Poręczenia i gwarancje Skarbu Państwa m.in. na inwestycje w transformację energetyczną

Poręczeniami i gwarancjami Skarbu Państwa obejmowane będą głównie inwestycje w transformację energetyczną kraju, wdrażające założenia polityki klimatycznej UE lub wspierające cyfryzację kraju - zakłada projekt nowelizacji ustawy opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL).

Chodzi o projekt nowelizacji ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne autorstwa Ministerstwa Finansów (MF). Głównym celem projektowanej noweli jest zaktualizowanie przepisów dotyczących działalności poręczeniowej i gwarancyjnej Skarbu Państwa oraz uporządkowanie i uzupełnienie przepisów odnoszących się do działalności poręczeniowej i gwarancyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego.

Jak wskazał resort finansów w ocenie skutków regulacji (OSR) projekt zakłada, że obejmowane poręczeniem i gwarancją Skarbu Państwa będą przedsięwzięcia o charakterze inwestycyjnym, finansowane środkami pochodzącymi z kredytu, pożyczki lub emisji obligacji. Jak wskazano, przedsięwzięcia te powinny zapewniać rozwój i utrzymanie infrastruktury, ochronę środowiska, rozwój techniczny i technologiczny, wsparcie przemysłu obronnego, a także realizację programów rządowych, umożliwiających realizację strategicznych zadań gospodarczych w ramach polityki rządu.

MF wskazało, że poręczeniami i gwarancjami obejmowane będą w szczególności przedsięwzięcia zapewniające transformację energetyczną kraju, wdrażające główne założenia polityki klimatycznej UE (zero- i niskoemisyjność) lub wspierające cyfryzację kraju.

Projekt zakłada podwyższenie maksymalnego progu procentowego z 50 proc. do 80 proc. kwoty zobowiązania, którą Skarb Państwa, reprezentowany przez Radę Ministrów lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, będzie mógł obejmować poręczeniem lub gwarancją. Wyjątkiem są projekty, które będą musiały spełniać kryterium przedsięwzięcia o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej, bezpieczeństwa lub obronności państwa - zostaną one w progu 50 proc.

“Tak niski pułap procentowy spowodował, że w okresie kilkunastu lat obowiązywania ww. regulacji została udzielona tylko jedna gwarancja dotycząca 50 proc. zobowiązań kredytowych“ - wskazał resort w OSR. Dodał, że podwyższenie pułapu procentowego do 80 proc. zobowiązań może przyczynić się do wzrostu zainteresowania takim wsparciem i wypełni istniejącą obecnie lukę.

Projektowane przepisy przewidują wyłączenie BGK z procedury udzielania poręczeń i gwarancji w imieniu Skarbu Państwa (tzw. rynkowych poręczeń z przedziału kwotowego od 10 do 30 mln EUR) z uwagi na nieodnotowane zainteresowanie tego typu poręczeniami lub gwarancjami, i powrót do początkowej struktury udzielania poręczeń i gwarancji w tym przedziale kwotowym wyłącznie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Projekt zawiera przepisy, które unormują przeprowadzanie przez BGK badań ewaluacyjnych rządowych programów poręczeniowo-gwarancyjnych, które służą weryfikacji efektywności pomocy prowadzonej w oparciu o środki publiczne. Jednocześnie projektowane przepisy zakładają, że banki kredytujące, instytucje finansowe i przedsiębiorstwa będą miały obowiązek uczestnictwa w badaniach ewaluacyjnych BGK.

Poza tym w projekcie proponuje się rezygnację z przepisu stanowiącego, iż “poręczenia i gwarancje są jedynymi dopuszczalnymi formami ustanawiania odpowiedzialności majątkowej przez organy państwa i BGK w ramach rządowych programów poręczeniowo-gwarancyjnych“ za zobowiązania innych podmiotów.