Jezioro Turkusowe na wyspie Wolin z górniczą przeszłością

O kilkadziesiąt centymetrów w ciągu dwóch lat obniżył się poziom wody w Jeziorze Turkusowym w Wapnicy na wyspie Wolin. Stanowi ono najbardziej okazałą pozostałość dawnej kopalni odkrywkowej wapienia, funkcjonującej tam jeszcze kilka lat po drugiej wojnie światowej. Zarazem jest to jedno z częściej odwiedzanych przez turystów miejsc w zachodniej części Wolińskiego Parku Narodowego.

- Poziom wody w jeziorze jest od kilkudziesięciu lat stabilny z niewielkimi okresowymi  wahaniami. W ostatnich dwóch  latach suszy na wyspie Wolin poziom wody opadł o około 70 cm. Ufamy, że aura i opady w ciągu  najbliższych  kilku miesięcy poziom ten podniosą do średniej. Z uwagi na charakter jeziora oraz sytuację hydrologiczną podstawowym zagrożeniem dla jeziora jest możliwość zanieczyszczenia jego wody przez środki chemiczne, dopływ substancji  z wodami opadowymi, "rekreacja" i w efekcie jego zaburzenia w długim okresie  czasu. Jezioro posiada jedynie bardzo ograniczoną i minimalną zdolność do samooczyszczania - wyjaśnia Marek Dylawerski, zastępca dyrektora Wolińskiego Parku Narodowego z siedzibą w Międzyzdrojach.

Badania chemizmu wód jeziora Turkusowego prowadzone są nieregularnie w ramach monitoringu wód powierzchniowych wyspy Wolin. Jest on prowadzony przesz Stację Monitoringu Środowiska Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Białej Górze. Aktualnie stan ten można określić jako stabilny, dobry. Jednak ze względu na charakter jeziora równowaga w zakresie jakości wód jest bardzo łatwa do zaburzenia.

Do Jeziora Turkusowego dojść można niebieskim szlakiem turystycznym, prowadzącym z Międzyzdrojów przez Wapnicę do wsi Lubin. Jako że ścieżka turystyczna prowadzi w kilku miejscach tuż obok krawędzi urwiska dawnego kamieniołomu, została ona zabezpieczona drewnianymi barierami. Od strony szkoły podstawowej w Wapnicy remont barier zakończył się 3 grudnia 2015 r. Natomiast na punkcie widokowym na Piaskowej Górze odbiór końcowy prac remontowych odbył się 3 września 2019 r. Tam bariery remontowane były na całym odcinku. W latach 2015 i 2019 wyremontowano też liczący 70 m fragment przy samym jeziorze.

Jezioro Turkusowe liczy 6,74 ha. Znajduje się u podnóża Piaskowej Góry (53 m n.p.m.), na południe od zabudowań wsi Wapnica. Do 1954 r. w tym miejscu funkcjonowała kopalnia odkrywkowa wapienia, prowadząca eksploatację poniżej poziomu Morza Bałtyckiego. Zalany kamieniołom stanowi więc kryptodepresję o głębokości poniżej 18 m pod poziomem morza.