fot: Maciej Dorosiński
wie trzecie badanych oceniło, że farmy wiatrowe i fotowoltaiczne mogą być atrakcyjnym miejscem pracy dla osób zatrudnionych dziś w sektorze górniczym
fot: Maciej Dorosiński
Pobieranie górniczej emerytury nie przekreśla korzystania z innych świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, takich jak renta wdowia czy świadczenie wspierające. Warto o tym wiedzieć, bo nie są to małe pieniądze.
Renta wdowia stanowi wsparcie dla seniorów, którzy stracili swojego małżonka. Nowe przepisy wprowadziły możliwość łączenia wypłaty renty rodzinnej z innym świadczeniem, np. emeryturą. Można otrzymywać połączone świadczenia. Wdowa lub wdowiec mogą zachować swoją emeryturę, a do tego uzyskać część renty rodzinnej po małżonku lub wybrać rentę rodzinną i do kwoty tego świadczenia dodać część własnej emerytury.
Pieniądze jednak nie trafią automatycznie do wszystkich wdów i wdowców. Aby skorzystać z renty wdowiej, należy spełnić określone warunki. Podstawowym warunkiem jest osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, który w przypadku kobiet wynosi 60 lat, a u mężczyzn 65 lat. Małżonkowie musieli pozostawać w związku małżeńskim do dnia śmierci jednego z nich, nabyli prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w dniu, w którym ukończyli: 55 lat – w przypadku kobiety lub 60 lat – w przypadku mężczyzny. I ostatni warunek: Osoba ubiegająca się o świadczenie nie może też pozostawać w nowym związku małżeńskim.
Trzeba złożyć wniosek
Na stronie internetowej ZUS dostępna jest ankieta. Po jej wypełnieniu od razu wiadomo, czy zainteresowanemu przysługuje renta wdowia. Jeśli tak, warto złożyć wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną. Formularz ERWD, dostępny na stronie internetowej ZUS, umożliwia ustalenie zbiegu świadczeń. Wdowa lub wdowiec ma prawo do renty rodzinnej oraz własnego świadczenia, np. emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, może wybrać do wypłaty: 100 proc. renty rodzinnej i 15 proc. własnego świadczenia albo 100 proc. własnego świadczenia i 15 proc. renty rodzinnej. Od 1 stycznia 2027 r. wysokość drugiego świadczenia wypłacanego w zbiegu ulegnie podwyższeniu do 25 proc.
Zgodnie z przepisami, łączna wysokość obydwu wypłacanych świadczeń nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Wynika to z zapisu o kryterium dochodowym, który znalazł się w ustawie z dnia 26 lipca 2024 r. W ub.r. minimalna emerytura w Polsce wynosi 1878,91 zł brutto, a to oznacza, że maksymalny limit dochodu dla renty wdowiej wynosi 5636,73 zł brutto. W przypadku, gdy suma wypłacanych świadczeń będzie wyższa od tej kwoty, ZUS obniży świadczenie o nadwyżkę. Lecz uwaga! Przeszkodą w uzyskaniu świadczenia może być zbyt wysoka kwota aktualnie pobieranej emerytury, czyli powyżej trzykrotności kwoty najniższej emerytury.
Od marca 2026 r. wzrośnie jednak maksymalny limit dochodu uprawniający do pobierania renty wdowiej, dzięki corocznej waloryzacji rent i emerytur. Według aktualnych prognoz, wskaźnik marcowej waloryzacji wyniesie 4,9 proc. Wówczas najniższa emerytura w Polsce wzrośnie z obecnych 1878,91 zł brutto do 1970,98 zł brutto. W konsekwencji od marca 2026 r. próg dochodowy wzrośnie do 5912,91 zł brutto.
Najwięcej świadczeń wypłacanych jest w województwach mazowieckim (119,8 tys.) i śląskim (117 tys.).
Bez względu na dochody
Kolejnym świadczeniem, o które warto się postarać w określonych przypadkach, jest świadczenie wspierające. Przysługuje ono bez względu na wysokość dochodu, a także niezależnie od innych form wsparcia otrzymywanych przez osoby z niepełnosprawnościami. Dodatkowo, za osobę pobierającą świadczenie wspierające, jak i za jej opiekuna, który nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające, ZUS opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne, od podstawy wysokości pobieranego świadczenia wspierającego. Ponadto, za opiekuna niepozostającego w zatrudnieniu, który wspólnie zamieszkuje i gospodaruje z osobą pobierającą świadczenie wspierające, ZUS opłaca również składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego, przez okres sprawowania opieki.
Świadczenie wspierające jest przyznawane w zależności od liczby punktów wskazanych w decyzji Wojewódzkich Zespołów ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON), która określi poziom potrzeby wsparcia w skali punktowej. Specjaliści sprawdzają, czy osoba starająca się o przyznanie świadczenia radzi sobie z czynnościami dnia codziennego, robieniem zakupów, poruszaniem się po domu i poza nim i czy potrzebuje przy tym pomocy. Trzeba dodać, że począwszy od 1 stycznia 2026 r. prawo do świadczenia zyskali ci wszyscy, którzy zdołali zebrać co najmniej 70 punktów. To zaś zwiększa dostępność wsparcia dla osób z umiarkowaną niepełnosprawnością. Samo zaś pojęcie niepełnosprawności dotyczy ciała, umysłu, słuchu, wzroku lub niepełnosprawności mieszanej. Wysokość świadczenia zależy od liczby punktów, ale jest też powiązana z rentą socjalną, wynoszącą od marca 2025 r. 1969,33 zł. W marcu br. nastąpi kolejna waloryzacja. Co za tym idzie, za zebranych 70-74 pkt. wysokość świadczenia wynosi ok. 788 zł, 75-79 pkt. – ok. 1180 zł, 80-84 pkt. – ok. 1573 zł, 85-89 pkt. – ok. 2360 zł, 90-94 pkt. – ok. 3540 zł, zaś najwyższa kwota renty socjalnej za 95-100 pkt. wynosi ok. 4327 zł, czyli 220 proc. renty socjalnej.
Wniosek do ZUS (formularz SWN) składa się dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji z Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wyłącznie elektronicznie przez PUE ZUS lub bankowość elektroniczną.
