Górnicze akcenty w krajobrazie Wzgórz Bukowych

Największe jezioro Wzgórz Bukowych to zalane wyrobisko dawnej niemieckiej kopalni wapienia

Na południe od Szczecina rozciąga się malowniczy rejon wzgórz i dolin, będący namiastką krajobrazu górskiego na Pomorzu Zachodnim. To Puszcza Bukowa, porastająca tamtejsze Wzgórza Bukowe. Najpopularniejszym miejscem puszczy, ściągającym na odpoczynek mieszkańców miasta jest Jezioro Szmaragdowe, czyli zalane wyrobisko dawnej kopalni wapienia, położone pomiędzy szczecińskimi dzielnicami Zdroje i Podjuchy.

Kopalnia zaprzestała eksploatacji jeszcze przed drugą wojną światową. Pozostało po niej jezioro z trzech stron otoczone stromo nachylonymi zboczami dawnego wyrobiska. Dodatkowo nieco powyżej jeziora Niemcy wydrążyli w zboczu sztolnie i korytarze. Od kilku lat od wiosny do początku jesieni są one udostępniane zwiedzającym, a w sezonie zimowym służą jako miejsce hibernacji podlegających ochronie prawnej nietoperzy.

Ze względu na zarzuty Komisji Europejskiej zmianie muszą ulec przepisy dotyczące ochrony przyrody na tym terenie. W tych dniach rozpoczęły się konsultacje społeczne w sprawie zmiany planu ochrony Wzgórz Bukowych. Obecny plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Wzgórza Bukowe PLH320020 wprowadzony został 29 kwietnia 2014 r. i mógłby obowiązywać jeszcze półtora roku, jednak unijne wymagania powodują, że konieczne są poprawki.

W dotychczasowym brzmieniu planu nie brakuje akcentów związanych z górniczą przeszłością tego terenu. M. in. wskazano tam na konieczność ochrony kumaka nizinnego, którego siedliska związane są z terenem byłej kopalni iłów septariowych.

Zmiana planu zadań ochronnych to odpowiedź na zarzuty formalne Komisji Europejskiej z 9 czerwca 2021 r., dotyczące obowiązku ustalenia precyzyjnych celów ochrony dla każdego obszaru Natura 2000. Z tego względu niezbędnym stało się doprecyzowanie celów działań ochronnych wyznaczonych dla Wzgórz Bukowych. W listopadzie 2021 r. przystąpiono do sporządzenia zmiany zarządzenia w sprawie planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Wzgórza Bukowe. Wykorzystano przy tym wyniki badań terenowych z lat 2016-2022. Kilka dni temu gotowy projekt zarządzenia w sprawie planu ochrony udostępniony został do konsultacji.