fot: Tomasz Rzeczycki
Południowa elewacja wieży wyciągowej szybu Krystyna
fot: Tomasz Rzeczycki
Do końca października 2022 r. spółka Armada Development zobowiązała się zakończyć część prac konserwacyjnych przy wieży szybu Krystyna. Pozostała po dawnej KWK Szombierki w Bytomiu wieża zagrożona była katastrofą budowlaną. Ze względu na opieszałość w wykonywaniu zaleceń Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na spółkę nałożona została kolejna już grzywna. Jej kwota jest raczej symboliczna w stosunku do obrotów przedsiębiorcy.
Epopeja związana z niszczejącą wieżą szybu Krystyna trwa od lat. Dopiero ubiegłoroczne publikacje w portalu nettg.pl oraz nagłaśnianie sprawy przez autora strony internetowej "Ruiny Bytomia" przyczyniły się do tego, że sprawą bardziej zainteresowały się kompetentne organy.
Z uwagi na stwierdzony zły stan techniczny zabytku i postępujące zniszczenia Wojewódzki Konserwatora Zabytków decyzją nr K/1332/2021 z dnia 9 grudnia 2021 r nakazał użytkownikowi wieczystemu działki z wieżą szybową, czyli spółce Armada Development S.A. z siedzibą w Bytomiu podjęcie szeregu czynności.
Nakazane zostało zabezpieczenie okładziny elewacyjnej w miejscach, w których odpadła poprzez skucie odparzonych fragmentów elewacji oraz zastosowanie obrzutki cementowo-wapiennej. Prócz tego nakaz objął zabezpieczenie otworów okiennych na wszystkich czterech elewacjach szkłem organicznym typu pleksi do czasu przeprowadzenia docelowego remontu budynku. Konserwator nakazał też zabezpieczenie dachu głównego poprzez uszczelnienie i naprawę wraz z wykonaniem koryt odwadniających, usunięcie zalegającego gruzu na stropach w celu ich odciążenia na wszystkich poziomach oraz zabezpieczenie ciągów komunikacyjnych we wnętrzu obiektu umożliwiając tym samym bezpieczną komunikację między poziomami.
Powyższy obowiązek miał być wykonany do dnia 31 marca 2022 r., ale termin nie został dotrzymany. Inna sprawa, że prowadzenie tego rodzaju robót zabezpieczających zimą w polskich warunkach nie zawsze może przebiegać sprawnie.
Awaryjny stan obiektu został również potwierdzony przez organ nadzoru budowlanego, który nakazał spółce Armada Development S.A. decyzją nr PINB.IV-7356/160/2020/2022 z dnia 30 marca 2022 r. wykonanie robót remontowo-naprawczych oraz zabezpieczających w związku z istniejącym zagrożeniem katastrofy budowlanej. Wśród wskazanych prac wymieniono między innymi: naprawę dachów, naprawę luźnych fragmentów elewacji, odgruzowanie ciągów komunikacyjnych.
W dniu 20 maja 2022 r. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał na wniosek Armada Development S. A. z siedzibą w Bytomiu pozwolenie nr K/528/2022 na prowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu prac zabezpieczających, demontażu konstrukcji trzonu prowadniczego oraz usunięciu poszycia z blach stalowych z trzech najniższych stropów (do poziomu +11 m). Pozwolenie nie obejmowało prac opisanych w punktach od 1 do 3 decyzji nakazowej nr K/1322/2021 z dnia 9 grudnia 2021 r. związanych z zabezpieczeniem okładziny elewacyjnej, otworów okiennych oraz z uszczelnieniem pokrycia dachowego.
- Wobec niewykonania prac określonych w punktach od 1 do 3 decyzji nakazowej nr K/1322/2021 tutejszy organ ochrony zabytków skierował do spółki Armada Development S.A. z siedzibą w Bytomiu upomnienie wzywające do wykonania określonego obowiązku w terminie 7 dni od daty odebrania korespondencji oraz uiszczenia kosztów upomnienia. W odpowiedzi na otrzymane upomnienie w dniu 9 września 2022 r. prokurent spółki poinformowała, że obecnie trwają przy zabytku prace objęte pozwoleniem nr K/528/2022 z dnia 20 maja 2022 r., a ich zakończenie planowane jest na dzień 31 października 2022 r. W związku z powyższym wniosła o wyznaczenie nowego terminu wykonania pozostałych prac na dzień 31.12.2023 r. Wobec nie wykonania zaleceń ww. zakresie Ślaski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach postanowieniem z dnia 22.09.2022 nałożył na Spółkę grzywnę celem przymuszenia wysokości 5000 zł - poinformował nas Mirosław Rymer, doradca prawny i rzecznik prasowy Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach.
Wieża szybu Krystyna znajduje się w Bytomiu przy ul. Zabrzańskiej 7. Jest jedną z dwóch pozostałych wież szybowych po kopalni Szombierki, zlikwidowanej u schyłku XX wieku. Obok niej funkcjonuje wieża szybu Ewa, użytkowanego przez SRK do odwadniania wyrobisk dołowych.
