Historia: Dzień Darczyńcy już 6 grudnia 2023

Nabytki przekazane do OA IPN w Katowicach udostępniane są nie tylko dziennikarzom i naukowcom, ale także prezentowane są na wystawach i np. podczas Nocy Archiwów

6 grudnia obchodzimy, ustanowiony przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, Dzień Darczyńcy. To inicjatywa uhonorowania osób, które aktywnie włączyły się w zasilenie narodowego zasobu archiwalnego najcenniejszymi rodzinnymi pamiątkami - informuje Instytut Pamięci Narodowej.

- W związku z przypadającym na 6 grudnia Dniem Darczyńcy, Oddziałowe Archiwum IPN w Katowicach pragnie serdecznie podziękować wszystkim osobom, które na przestrzeni 20 lat zaufały naszemu archiwum i podjęły decyzję o przekazaniu cennych, rodzinnych archiwów i pamiątek do zasobu OA IPN w Katowicach - pisze Monika Kobylańska, asystent prasowy katowickiego oddziału IPN.

Wśród licznych nabytków znajdują się m.in.: dokumenty osobiste i urzędowe, druki, zaświadczenia, kroniki, pamiętniki, fotografie, legitymacje, zbiory pocztówek, odznaczenia, medale, nagrania audiowizualne oraz bardzo liczna korespondencja, a także różnego rodzaju artefakty.

- Oddziałowe Archiwum IPN w Katowicach posiada w swoim zasobie ponad 200 nabytków przekazanych przez różne osoby. Na uwagę zasługuje fakt, iż do archiwum są przekazywane zarówno pojedyncze dokumenty czy fotografie, jak również wielotomowe kolekcje archiwalne, zawierające niezwykle ciekawe historie rodzinne, idealnie wpisane w chronologię wydarzeń o tematyce historycznej, gospodarczej oraz społecznej w Polsce i na świecie na przestrzeni XX w. Do największych nabytków przekazanych w formie darów prywatnych należy zaliczyć m.in. archiwum Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego w Katowicach oraz w Bielsku-Białej, liczących łącznie ponad 1500 jednostek archiwalnych - wylicza Monika Kobylańska.

IPN przypomina, że najstarsze nabytki przekazane przez ofiarodawców do zasobu OA IPN w Katowicach sięgają początku XX w., kiedy Polska znajdowała się pod zaborami. Znaczną część zbiorów stanowią dokumenty, fotografie wytworzone i wykonane w okresie dwudziestolecia międzywojennego oraz w czasie II wojny światowej. Ze względu na upływ czasu te zbiory są szczególnie cenne. Niemałą część zasobu stanowią także zbiory z okresu powojennego, zwłaszcza z lat 80. OA IPN w Katowicach otrzymało też bardzo dużą kolekcję wydawnictw bezdebitowych, druków ulotnych i przypinek z okresu funkcjonowania NSZZ „Solidarność", także mających związek z górnictwem. Na uwagę zasługują także pamiątki osobiste z okresu stanu wojennego oraz niejednokrotnie z okresu internowania.

- Wszystkie dary prywatne przekazane przez darczyńców są merytorycznie opracowane pod kątem historycznym i archiwalnym, a następnie odpowiednio zabezpieczone przed zniszczeniem i poddane konserwacji, w przypadku, gdy zachodzi taka konieczność. Jednocześnie stają się częścią narodowego zasobu archiwalnego - czytamy w nadesłanym komunikacie.

Od wiosny 2017 r. w pionie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej istnieje projekt o nazwie „Archiwum Pełne Pamięci", w ramach którego IPN zachęca do współpracy i podzielenia się z  ciekawymi rodzinnymi zbiorami. Do zasobu archiwalnego IPN przekazywane są dokumenty oryginalne, jednak jeśli dla Państwa dokumenty i pamiątki rodzinne stanowią wartość sentymentalną i są jedyną spuścizną po przodkach, IPN prosi o czasowe udostępnienie zbiorów prywatnych w celu wykonania kopii, a następnie oryginały są zwracane właścicielom.

Nabytki przekazane do OA IPN w Katowicach udostępniane są nie tylko dziennikarzom i naukowcom, ale także prezentowane są w wystawach i podczas różnych wydarzeń o tematyce historycznej, m.in. podczas „Nocy Archiwów".