Rumunii rozważają powrót do eksploatacji w nieczynnych już kopalniach

Rumuński rząd zatwierdził dekret o nowelizacji prawa górniczego. Kraj ten zamierza eksploatować surowce krytyczne na szeroką skalę. Rumunia realizuje własną strategię surowcową i nie we wszystkim jest ona spójna z europejskim aktem o surowcach krytycznych The Critical Raw Materials Act (CRM Act) - podał portal Euractiv.

11 kwietnia 2024 r. zostało podpisane Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego oraz Rady UE w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych (tzw. rozporządzenie UE dot. surowców krytycznych – Critical Raw Material Act). Zdaniem przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen, ten akt prawny przybliży UE do realizacji ambicji klimatycznych. Ma stanowić asumpt do stymulowania produkcji CRM poprzez intensyfikację nowych działań związanych z wydobyciem i recyklingiem na terenie Unii Europejskiej. Ponadto umożliwi zwiększenie świadomości o potencjalnych zagrożeniach związanych z dostawami surowców, łańcuchów przepływu towarów i związanych z nimi możliwości wśród krajów UE, przedsiębiorstw i inwestorów.

Tymczasem rumuński minister gospodarki Radu Oprea przedstawił opinii rządowy punkt widzenia na te kwestie. Rumunia posiada znaczne rezerwy, zwłaszcza aluminium i miedzi. Na przykład wciąż czynna kopalnia miedzi Roșia Poieni, druga co do wielkości tego typu kopalnia w Europie. Jednakże ze względu na oczekiwane podwojenie popytu, zwłaszcza na miedź, powstał plan wznowienia eksploatacji w kopalń już zamkniętych.

- Wiemy doskonale, że tam, gdzie jest na przykład złoto, są też inne metale szlachetne. Dziś jednak nie mamy informacji co do tego, w jakiej ilości. Jednak dzięki nowemu prawu możemy przeprowadzić analizy i znaleźć odpowiedź na to pytanie – powiedział minister.

Oprócz surowców uznanych przez UE za krytyczne, Rumunia zamierza także eksploatować te, które sama uzna w przyszłości za strategiczne. Polityka surowcowa Rumunii opiera się teraz na dokumencie pod nazwą: „Krajowa Strategia na rzecz Nieenergetycznych Zasobów Mineralnych 2023-2035”, która została opublikowana w zeszłym roku. Zdefiniowano w niej mocne i słabe strony w zakresie eksploatacji surowców krytycznych. Tymi słabymi – w opinii ekspertów – może być brak dokładnych analiz co do opłacalności procesu ponownego otwierania już zamkniętych kopalń lub utraty odpowiedniego know-how np. w postaci  dostępności odpowiednich technologii eksploatacji.

Rumuńskie władze są jednak zdania, że mocne strony znacząco przeważą nad słabymi.

Tymczasem UE intensywnie dąży do choćby częściowej samowystarczalności, jeśli chodzi o surowce krytyczne. Projekt ww. CRMA zakłada, że do 2030 r. państwa członkowskie pokryją 15 proc. wydobycia, 40 proc. rafinacji i 10 proc. recyklingu wybranych surowców krytycznych. Rumunia mogłaby wnieść znaczący wkład w jego realizację – podkreślają.