fot: Maciej Dorosiński
GIG jest instytutem badawczym związanym od roku 1945 z przemysłem wydobywczym oraz regionem Górnego Śląska
fot: Maciej Dorosiński
Rozwiązania opracowane przez ekspertów GIG otrzymały dwa złote medale na tegorocznej Warszawskiej Wystawie Wynalazków IWIS 2021.
Pierwsze z nich to rozwiązanie dotyczące wykorzystania materiałów na bazie UPS do zastosowań na terenach zdegradowanych działalnością górniczą, autorstwa zespołu w składzie: prof. dr hab. inż. Barbara Białecka, dr. inż. Magdalena Cempa, dr hab. Zdzisław Adamczyk, mgr inż. Grzegorz Majka, dr inż. Henryk Świnder, dr inż. Paweł Olszewski, dr inż. Jacek Grabowski.
UPS, czyli uboczne produkty spalania, to odpady powstające w energetyce w procesie spalania węgla, których składowanie w środowisku może powodować problemy ekologiczne związane z zanieczyszczeniem gleby oraz wód powierzchniowych i podziemnych. Dlatego jednym z priorytetów w zakresie gospodarowania tego typu odpadami jest ich wykorzystanie do produkcji nowych, bezpiecznych dla środowiska materiałów. Podstawowym celem opracowanego rozwiązania była mineralna sekwestracja dwutlenku węgla w zeolitach wytworzonych z UPS, a następnie zagospodarowanie uzyskanych w ten sposób produktów.
Zeolity, nazywane również sitami molekularnymi, to naturalne lub syntetyczne glinokrzemiany charakteryzujące się wysoką zdolnością adsorpcji jonów i gazów. Dzięki takim właściwościom mogą być wykorzystywane do usuwania różnego typu zanieczyszczeń. Mineralna sekwestracja jest jednocześnie jednym z najbardziej racjonalnych sposobów wychwytywania i wykorzystania dwutlenku węgla.
Potwierdzono, że zeolity po procesie adsorpcji dwutlenku węgla mogą być wykorzystane jako substytut kruszywa naturalnego w zaprawach cementowych stosowanych do wypełniania wyrobisk górniczych, jako materiały do usuwania metali ze ścieków oraz jako dodatki do podłoży rekultywacyjnych terenów poprzemysłowych i zdegradowanych. Otrzymane przez zespół GIG zeolity z UPS wykazywały stosunkowo dobrą wydajność wychwytu dwutlenku węgla w porównaniu z innymi sorbentami (antracytem, węglem aktywnym czy naturalnym zeolitem), a proces syntezy cechuje się niskim śladem węglowym i wymaga niskiej temperatury (maks. 80°C).
Złoty medal otrzymało również rozwiązanie GIG pod nazwą „Hydromorfologiczno-kartograficzna metoda oceny zagrożenia zawodnieniami sztucznie odwadnianych terenów górniczych i pogórniczych”, którego autorem jest dr inż. Dariusz Ignacy.
