktorów „Naszej Solidarności” – biuletynu informacyjnego wydawanego przez Międzyzakładową Komisję Robotniczą Jastrzębie. Od 22 lutego 1981 roku pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Zarząd Regionu Śląska i Zagłębia NSZZ Solidarność.
Po wprowadzeniu stanu wojennego, 13 grudnia 1981 roku został zatrzymany i internowany. Przebywał w Ośrodku Odosobnienia w Katowicach, a następnie w Zabrzu Zaborzu i Nowym Łupkowie. Na wolność wyszedł w 1982 roku i zaangażował się w działalność podziemną, za co był szykanowany. Wielokrotnie go zatrzymywano i skazywano na grzywny.
W lipcu 1988 roku wyjechał do Australii, ale po wybuchu strajku w kopalni Manifest Lipcowy wrócił do Jastrzębia-Zdroju i przedostał się do protestujących górników. Po zakończeniu strajku kontynuował działalność związkową. Był uczestnikiem II Zgromadzenia Działaczy Solidarności Regionu Śląsko-Dąbrowskiego, które odbyło się w lutym 1989 roku w Ustroniu-Polanie. Brał także udział w obradach Okrągłego Stołu, gdzie zajmował się górnictwem.
W latach 1991-1997 był posłem na Sejm. W 1988 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim, a w 2006 Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 31 maja 2017 roku."
W galerii: 38. rocznnica podpisania Porozumienia Jastrzębskiego (zdjęcia: Bartłomiej Szopa - portal netTG.pl).
