Górnicze ślady w stolicy Polski

Tablica upamiętniająca Wojciecha Korfantego w warszawskim kościele Najświętszego Zbawiciela

Co ma wspólnego stolica Polski z górnictwem oprócz tego, że tutaj swoją siedzibę ma Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo? Wbrew pozorom znajdziemy tutaj trochę śladów i nawiązań, takich jak: zaślepione szyby górnicze z połowy XX w., nieliczne symbole górniczego trudu w kilku kościołach oraz peryferyjnie położone ulice o nazwach nawiązujących do przemysłu wydobywczego.

Najbardziej oczywistym skojarzeniem jest na pewno metro. Oprócz funkcjonujących współcześnie dwóch linii zachowały się na terenie miasta pozostałości po zaniechanej budowie z czasów stalinowskich. Nie są one jednak na co dzień dostępne. W tamtym okresie zgłębiono w Warszawie kilkanaście szybów, z czego większość w zachodniej części miasta. Po wschodniej części rzeki powstało pięć szybów, m.in. szyb S-3a przy stacji PKP Warszawa Wileńska koło ul. Białostockiej czy też szyb S-22a przy ul. Radzymińskiej

- Głębokość ich jest na poziomie 50 m. Ich lokalizacje pozostają utajnione, a nadto szyby są zabezpieczone, zasypane i zalane - informuje Karol Lubaczewski, prezes Koła Miłośników Metra w Warszawie.

Nawiązania do górnictwa znajdziemy w niektórych warszawskich świątyniach. W centrum miasta, pomiędzy ulicami Nowogrodzką i św. Barbary, znajduje się kościół św. Apostołów Piotra i Pawła. W jego wnętrzu po południowej stronie znajdziemy figurę św. Barbary. Poniżej niej na ścianie świątyni umieszczone zostały symbole górniczego trudu, młotek i pyrlik.

Na południe od śródmieścia, przy Placu Zbawiciela od 1903 r. funkcjonuje kościół pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela. W kościele tym 3 maja 2011 r., a więc w dziewięćdziesiątą rocznicę wybuchu trzeciego powstania na Górnym Śląsku, umieszczona została tablica pamiątkowa. Upamiętniony na niej został Wojciech Korfanty, który zmarł w Warszawie w sierpniu 1939 r. Na tablicy obok wizerunku Korfantego umieszczono kontur powojennych granic Polski, a w jego tle - chodnik górniczy w obudowie prostokątnej. W głębi chodnika widać prawdopodobnie wysypujący się węgiel.

Na obrzeżach miasta można znaleźć ulice, których nazwy mają coś wspólnego z górnictwem. Przykładowo w dzielnicy Miedzeszyn znajduje się ul. Sztygarów, a na zachodnich rubieżach miasta - ul. Kopalniana. Zbudowano ją na terenie zrujnowanego Fortu IV Twierdzy Warszawa.

Na terenie Warszawy prowadzona jest też eksploatacja górnicza metodą odkrywkową. W pobliżu innej dawnej fortyfikacji, czyli Fortu X, znajduje się na zachodnim brzegu Wisły piaskownia Siekierki. Powstała około 1970 r. W jej pobliżu zbudowano Most Siekierkowski. Inna piaskownia znajduje się nad Wisłą np. koło składowiska odpadów EC Siekierki.