Od templariuszy po kopalnie i elektrownie

Pięćset siedemdziesiąt lat temu, po tym jak Nowa Marchia sprzedana została przez zakon krzyżacki elektorowi brandenburskiemu, miasteczko Boleszkowice zostało odstąpione przez Krzyżaków. Nikt wówczas nie zdawał sobie sprawy, że w tej okolicy znajdują się złoża ropy naftowej, gazu ziemnego oraz piasków i żwirów, które w XX i XXI wieku staną się przedmiotem eksploatacji górniczej.

O tamtych historycznych wydarzeniach z 7 kwietnia 1454 r. mało kto wie. Podobnie jak o tym, że Boleszkowice z początkiem 1972 r. utraciły prawa miejskie, stając się na powrót wsią. Był to jak dotąd przedostatni taki przypadek w Polsce. Rok później podobny los spotkał jeszcze Lędyczek.

Gmina Boleszkowice to najdalej na południe wysunięta gmina w województwie zachodniopomorskim, znajdująca się przy granicy z Republiką Federalną Niemiec. Bliżej stąd do Gorzowa Wielkopolskiego niż do Szczecina.

Po utracie praw miejskich sprzed ponad pół wieku Boleszkowice pozostają siedzibą gminy wiejskiej i to pod względami przemysłowymi nietypowej. Na terenie gminy znajduje się kilka elektrowni wodnych, pod ziemią są rozpoznane złoża gazu ziemnego i ropy naftowej, a odkrywkowo prowadzono tu przez lata eksploatację piasku i żwiru z kilku złóż, m. in ze złoża Kaleńsko-Pole Zachodnie I. Na wydobycie ciągle czeka piasek ze złoża Namyślin-Wielopole. Koncesja na to złoże ważna jest do końca 2042 r.

W latach 1995-1998 prowadzona była eksploatacja próbna ropy naftowej i gazu ziemnego ze złoża Namyślin. Według danych Państwowego Instytutu Geologicznego wydobyto wówczas 13,054 tys. ton ropy naftowej i ponad 12,2 mln m sześc. gazu ziemnego. Eksploatację prowadziło Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA.

Prócz tego na terenie gminy znajduje się dziewięć złóż piasków i żwirów, z których znaczna część przestała być już użytkowana. Przykładowo - koncesja na złoże żwiru i piasku we wsi Kaleńsko wygaszona została w 2015 r. Natomiast kopalnia odkrywkowa we wsi Chlewice zakończyła wydobycie w grudniu 2021 r. Zalane akweny dotychczasowych żwirowni stały się miejscem bytowania cennych gatunków ptactwa wodnego.

O przemysłowym obliczu tej rolniczej gminy świadczą jeszcze małe elektrownie wodne. Jedną z nich jest elektrownia Chwarszczany, zbudowana we wsi znanej bardziej za sprawą dawnej komandorii templariuszy i kaplicy pozostałej z czasów tego zakonu krzyżackiego.

Około 1925 r. powstała elektrownia wodna Namyślin. Funkcjonowała ona do czasu, aż do wsi doprowadzono prąd elektryczny z sieci ogólnokrajowej w połowie XX wieku. Potem uległa zniszczeniu, jednak w 1998 r. po odbudowie została ponownie uruchomiona.