Rosnące koszty energii, ograniczanie nakładów inwestycyjnych przez duże spółki wydobywcze i niepewność związana z transformacją energetyczną sprawiają, że coraz więcej firm z sektora przemysłowego i okołogórniczego boryka się z problemami finansowymi. Część przedsiębiorców rozważa zawieszenie działalności gospodarczej jako sposób na przeczekanie trudnego okresu. Nie zawsze jest to jednak najkorzystniejsze rozwiązanie – w wielu przypadkach lepszą opcją okazuje się restrukturyzacja, która pozwala na zachowanie firmy i uporządkowanie zobowiązań wobec wierzycieli.
Dane z CEIDG za 2025 rok pokazują, że liczba wniosków o zawieszenie jednoosobowej działalności gospodarczej wzrosła o 3,3% w porównaniu z rokiem poprzednim i przekroczyła 388 tysięcy. Jednocześnie w województwie śląskim – regionie szczególnie dotkniętym zmianami w sektorze górniczym i motoryzacyjnym – liczba zamykanych firm przewyższyła liczbę nowo otwieranych. To sygnał, że przedsiębiorcy z branży przemysłowej potrzebują nie tylko doraźnych rozwiązań, ale przemyślanej strategii prawnej.
Najważniejsze informacje:
* Zawieszenie działalności gospodarczej to czasowe rozwiązanie, które nie chroni przedsiębiorcy przed egzekucją komorniczą ani nie pozwala na redukcję zadłużenia.
* Firmy z sektora przemysłowego i okołogórniczego coraz częściej borykają się z utratą płynności finansowej wynikającą z ograniczania inwestycji przez spółki wydobywcze.
* Restrukturyzacja stanowi alternatywę wobec zawieszenia, pozwalając na zawarcie układu z wierzycielami i kontynuowanie działalności operacyjnej.
* Wybór między zawieszeniem a restrukturyzacją wymaga analizy prawnej i finansowej, którą powinien przeprowadzić licencjonowany doradca restrukturyzacyjny.
* Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska świadczy kompleksowe usługi w zakresie doradztwa restrukturyzacyjnego dla przedsiębiorstw z sektora przemysłowego.
Spis treści:
1. Zawieszenie działalności gospodarczej – na czym polega i kto może z niego skorzystać?
2. Sytuacja firm przemysłowych i okołogórniczych – dlaczego rośnie liczba zawieszeń?
3. Ograniczenia zawieszenia działalności – czego przedsiębiorca powinien być świadomy?
4. Restrukturyzacja jako alternatywa dla zawieszenia działalności
5. Kiedy zawieszenie wystarczy, a kiedy konieczna jest restrukturyzacja?
6. Profesjonalne wsparcie prawne w podejmowaniu decyzji
Zawieszenie działalności gospodarczej – na czym polega i kto może z niego skorzystać?
Zawieszenie działalności gospodarczej to instytucja uregulowana w art. 22-25 Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2018 poz. 646), która umożliwia czasowe wstrzymanie prowadzenia firmy bez konieczności jej likwidacji. Z rozwiązania tego może skorzystać przedsiębiorca wpisany do CEIDG, który nie zatrudnia pracowników, a także spółki wpisane do KRS, pod warunkiem, że nie zatrudniają pracowników na podstawie umowy o pracę.
Minimalny okres zawieszenia wynosi 30 dni. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić działalność na czas nieokreślony, natomiast w przypadku spółek zarejestrowanych w KRS maksymalny okres zawieszenia wynosi 24 miesiące. W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie prowadzi bieżącej działalności, ale zgodnie z art. 25 ust. 2 Prawa przedsiębiorców ma prawo wykonywać czynności niezbędne do zachowania źródła przychodów, przyjmować należności oraz jest zobowiązany regulować zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia.
Dla firm z sektora przemysłowego istotne jest to, że zawieszenie działalności zwalnia z obowiązku opłacania składek ZUS oraz składania deklaracji VAT za okresy rozliczeniowe przypadające w czasie zawieszenia. Nie zwalnia natomiast z obowiązku regulowania zaległych zobowiązań wobec kontrahentów, urzędu skarbowego czy instytucji finansowych.
Sytuacja firm przemysłowych i okołogórniczych – dlaczego rośnie liczba zawieszeń?
Sektor okołogórniczy tworzy kilka tysięcy przedsiębiorstw, które zatrudniają – według szacunków Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej – co najmniej 200 tysięcy pracowników. Są to firmy dostarczające: maszyny, urządzenia, usługi serwisowe, materiały eksploatacyjne i specjalistyczne rozwiązania technologiczne dla kopalń i zakładów energetycznych. Kondycja finansowa tych przedsiębiorstw jest bezpośrednio uzależniona od nakładów inwestycyjnych największych spółek wydobywczych.
Ograniczanie wydatków inwestycyjnych przez PGG, JSW czy inne spółki górnicze przekłada się na spadek zamówień w całym łańcuchu dostaw. Firmy okołogórnicze tracą kontrakty, a ich przychody maleją, podczas gdy koszty stałe – wynagrodzenia, czynsze, raty leasingowe – pozostają na niezmienionym poziomie. Do tego dochodzi rosnący koszt energii oraz trudności w uzyskaniu finansowania bankowego, ponieważ instytucje finansowe niechętnie kredytują przedsiębiorstwa powiązane z branżą węglową.
W tej sytuacji część przedsiębiorców rozważa zawieszenie działalności jako formę przeczekania najgorszego okresu. Dane z CEIDG potwierdzają, że w województwie śląskim trend ten jest szczególnie widoczny. Zawieszenie może być uzasadnione przy krótkotrwałych problemach, jednak, gdy trudności mają charakter strukturalny i wiążą się z narastającym zadłużeniem, samo zawieszenie nie rozwiąże problemu.
Ograniczenia zawieszenia działalności – czego przedsiębiorca powinien być świadomy?
Zawieszenie działalności gospodarczej, choć daje przedsiębiorcy czas na przegrupowanie sił, nie stanowi ochrony przed wierzycielami i nie rozwiązuje problemu narastającego zadłużenia. W okresie zawieszenia wierzyciele zachowują pełne prawo do dochodzenia swoich roszczeń na drodze sądowej i egzekucyjnej. Komornik może prowadzić egzekucję z majątku przedsiębiorcy, zajmować rachunki bankowe i składniki majątkowe, niezależnie od faktu zawieszenia działalności.
Co więcej, zawieszenie nie wstrzymuje biegu terminów przedawnienia, nie chroni przed wypowiedzeniem umów kredytowych przez banki ani nie powstrzymuje kontrahentów od naliczania odsetek za opóźnienie w płatnościach. Przedsiębiorca, który zawiesił działalność z powodu problemów finansowych, po wznowieniu może stanąć przed jeszcze większym zadłużeniem niż w momencie zawieszenia.
Dla firm z branży przemysłowej szczególnie istotne jest to, że zawieszenie działalności oznacza utratę bieżących kontraktów i relacji handlowych. W sektorze, gdzie zaufanie i ciągłość współpracy mają fundamentalne znaczenie, nawet kilkumiesięczna przerwa może skutkować trwałą utratą pozycji rynkowej. Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska zwraca uwagę, że przedsiębiorcy z branży przemysłowej zbyt często decydują się na zawieszenie, nie zdając sobie sprawy z istnienia bardziej efektywnych instrumentów prawnych.
Restrukturyzacja jako alternatywa dla zawieszenia działalności
Postępowanie restrukturyzacyjne, prowadzone na podstawie Ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2015 poz. 978), oferuje przedsiębiorcom w trudnej sytuacji finansowej znacznie szerszą ochronę niż zawieszenie działalności. Przede wszystkim otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego skutkuje zawieszeniem prowadzonych egzekucji komorniczych i wstrzymaniem postępowań egzekucyjnych przeciwko dłużnikowi. Jest to ochrona, której zawieszenie działalności w żaden sposób nie zapewnia.
Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery tryby postępowania: postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne. Każdy z nich jest dostosowany do innego stopnia zaawansowania trudności finansowych i struktury zobowiązań przedsiębiorstwa. W praktyce najwięcej firm z sektora przemysłowego korzysta z postępowania o zatwierdzenie układu, które charakteryzuje się największą elastycznością i może zakończyć się w ciągu 2-4 miesięcy.
W ramach restrukturyzacji przedsiębiorca ma możliwość zawarcia układu z wierzycielami, który pozwala na rozłożenie spłaty zobowiązań na raty, wydłużenie terminów płatności, a nawet częściowe umorzenie zadłużenia. Jednocześnie firma kontynuuje działalność operacyjną, zachowuje kontrakty i relacje z kontrahentami. Profesjonalne przeprowadzenie procesu restrukturyzacji gwarantuje Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska, która posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu postępowań dla przedsiębiorstw z różnych sektorów gospodarki.
„Przedsiębiorcy z branży przemysłowej i okołogórniczej często zwlekają z podjęciem decyzji o restrukturyzacji, wybierając zawieszenie działalności jako pozornie prostsze rozwiązanie. Tymczasem zawieszenie nie chroni przed wierzycielami i nie pozwala na redukcję zadłużenia. Restrukturyzacja daje realną szansę na uporządkowanie finansów firmy i kontynuowanie działalności – ale pod warunkiem, że decyzja zostanie podjęta odpowiednio wcześnie, zanim sytuacja stanie się nieodwracalna" – podkreśla Adwokat Ewa Madejewska, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny z Kancelarii Restrukturyzacyjnej Kaczor Madejewska.
Kiedy zawieszenie wystarczy, a kiedy konieczna jest restrukturyzacja?
Zawieszenie działalności gospodarczej może być wystarczającym rozwiązaniem, gdy trudności mają charakter przejściowy i nie wiążą się z istotnym zadłużeniem. Dotyczy to sytuacji, w których przedsiębiorca potrzebuje krótkiej przerwy – na przykład z powodu sezonowego spadku zamówień, przejściowych problemów zdrowotnych czy konieczności zmiany profilu działalności. Warunkiem jest brak zaległości wobec wierzycieli lub ich niewielki poziom, pozwalający na samodzielne uregulowanie po wznowieniu działalności.
Restrukturyzacja staje się natomiast niezbędna, gdy przedsiębiorstwo posiada znaczące zobowiązania, których nie jest w stanie regulować terminowo, a wierzyciele podejmują działania windykacyjne lub egzekucyjne. W szczególności dotyczy to firm, które utraciły główne źródło przychodów – na przykład na skutek utraty kontraktu z dużą spółką wydobywczą – i potrzebują czasu oraz ochrony prawnej na przeprowadzenie procesu naprawczego.
W sektorze przemysłowym, gdzie wartość kontraktów i zobowiązań jest zazwyczaj wysoka, a łańcuch zobowiązań obejmuje wielu podwykonawców i dostawców, restrukturyzacja pozwala na zachowanie całego ekosystemu biznesowego. Układ z wierzycielami chroni nie tylko samego dłużnika, ale pośrednio również jego kooperantów, którzy w przypadku upadłości straciliby szansę na odzyskanie swoich należności. Kompleksową analizę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i dobór optymalnego rozwiązania prawnego zapewni Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska.
Profesjonalne wsparcie prawne w podejmowaniu decyzji
Podjęcie właściwej decyzji – zawieszenie czy restrukturyzacja – wymaga rzetelnej analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, struktury zobowiązań oraz perspektyw dalszego funkcjonowania. Licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, działający na podstawie Ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz.U. 2007 nr 123 poz. 850), posiada kompetencje do przeprowadzenia takiej analizy i wskazania najkorzystniejszego rozwiązania.
Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska oferuje kompleksowe wsparcie prawne dla przedsiębiorców z sektora przemysłowego – od wstępnej analizy sytuacji finansowej, przez wybór odpowiedniego trybu postępowania, przygotowanie planu restrukturyzacyjnego, negocjacje z wierzycielami, aż po nadzór nad realizacją zatwierdzonego układu. Dzięki doświadczeniu w prowadzeniu postępowań restrukturyzacyjnych dla firm z różnych branż, kancelaria zapewnia indywidualne podejście do każdej sprawy i skuteczne rozwiązania dostosowane do specyfiki przedsiębiorstwa.
Dla firm z branży okołogórniczej, które zmagają się ze spadkiem zamówień i narastającym zadłużeniem, czas podjęcia decyzji ma fundamentalne znaczenie. Im wcześniej przedsiębiorca zwróci się po profesjonalną pomoc prawną, tym większe są szanse na skuteczne przeprowadzenie restrukturyzacji i uniknięcie konieczności likwidacji działalności.
Podsumowanie
Zawieszenie działalności gospodarczej i restrukturyzacja to dwa odmienne instrumenty prawne, odpowiadające na różne potrzeby przedsiębiorców w trudnej sytuacji finansowej. Zawieszenie sprawdza się przy przejściowych problemach, natomiast restrukturyzacja stanowi kompleksowe rozwiązanie dla firm z istotnym zadłużeniem, oferując ochronę przed egzekucją i możliwość zawarcia układu z wierzycielami.
Przedsiębiorcy z sektora przemysłowego i okołogórniczego, którzy odczuwają skutki transformacji energetycznej i ograniczania inwestycji przez spółki wydobywcze, powinni rozważyć dostępne opcje prawne jeszcze przed utratą płynności finansowej. Profesjonalną pomoc w zakresie doradztwa restrukturyzacyjnego oraz analizy sytuacji przedsiębiorstwa świadczy Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska.
FAQ
Czy zawieszenie działalności chroni firmę przed komornikiem?
Nie, zawieszenie działalności gospodarczej nie stanowi ochrony przed egzekucją komorniczą. Wierzyciele zachowują pełne prawo do dochodzenia swoich roszczeń na drodze sądowej i egzekucyjnej, niezależnie od faktu zawieszenia. Komornik może prowadzić egzekucję z: rachunków bankowych, nieruchomości i innych składników majątku przedsiębiorcy. Ochronę przed egzekucją zapewnia natomiast otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, które skutkuje zawieszeniem toczących się egzekucji. W celu ustalenia, które rozwiązanie będzie najkorzystniejsze w konkretnej sytuacji, warto skonsultować się z licencjonowanym doradcą restrukturyzacyjnym z Kancelarii Restrukturyzacyjnej Kaczor Madejewska.
Czy firma z sektora przemysłowego może jednocześnie zawiesić działalność i otworzyć postępowanie restrukturyzacyjne?
Co do zasady nie jest to możliwe, ponieważ restrukturyzacja zakłada kontynuowanie działalności operacyjnej przez przedsiębiorstwo. Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest zachowanie przedsiębiorstwa jako działającego podmiotu gospodarczego i zawarcie układu z wierzycielami, co wymaga bieżącego funkcjonowania firmy. Przedsiębiorca, który już zawiesił działalność, może ją wznowić i następnie złożyć wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, o ile spełnia przesłanki określone w Prawie restrukturyzacyjnym.
Jak długo trwa proces restrukturyzacji firmy z branży przemysłowej?
Czas trwania postępowania restrukturyzacyjnego zależy od wybranego trybu oraz złożoności sprawy. Postępowanie o zatwierdzenie układu – najczęściej wybierane przez przedsiębiorców – może zakończyć się w ciągu 2-4 miesięcy. Przyspieszone postępowanie układowe trwa średnio8-12miesięcy, postępowanie układowe od18do24miesięcy, natomiast postępowanie sanacyjne może potrwać nawet18miesięcy. Dla firm z sektora przemysłowego, gdzie ciągłość operacyjna ma fundamentalne znaczenie, Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska rekomenduje postępowanie o zatwierdzenie układu jako najszybszą i najbardziej elastyczną formę restrukturyzacji.
Źródła:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000646
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20150000978
Autor:
Ewa Madejewska, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, adwokat
Absolwentka studiów podyplomowych z prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego (likwidacja przedsiębiorstw) oraz restrukturyzacji i upadłości z aspektami ekonomicznym i zarządczymi dla zaawansowanych. Słuchacz studiów podyplomowych z wyceny przedsiębiorstw oraz modelowania finansowego. Posiada wiedzę i doświadczenie z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, finansów przedsiębiorstw oraz zarządzania strategicznego. Numer licencji: 2057, wspólnik w KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska Sp. z o. o.
Jeżeli chcesz codziennie otrzymywać informacje o aktualnych publikacjach ukazujących się na portalu netTG.pl Gospodarka i Ludzie, zapisz się do newslettera.
