fot: Maciej Dorosiński
Pomnik Powstańców Śląskich odsłonięto 1 września 1967 r. Autorami projektu byli rzeźbiarz prof. Gustaw Zemła i architekt Wojciech Zabłocki
fot: Maciej Dorosiński
Pod Pomnikiem Powstańców Śląskich w Katowicach w poniedziałek, 16 sierpnia, odbyły się uroczystości związane ze 102. rocznicą wybuchu I Powstania Śląskiego i 101. rocznicą wybuchu II Powstania Śląskiego.
Kwiaty pod monumentem znajdującym się w centrum miasta złożyli pierwszy wicewojewoda śląski Jan Chrząszcz, prezydent Katowic Marcin Krupa oraz sekretarz województwa śląskiego Dariusz Ptaś.
- Spotykamy się dzisiaj przy kolejnej wspaniałej rocznicy ważnej dla Śląska i dla naszego województwa. Pamiętamy o tych bohaterach, dzięki którym żyjemy w wolnej i wspaniałej Polsce. Dziękujemy im i składamy hołd – powiedział po złożeniu kwiatów wicewojewoda Chrząszcz.
- Gdyby nie ta odwaga, gdyby nie te zrywy niepodległościowe, to na pewno nie moglibyśmy się cieszyć dzisiaj wolną Polską i również tym Śląskim znajdującym się w granicach Rzeczpospolitej – powiedział prezydent Krupa, który przypomniał, że jednym z wydarzeń mającym istotne znaczenie dla wybuchy pierwszego powstania była tzw. masakra w Mysłowicach.To wówczas oddział Grenzschutzu otworzył ogień do ludności protestującej przed kopalnią Mysłowice. Górnicy wraz z rodzinami domagali się wypłaty zaległych wynagrodzeń. Zginęło wówczas 10 osób - siedmiu górników, dwie kobiety i 13-letni chłopiec.
Pierwsze powstanie śląskie trwało do 24 sierpnia 1919 r. Powstańcami niezadowolonymi z terroru i represji niemieckich dowodził Alfons Zgrzebniok. Powstanie objęło powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, tarnogórski oraz część raciborskiego. Zaangażowanie militarne od 14 lutego 1919 r. w wojnę z Rosją sowiecką na wschodzie Polski uniemożliwiło rządowi poparcie tego powstania. Dlatego zakończyło się ono przegraną i ucieczką powstańców przed represjami na teren Polski. Rok później wybuchło drugie powstanie.
Rozpoczęło się ono w nocy 19/20 sierpnia i trwało pięć dni. Miało na celu usunięcie z obszaru plebiscytowego niemieckich organów bezpieczeństwa oraz utworzenie mieszanej policji polsko-niemieckiej opartej na zasadzie parytetu. II powstanie śląskie to jedna z pięciu zakończonych sukcesem polskich insurekcji obok dwóch powstań wielkopolskich z 1806 r. i z lat 1918–1919, powstania sejneńskiego z 1919 r. oraz III powstania śląskiego z 1921 r.
